TikTok จ่ายสูงสุด 400 ล้านดอลลาร์ยุติคดีข้อมูลเด็ก: เกิดอะไรขึ้นบ้าง

ข้อตกลงที่กระทรวงยุติธรรมสหรัฐฯ (DOJ) ประกาศเมื่อเดือนสิงหาคม 2026 ยุติคดีที่ฟ้อง TikTok, ByteDance และบริษัทในเครือเมื่อปี 2024 โดยมีมูลค่าสูงสุด 400 ล้านดอลลาร์ กรณีเกี่ยวกับการปฏิบัติตามกฎหมายคุ้มครองความเป็นส่วนตัวของเด็กทางออนไลน์ หรือ Children’s Online Privacy Protection Act (COPPA) อย่างไรก็ตาม ข้อตกลงนี้ไม่ได้เป็นคำวินิจฉัยของศาลว่าบริษัทละเมิดกฎหมาย และ TikTok หรือ ByteDance ก็ไม่ได้ยอมรับความรับผิด โดยเงิน 100 ล้านดอลลาร์จากยอดดังกล่าวยังขึ้นอยู่กับคำสั่งศาลอีกขั้นหนึ่ง 1

คดีเริ่มต้นจากการส่งเรื่องของ FTC

คณะกรรมาธิการการค้าสหรัฐฯ (FTC) ส่งเรื่องร้องเรียนเกี่ยวกับ TikTok ซึ่งเป็นแพลตฟอร์มที่สืบต่อมาจาก Musical.ly และ ByteDance ให้ DOJ ในเดือนมิถุนายน 2024 จากนั้น DOJ ยื่นฟ้องคดีแพ่งในเดือนสิงหาคมปีเดียวกัน โดยกล่าวหาทั้งการละเมิด COPPA และการไม่ปฏิบัติตามคำสั่งยินยอมปี 2019 45

COPPA เป็นกฎหมายสหรัฐฯ ที่กำหนดให้บริการออนไลน์ต้องแจ้งผู้ปกครองและขอความยินยอมที่ตรวจสอบได้ก่อนเก็บข้อมูลส่วนบุคคลของเด็กอายุต่ำกว่า 13 ปี ในกรณีที่บริการนั้นมุ่งเป้าไปยังเด็ก หรือรู้ว่ากำลังเก็บข้อมูลจากเด็กกลุ่มนี้

ข้อกล่าวหาหลักของ DOJ

DOJ กล่าวหาว่า TikTok ทำให้เด็กอายุต่ำกว่า 13 ปีสามารถสร้างบัญชี TikTok ทั่วไปได้ แทนที่จะจำกัดการใช้งานไว้ใน Kids Mode ซึ่งเป็นโหมดสำหรับเด็ก นอกจากนี้ยังมีข้อกล่าวหาว่าแพลตฟอร์มดังกล่าว

• เก็บและเก็บรักษาข้อมูลส่วนบุคคลของเด็กโดยไม่ได้รับความยินยอมที่ตรวจสอบได้จากผู้ปกครอง
• ไม่ดำเนินการตามคำขอของผู้ปกครองในการลบบัญชีและข้อมูลของเด็กอย่างน่าเชื่อถือ
• ไม่มีระบบที่มีประสิทธิภาพเพียงพอในการระบุตัวผู้ใช้ที่อายุต่ำกว่า 13 ปี และลบบัญชีรวมถึงข้อมูลของผู้ใช้เหล่านั้น

ทั้งหมดนี้เป็นข้อกล่าวหาที่ปรากฏในคดี ไม่ใช่ข้อเท็จจริงที่ศาลรับรองผ่านข้อตกลงยุติคดี 5

เงิน 400 ล้านดอลลาร์ไม่ได้จ่ายพร้อมกันทั้งหมด

โครงสร้างการชำระเงินแบ่งเป็น 2 ส่วนอย่างชัดเจน

• 300 ล้านดอลลาร์ TikTok ต้องจ่ายทันที
• 100 ล้านดอลลาร์ จะจ่ายก็ต่อเมื่อศาลมีคำสั่งยกเลิกคำสั่งยินยอมเดิมที่ทำไว้กับ Musical.ly ในปี 2019

ดังนั้น แม้ข้อตกลงจะถูกเรียกว่า 400 ล้านดอลลาร์ แต่ยอดสุดท้ายอีก 100 ล้านดอลลาร์ยังเป็นเงินที่มีเงื่อนไข และยังไม่แน่นอนจนกว่าศาลจะมีคำสั่งตามที่กำหนด 12

ทำไม Musical.ly จึงเกี่ยวข้องกับคดีนี้

Musical.ly ซึ่งต่อมากลายเป็น TikTok เคยตกลงจ่าย 5.7 ล้านดอลลาร์ ในปี 2019 เพื่อยุติข้อกล่าวหาของ FTC ว่าแอปเก็บข้อมูลส่วนบุคคลของเด็กโดยไม่ได้รับความยินยอมจากผู้ปกครอง เงินจำนวนดังกล่าวเป็นค่าปรับทางแพ่งภายใต้ COPPA ที่สูงที่สุดของ FTC ในขณะนั้น 11

คำสั่งยินยอมปี 2019 จึงกลายเป็นฉากหลังสำคัญของคดีปี 2024 เพราะ DOJ กล่าวหาว่า TikTok และบริษัทที่เกี่ยวข้องไม่เพียงละเมิด COPPA อีกครั้ง แต่ยังไม่ปฏิบัติตามคำสั่งเดิมด้วย

ยุติคดี แต่ไม่ได้แปลว่าศาลตัดสินว่าบริษัทผิด

ข้อตกลงนี้ทำให้คดีที่ DOJ ยื่นในปี 2024 สิ้นสุดลงและข้อเรียกร้องของรัฐบาลได้รับการยุติ แต่ไม่ได้เป็นการตัดสินเนื้อหาของคดีโดยศาล และไม่มีการยอมรับความรับผิดจาก TikTok หรือ ByteDance 15

ประเด็นนี้สำคัญ เพราะการจ่ายเงินเพื่อยุติคดีไม่เท่ากับการมีคำพิพากษาว่าบริษัทกระทำผิดตามข้อกล่าวหา

DOJ ระบุว่า TikTok เปลี่ยนแปลงหลายด้านหลังถูกฟ้อง

DOJ ระบุว่า นับตั้งแต่ยื่นคำฟ้องในปี 2024 TikTok ได้ปรับเปลี่ยนหลายด้าน ซึ่งรวมถึงโครงสร้างความเป็นเจ้าของ การจัดการข้อมูล แนวทางปฏิบัติตามกฎหมาย นโยบายความเป็นส่วนตัวและการเก็บรักษาข้อมูล ระบบตรวจสอบอายุ ตลอดจนฟีเจอร์สำหรับการกำกับดูแลโดยผู้ปกครอง 1

อย่างไรก็ตาม เอกสารสาธารณะที่ประกาศข้อตกลงยังไม่ได้อธิบายรายละเอียดทั้งหมดเกี่ยวกับขอบเขต วิธีดำเนินการ หรือประสิทธิผลของการเปลี่ยนแปลงเหล่านี้อย่างครบถ้วน นอกจากนี้ คำตัดสินของศาลว่าจะยกเลิกคำสั่งยินยอมเดิมของ Musical.ly หรือไม่ ซึ่งจะเป็นตัวชี้ว่าต้องจ่ายเงินเพิ่มอีก 100 ล้านดอลลาร์หรือไม่ ก็ยังเป็นประเด็นที่ต้องรอการดำเนินการต่อไป 12