ตลาดงานปี 2026 แยกเป็นสองทาง: AI ลดทางเข้าของคนเริ่มงาน แต่เพิ่มค่าตัวสายผู้เชี่ยวชาญ

AI กำลังเปลี่ยนตลาดงานไม่ใช่ด้วยคลื่นการเลิกจ้างครั้งเดียวที่กวาดทุกอาชีพ แต่ด้วยการทำหน้าที่คล้าย “ตัวคัดแยก” บริษัทต่าง ๆ ลดหรือออกแบบงานประจำระดับเริ่มต้นใหม่ในอาชีพที่ AI เข้ามารับช่วงได้ ขณะเดียวกันก็ยอมจ่ายมากขึ้นให้คนที่ผสานความสามารถด้าน AI เข้ากับความรู้เทคนิค กฎระเบียบ ธุรกิจ หรือทักษะการตัดสินใจระหว่างบุคคล

ภาพที่เกิดขึ้นในสหรัฐอเมริกาและสหราชอาณาจักรจึงเป็นตลาดแรงงานสองทาง: ช่องทางเริ่มต้นแบบเดิมในงานเทคโนโลยีและวิชาชีพบางประเภทแคบลง แต่ความต้องการงานเฉพาะทางและงานที่ใช้ AI เสริมศักยภาพกลับเติบโต

ตัวเลขเลิกจ้างในสหรัฐฯ ต้องอ่านอย่างระมัดระวัง

Challenger, Gray & Christmas ระบุว่า นายจ้างในสหรัฐฯ ประกาศแผนลดตำแหน่งงาน 97,006 ตำแหน่งในเดือนพฤษภาคม 2026 โดยระบุปัญญาประดิษฐ์เป็นเหตุผลของการลดตำแหน่งงาน 38,579 ตำแหน่ง หรือ 40% ของทั้งหมด ซึ่งเป็นตัวเลขรายเดือนที่สูงที่สุดนับตั้งแต่บริษัทเริ่มเก็บข้อมูลประเภทนี้ 18

ตัวเลขการประกาศลดตำแหน่งงานลดลงเหลือ 45,849 ตำแหน่งในเดือนมิถุนายน และ 33,429 ตำแหน่งในเดือนกรกฎาคม อย่างไรก็ตาม AI ยังคงเป็นเหตุผลที่นายจ้างระบุบ่อยที่สุดในเดือนกรกฎาคม โดยเกี่ยวข้องกับการประกาศลดตำแหน่งงาน 10,970 ตำแหน่ง หรือ 33% ของทั้งหมด 19 17

ตัวเลขเหล่านี้เป็นแผนการลดตำแหน่งงานที่นายจ้างประกาศ ไม่ได้หมายความว่าการเลิกจ้างเกิดขึ้นครบถ้วนแล้ว และยังสะท้อนเพียงเหตุผลที่บริษัทระบุ ไม่ใช่หลักฐานว่า AI เป็นสาเหตุอิสระของทุกกรณี บริษัทหนึ่งอาจปรับโครงสร้างเพื่อรองรับ AI ไปพร้อมกับรับมือความต้องการที่อ่อนตัว ต้นทุนที่สูงขึ้น การจ้างงานภายนอก หรือปัจจัยทางธุรกิจอื่น ๆ

คนเพิ่งเริ่มทำงานกำลังเจอแรงกดดันมากที่สุด

หลักฐานที่ชัดที่สุดของการเปลี่ยนแปลงไม่ได้กระจายเท่ากันทั้งตลาดแรงงาน แต่กระจุกตัวในกลุ่มคนอายุน้อยที่ทำงานในอาชีพซึ่ง AI เข้ามาเกี่ยวข้องสูง

นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ดพบว่า การจ้างงานคนอายุ 22–25 ปีในอาชีพที่ได้รับผลกระทบจาก AI สูง อยู่ต่ำกว่าระดับที่ควรจะเป็นราว 19% หากแนวโน้มยังเดินตามกลุ่มคนวัยเดียวกันในอาชีพที่ได้รับผลกระทบน้อยกว่า ขณะที่ไม่พบช่องว่างในระดับเดียวกันสำหรับคนทำงานที่มีประสบการณ์แล้ว

