จีนสั่งห้าม ByteDance ใช้ชิป Nvidia ในศูนย์ข้อมูลแห่งใหม่

มีรายงานว่าหน่วยงานกำกับดูแลของจีนสั่งห้าม ByteDance บริษัทแม่ของ TikTok นำชิป Nvidia ไปใช้งานในศูนย์ข้อมูลแห่งใหม่ โดยข้อมูลดังกล่าวมาจากพนักงาน ByteDance สองคน และถูกรายงานโดย Reuters เมื่อวันที่ 26 พฤศจิกายน 2025 2

เรื่องนี้มีความสำคัญเป็นพิเศษ เพราะ ByteDance มีรายงานว่าเป็นบริษัทจีนที่ซื้อชิป Nvidia มากที่สุดในปี 2025 บริษัทกำลังเร่งเพิ่มกำลังประมวลผลเพื่อรองรับผู้ใช้มากกว่าหนึ่งพันล้านคน ขณะเดียวกันก็ต้องรับมือกับความเสี่ยงที่รัฐบาลสหรัฐฯ อาจจำกัดการจัดส่งชิปเพิ่มเติม 2

ByteDance ถูกห้ามทำอะไร

คำสั่งที่มีรายงานออกมามุ่งไปที่การใช้ชิป Nvidia ใน โครงการศูนย์ข้อมูลแห่งใหม่ โดยข้อมูลที่มีอยู่ไม่ได้ระบุว่า ByteDance ต้องถอดชิป Nvidia ทั้งหมดที่กำลังใช้งานอยู่ในโครงสร้างพื้นฐานเดิมออก

มาตรการดังกล่าวสอดคล้องกับข้อจำกัดและแนวทางจัดซื้อหลายชุดที่มีเป้าหมายลดการพึ่งพาฮาร์ดแวร์ AI จากต่างประเทศ ก่อนหน้านี้ในปี 2025 มีรายงานว่าหน่วยงานกำกับดูแลจีนขอให้บริษัทในประเทศหยุดสั่งซื้อชิป AI ของ Nvidia เพิ่ม 2

นอกจากนี้ แนวทางที่ออกในเดือนพฤศจิกายนกำหนดให้โครงการศูนย์ข้อมูลใหม่ที่ได้รับเงินทุนจากรัฐใช้ชิป AI ที่ผลิตในประเทศเท่านั้น สำหรับโครงการที่ก่อสร้างคืบหน้าน้อยกว่า 30% มีรายงานว่าได้รับคำสั่งให้ถอดชิปต่างชาติที่ติดตั้งแล้วออก หรือยกเลิกแผนจัดซื้อชิปเหล่านั้น ส่วนโครงการที่คืบหน้าไปมากกว่านั้นจะได้รับการพิจารณาเป็นรายกรณี 36

เหตุใดจึงกระทบ Nvidia อย่างมีนัยสำคัญ

ByteDance ไม่ใช่ลูกค้ารายเล็กของ Nvidia การที่บริษัทเป็นผู้ซื้อชิป Nvidia รายใหญ่ที่สุดในจีนในปี 2025 ทำให้คำสั่งนี้กลายเป็นบททดสอบโดยตรงว่า แม้แต่บริษัทที่ต้องใช้กำลังประมวลผล AI ในระดับสูงสุดของจีนก็ยังสามารถขยายโครงสร้างพื้นฐานด้วยชิปที่ออกแบบโดยสหรัฐฯ ได้หรือไม่ 2

ขณะเดียวกัน ทางเลือกผลิตภัณฑ์ของ Nvidia ในจีนก็แคบลงเรื่อย ๆ สหรัฐฯ จำกัดการส่งออกตัวเร่งประมวลผล AI ที่ทันสมัยที่สุดของบริษัท ส่วนผลิตภัณฑ์ประสิทธิภาพลดลงที่ออกแบบเฉพาะตลาดจีน เช่น H20 ก็เผชิญเงื่อนไขใบอนุญาตที่เปลี่ยนแปลงและมีสินค้าให้ใช้อย่างจำกัด ทำให้การจัดหาชิป Nvidia ในจีนคาดการณ์ได้ยากยิ่งขึ้น แม้ก่อนมาตรการจัดซื้อของปักกิ่งจะมีผลอย่างเต็มรูปแบบ 26