งานวิจัยยังพบว่าการลดลงกระจุกตัวอยู่ในอาชีพที่ AI ทำหน้าที่ทดแทนงานของมนุษย์เป็นหลัก ส่วนอาชีพที่ AI ช่วยเสริมความสามารถของมนุษย์ การจ้างงานทรงตัวหรือเพิ่มขึ้น

นี่ไม่ได้หมายความว่างานเทคโนโลยีหรืองานวิชาชีพระดับเริ่มต้นทุกตำแหน่งกำลังหายไป แต่สะท้อนว่าบริษัทอาจต้องการคนจำนวนน้อยลงสำหรับงานที่ทำซ้ำและมีผู้ดูแลกำกับ เช่น การเขียนโค้ดพื้นฐาน การค้นคว้า การจัดทำเอกสาร การวิเคราะห์เบื้องต้น และการให้บริการลูกค้า ซึ่งล้วนเป็นงานที่เคยช่วยให้บัณฑิตสะสมประสบการณ์

การวิเคราะห์ของ PwC พบแนวโน้มที่สอดคล้องกันในสหรัฐฯ โดยงานระดับเริ่มต้นที่ได้รับผลกระทบจาก AI มีแนวโน้มต้องการทักษะที่เดิมมักเป็นของคนระดับอาวุโส เช่น การใช้วิจารณญาณและภาวะผู้นำ มากกว่างานระดับเริ่มต้นประเภทอื่นถึง 7 เท่า งานกลุ่มนี้เติบโต 35% ระหว่างปี 2019–2025 ขณะที่งานระดับเริ่มต้นประเภทอื่นลดลง 10% 8

ตลาดงานสหราชอาณาจักรอ่อนตัว โดยเฉพาะงานสำหรับบัณฑิต

ตลาดการจ้างงานโดยรวมของสหราชอาณาจักรแย่ลงในช่วงครึ่งแรกของปี 2026 ประกาศรับสมัครงานลดลง 11% จากต้นปี และอยู่ต่ำกว่าฐานก่อนการระบาดใหญ่ 32% ขณะที่ประกาศงานสำหรับบัณฑิตลดลง 7% เมื่อเทียบกับปีก่อน และอยู่ในระดับต่ำสุดตามฤดูกาลนับตั้งแต่ปี 2020

ผลสำรวจนายจ้างอีกชุดหนึ่งพบว่า 36% ของบริษัทในสหราชอาณาจักรลดจำนวนงานระดับเริ่มต้นที่เปิดให้คนรุ่นใหม่ ในช่วง 12 เดือนที่ผ่านมา โดยผู้ตอบแบบสอบถามระบุว่า AI และระบบอัตโนมัติเป็นหนึ่งในปัจจัยที่มีส่วนทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงดังกล่าว แต่ข้อมูลไม่ได้ยืนยันว่า AI เป็นสาเหตุเดียว

ดังนั้น หลักฐานที่มีอยู่สนับสนุนข้อสรุปว่าโอกาสเข้าสู่ตลาดงานของคนวัยเริ่มต้นลดลง แต่ยังไม่เพียงพอที่จะอธิบายอัตราการว่างงานของเยาวชนด้วย AI เพียงอย่างเดียว อัตราดังกล่าวยังได้รับอิทธิพลจากการเติบโตทางเศรษฐกิจ ดอกเบี้ย การเปลี่ยนผ่านจากการศึกษาไปสู่การทำงาน จำนวนตำแหน่งว่าง และนโยบายตลาดแรงงาน

เทคโนโลยีและการเงินสะท้อนตลาดงานสองทางชัดที่สุด

เทคโนโลยีและอุตสาหกรรมที่ใช้ดิจิทัลเข้มข้นเป็นกลุ่มที่ได้รับผลกระทบสูง เพราะหลายตำแหน่งประกอบด้วยงานที่ AI สามารถทำแทนหรือช่วยเร่งได้ ในสหราชอาณาจักร ภาคเทคโนโลยี สื่อ และโทรคมนาคมมีสัดส่วนประกาศงานที่ต้องการทักษะ AI สูงที่สุดในปี 2025 4 ขณะที่ข้อมูลทั่วโลกพบว่าสัดส่วนดังกล่าวอยู่ที่ 11.4% สูงกว่าบริการวิชาชีพที่ 5.6% และบริการการเงินที่ 5.4% 14

ภาคบริการการเงินเป็นตัวอย่างที่เห็นความเปลี่ยนแปลงสองด้านพร้อมกันได้ชัดเจน สัดส่วนประกาศงานที่ต้องการทักษะ AI เพิ่มจาก 3.4% ในปี 2024 เป็น 5.4% ในปี 2025 ทั่วโลก ประกาศงานทั้งหมดในภาคธุรกิจเพิ่มขึ้น 12.8% ขณะที่ประกาศงานด้าน AI เพิ่มขึ้นถึง 77.4% 2 3

ในสหราชอาณาจักร ตำแหน่งว่างในภาคการเงินเพิ่มขึ้น 12% ในปี 2025 จากความต้องการผู้เชี่ยวชาญด้าน AI ซอฟต์แวร์ การปฏิบัติตามกฎระเบียบ และการจัดการข้อมูล ผลสำรวจอีกชุดพบว่าบริษัทบริการการเงินในสหราชอาณาจักรมากกว่าครึ่งคาดว่าจะเพิ่มการจ้างงานในปี 2026 โดยเน้นตำแหน่งเทคโนโลยีและ AI แม้การลงทุนด้านบุคลากรโดยรวมและการรับคนช่วงเริ่มต้นอาชีพในบางส่วนยังชะลอตัว 13

จึงไม่ควรสรุปง่าย ๆ ว่า “งานการเงินปลอดภัย” หรือ “งานการเงินกำลังหายไป” สิ่งที่เกิดขึ้นดูคล้ายการย้ายจุดเน้นของการจ้างงานไปยังตำแหน่งที่ช่วยบริษัทนำ AI ไปใช้ ควบคุมความเสี่ยง ปฏิบัติตามกฎเกณฑ์ และตีความผลลัพธ์จากระบบ

ทักษะอะไรมีมูลค่าเพิ่มขึ้น

ความต้องการใหม่ไม่ได้อยู่ที่ใบรับรองด้านเทคนิคเพียงอย่างเดียว แต่เป็นการผสาน AI เข้ากับความรู้เฉพาะอุตสาหกรรม ทักษะที่นายจ้างมองหามากขึ้น ได้แก่

• ความรู้พื้นฐานด้านข้อมูลและ AI
• วิศวกรรมซอฟต์แวร์และวิศวกรรมข้อมูล
• การประเมินโมเดลและควบคุมคุณภาพ
• ความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ ธรรมาภิบาล และการบริหารความเสี่ยง
• ความรู้ด้านกฎระเบียบและบริการการเงิน
• การออกแบบผลิตภัณฑ์และปรับกระบวนการทำงาน
• การสื่อสาร ความคิดสร้างสรรค์ การตีความ และวิจารณญาณ
• ความสามารถในการปรับตัวและเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง

รายงานด้านกำลังคนในบริการการเงินก็ชี้ไปในทิศทางเดียวกัน โดยระบุว่าความต้องการด้านข้อมูล ธรรมาภิบาล วิศวกรรมซอฟต์แวร์ การตีความ และการออกแบบผลิตภัณฑ์กำลังเพิ่มขึ้น ควบคู่กับความสามารถในการปรับตัว ความคิดสร้างสรรค์ และการคิดเชิงวิพากษ์ 5