Nvidia สรุปปัญหาทางธุรกิจนี้ไว้อย่างตรงไปตรงมาว่า บริษัท “ไม่สามารถนำเสนอ GPU สำหรับศูนย์ข้อมูลที่แข่งขันได้ในจีน” 2 คำกล่าวนี้สะท้อนตลาดที่ถูกกำหนดโดยนโยบายของรัฐบาลทั้งสองฝั่ง: กฎของสหรัฐฯ จำกัดว่าบริษัทจะขายผลิตภัณฑ์ใดได้บ้าง ขณะที่นโยบายจีนก็เพิ่มแรงจูงใจให้ลูกค้าหันไปใช้ทางเลือกในประเทศ และอาจห้ามการซื้อหรือการติดตั้งผลิตภัณฑ์ที่ยังได้รับอนุญาตบางประเภท

แรงบีบสองด้านต่อโครงสร้างพื้นฐาน AI

ผลลัพธ์คือแรงกดดันที่เกิดขึ้นตลอดห่วงโซ่อุปทาน

• ByteDance และผู้ซื้อจีนรายอื่น: การเข้าถึงฮาร์ดแวร์ Nvidia ที่คุ้นเคยมีความแน่นอนน้อยลงในช่วงที่ความต้องการกำลังประมวลผล AI เพิ่มขึ้น
• Nvidia: ผลิตภัณฑ์ที่บริษัทสามารถเสนอขายถูกจำกัดโดยกฎของสหรัฐฯ ขณะเดียวกันลูกค้าในจีนก็ถูกกดดันด้านกฎระเบียบให้เลือกชิปในประเทศ
• ผู้ผลิตชิปจีน: กฎการจัดซื้อของปักกิ่งเปิดโอกาสมากขึ้นในการเข้าไปจัดหาฮาร์ดแวร์ให้กับโครงสร้างพื้นฐาน AI ที่กำลังขยายตัว

ความต้องการชิป Nvidia บางรุ่นที่ยังได้รับอนุญาตในจีนซึ่งอยู่ในระดับอ่อนแอ ยิ่งซ้ำเติมสถานการณ์ รายงานที่มีอยู่ชี้ว่าความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์ ข้อจำกัดด้านประสิทธิภาพของสินค้า และการแข่งขันจากผู้ผลิตจีน ล้วนทำให้ Nvidia รักษาตำแหน่งเดิมในตลาดได้ยากขึ้น 2

สัญญาณจากยุทธศาสตร์ AI ของปักกิ่ง

กรณี ByteDance ควรถูกมองว่าเป็นส่วนหนึ่งของแผนพึ่งพาตนเองด้านเทคโนโลยีในระยะยาว มากกว่าจะเป็นการตัดสินใจจัดซื้อของบริษัทเดียว การกำหนดให้ศูนย์ข้อมูลที่ได้รับการสนับสนุนจากรัฐใช้ชิปในประเทศ และการลดคำสั่งซื้อ Nvidia สะท้อนว่าปักกิ่งอาจยอมรับต้นทุนระยะสั้นด้านประสิทธิภาพ ความเข้ากันได้ของระบบ หรือความแน่นอนในการจัดหา เพื่อแลกกับการลดความเสี่ยงจากข้อจำกัดของสหรัฐฯ ในอนาคต 23

ยุทธศาสตร์นี้ยังทำให้กำลังประมวลผล AI กลายเป็นจุดเปราะบางสำคัญในความสัมพันธ์ด้านเทคโนโลยีระหว่างสหรัฐฯ กับจีน ทั้งสองประเทศอาจยังค้าขายกันได้ในบางด้าน แต่การเข้าถึงชิป ใบอนุญาตส่งออก และกฎการจัดซื้อยังสามารถเปลี่ยนแปลงได้อย่างรวดเร็ว

ดังนั้น ข่าวการจำกัดการใช้ชิป Nvidia ของ ByteDance จึงมีความหมายไกลกว่าบริษัทเดียว เพราะแสดงให้เห็นว่านโยบายเทคโนโลยีระดับชาติสามารถเปลี่ยนทางเลือกด้านโครงสร้างพื้นฐานของแพลตฟอร์ม AI ขนาดใหญ่ได้อย่างรวดเร็ว