การเปลี่ยนแปลงนี้ไม่ได้จำกัดอยู่แค่สายเทคโนโลยี การวิเคราะห์ของกองทุนการเงินระหว่างประเทศจากประกาศงานหลายล้านรายการพบว่า ในประเทศเศรษฐกิจก้าวหน้า ประกาศงานประมาณ 1 ใน 10 ตำแหน่งต้องการทักษะใหม่อย่างน้อยหนึ่งอย่าง โดยงานวิชาชีพ งานเทคนิค และงานบริหารได้รับผลกระทบมากเป็นพิเศษ ความต้องการทักษะใหม่มากกว่าครึ่งอยู่ในสายไอที และค่าตอบแทนที่เพิ่มขึ้นเด่นชัดที่สุดเชื่อมโยงกับไอที การวิเคราะห์ธุรกิจและข้อมูล และวิศวกรรม 12 11

AI ลดบางงาน แต่ก็สร้างงานใหม่

แรงกดดันต่องานระดับเริ่มต้นบางประเภทเกิดขึ้นพร้อมกับความต้องการงานด้าน AI ที่เพิ่มขึ้น ในสหราชอาณาจักร ประกาศงานที่ต้องการทักษะ AI เพิ่มขึ้นราว 68,000 ตำแหน่งในปี 2025 คิดเป็น 2.2% ของประกาศงานทั้งหมด ขณะที่ประกาศงาน AI เฉพาะทางเพิ่มขึ้น 61% และค่าตอบแทนเฉลี่ยของผู้มีทักษะ AI สูงกว่าตำแหน่งเทียบเคียง 34.2% เพิ่มจาก 11% ในปี 2024 4 9

ตำแหน่งวิศวกร AI ยังเป็นหนึ่งในงานระดับเริ่มต้นที่เติบโตเร็วที่สุด โดยเพิ่มขึ้น 62% เมื่อเทียบกับปีก่อนในสหรัฐฯ และ 97% ในสหราชอาณาจักร 1

อย่างไรก็ตาม การเติบโตนี้ไม่ได้หมายความว่าจะชดเชยงานเริ่มต้นที่หายไปได้ทั้งหมด งาน AI เฉพาะทางมักต้องการการเตรียมตัวคนละแบบ และตลาดวิศวกร AI ที่ขยายตัวก็ไม่สามารถรองรับคนทุกคนที่ถูกแทนที่จากงานเขียนโปรแกรม งานธุรการ งานวิจัย หรือบริการสนับสนุนแบบเดิม

ความเสี่ยงใหญ่ที่สุดคือ “ท่อส่งคนเก่ง” ขาดตอน

คำถามสำคัญจึงไม่ใช่แค่ AI จะลบงานไปกี่ตำแหน่งหรือสร้างงานขึ้นมากี่ตำแหน่ง แต่คือบริษัทต่าง ๆ จะเหลืองานระดับต้นไว้ให้คนเรียนรู้และก้าวไปสู่งานระดับอาวุโสมากเพียงใด

AI อาจทำให้พนักงานอาวุโสทำงานได้มากขึ้น และสร้างความต้องการผู้เชี่ยวชาญด้านวิศวกรรม ธรรมาภิบาล การปฏิบัติตามกฎระเบียบ ข้อมูล และผลิตภัณฑ์ แต่หากบริษัทตัดงานที่มีผู้ดูแลคอยสอน ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของการสะสมประสบการณ์ ก็อาจทำให้จำนวนผู้เชี่ยวชาญในอนาคตลดลงเสียเอง

สำหรับนายจ้าง ความท้าทายคือการออกแบบงานระดับเริ่มต้นใหม่ แทนที่จะตัดเส้นทางการเรียนรู้ออกทั้งหมด ส่วนคนทำงาน การมีทักษะ AI ควบคู่กับความรู้ในอุตสาหกรรมและหลักฐานว่าตนเองใช้วิจารณญาณได้ กำลังมีความสำคัญมากขึ้น

ข้อมูลปี 2026 จึงยังไม่ใช่ภาพของการล่มสลายของงานทุกประเภท แต่เป็นตลาดแรงงานที่กำลังแบ่งชัดขึ้นระหว่างงานที่ AI รับช่วงได้ กับงานที่ยังต้องการคนซึ่งสามารถกำกับ ตรวจสอบ และนำ AI ไปใช้ได้อย่างรับผิดชอบ