ผู้บริหารอาลีบาบาควักเงินซื้อหุ้นกว่า 800 ล้านดอลลาร์ฮ่องกง เดิมพันครั้งใหญ่กับ AI

การซื้อหุ้นของผู้บริหารระดับสูงอาลีบาบาเกิดขึ้นในจังหวะที่บริษัทกำลังเร่งเปลี่ยนตัวเองจากยักษ์ใหญ่อีคอมเมิร์ซและคลาวด์ให้กลายเป็นผู้เล่นหลักด้านปัญญาประดิษฐ์ (AI)

แจ็ก หม่า ผู้ก่อตั้งอาลีบาบา ซื้อหุ้นของบริษัทมูลค่ากว่า 600 ล้านดอลลาร์ฮ่องกงในสองวันติดต่อกัน ขณะที่โจ ไช่ ประธานบริษัท และเอ็ดดี วู ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร (CEO) ซื้อหุ้นรวมกันราว 200 ล้านดอลลาร์ฮ่องกง การเคลื่อนไหวดังกล่าวจึงถูกมองว่าเป็น “เสียงโหวตจากคนวงใน” ว่าผู้นำของอาลีบาบายังเชื่อมั่นในแผนลงทุน AI แม้ต้องเผชิญแรงกดดันต่อกำไร กระแสเงินสด และสัดส่วนการถือหุ้นของผู้ถือหุ้นเดิม 6

โจ ไช่และเอ็ดดี วูซื้อหุ้นอย่างไร

โจ ไช่ซื้อหุ้นอาลีบาบาที่จดทะเบียนในฮ่องกงจำนวน 720,000 หุ้น ในราคาประมาณ 112 ดอลลาร์ฮ่องกงต่อหุ้น คิดเป็นมูลค่าราว 80 ล้านดอลลาร์ฮ่องกง จากนั้นซื้อเพิ่มอีก 720,000 หุ้น ทำให้ยอดซื้อหลังการออกหุ้นใหม่อยู่ที่ประมาณ 161 ล้านดอลลาร์ฮ่องกง

ด้านเอ็ดดี วูซื้อหุ้น 350,000 หุ้น ในราคาเฉลี่ยหุ้นละ 111.60 ดอลลาร์ฮ่องกง หรือคิดเป็นมูลค่าประมาณ 39 ล้านดอลลาร์ฮ่องกง 910

เมื่อรวมกับการเข้าซื้อของแจ็ก หม่า การลงทุนของผู้บริหารและผู้ก่อตั้งจึงมีมูลค่ารวมมากกว่า 800 ล้านดอลลาร์ฮ่องกง การซื้อเกิดขึ้นหลังบริษัทประกาศระดมทุนครั้งใหญ่ จึงสื่อสารกับตลาดว่า ผู้นำอาลีบาบาพร้อมนำเงินส่วนตัวมาลงเดิมพันกับทิศทางเดียวกับบริษัท

อาลีบาบาระดมทุน 8 หมื่นล้านดอลลาร์ฮ่องกงเพื่อ AI

เมื่อวันที่ 23 สิงหาคม 2026 อาลีบาบาประกาศออกหุ้นสามัญใหม่ 710 ล้านหุ้น ในราคา 112.70 ดอลลาร์ฮ่องกงต่อหุ้น ระดมทุนได้ประมาณ 8 หมื่นล้านดอลลาร์ฮ่องกง หรือ 10.2 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ การทำรายการนี้ถือเป็นการเสนอขายหุ้นเพิ่มทุนครั้งใหญ่ที่สุดเท่าที่เคยมีมาของบริษัทที่จดทะเบียนในฮ่องกง 13

ราคาหุ้นใหม่ต่ำกว่าราคาปิดก่อนหน้าประมาณ 8.4% และทำให้เกิดการลดสัดส่วนการถือหุ้นของผู้ถือหุ้นเดิมราว 3.6–3.7% แม้จะเป็นสัดส่วนไม่มากเมื่อเทียบกับฐานทุนทั้งหมด แต่ตลาดตอบรับในเชิงลบในช่วงแรก หุ้นอาลีบาบาร่วงประมาณ 8% ในการซื้อขายช่วงต้นที่ฮ่องกง และเคยลดลงมากถึง 10% 47

อย่างไรก็ตาม การเสนอขายได้รับความสนใจจากสถาบันการเงินอย่างมาก โดยมีคำสั่งซื้อรวมราว 2.8 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือเกือบสามเท่าของขนาดการระดมทุน 45

เงินก้อนนี้จะถูกใช้ทำอะไร

อาลีบาบาระบุว่าเงินสุทธิทั้งหมดจะนำไปเสริมความสามารถด้าน AI แบบครบวงจร หรือ “full-stack AI capabilities” ซึ่งในทางปฏิบัติครอบคลุมตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ ได้แก่

• จัดหาและพัฒนาชิปสำหรับงาน AI
• ขยายศูนย์ข้อมูลและกำลังประมวลผลบนคลาวด์
• ฝึกและปรับปรุงโมเดลภาษาขนาดใหญ่ (LLM)
• พัฒนาและทำตลาดแอปพลิเคชัน AI
• เพิ่มขีดความสามารถของโครงสร้างพื้นฐานที่เชื่อมโยงชิป โมเดล คลาวด์ และลูกค้าองค์กรเข้าด้วยกัน 13

กลยุทธ์นี้สะท้อนความจริงของการแข่งขัน AI ในปัจจุบันว่า ความได้เปรียบไม่ได้อยู่ที่ซอฟต์แวร์เพียงอย่างเดียว แต่ต้องมีชิป กำลังประมวลผล โมเดล ระบบจัดจำหน่ายผ่านคลาวด์ และฐานลูกค้าองค์กรในระดับใหญ่ด้วย

ทำไมต้องลงทุนหนัก แม้กำไรลดลง 75%

อาลีบาบาเคยให้คำมั่นว่าจะลงทุนอย่างน้อย 380,000 ล้านหยวน หรือประมาณ 56.5 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ ในโครงสร้างพื้นฐาน AI และคลาวด์ตลอดระยะเวลาสามปี 136

ในไตรมาสสิ้นสุดเดือนมิถุนายน ค่าใช้จ่ายลงทุนของบริษัทพุ่งขึ้นเกือบ 1 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ ส่งผลให้กำไรสุทธิรายไตรมาสลดลง 75% เมื่อเทียบกับปีก่อน 6 การลงทุนดังกล่าวยังกดดันกระแสเงินสดอิสระ ทำให้การออกหุ้นเป็นช่องทางเพิ่มสภาพคล่องโดยไม่ต้องพึ่งพาเงินสดที่ธุรกิจสร้างขึ้นเองทั้งหมดในช่วงที่วงจรการลงทุนกำลังเร่งตัว

เหตุผลเชิงกลยุทธ์คือ อาลีบาบาต้องการรักษาและขยายตำแหน่งในตลาด AI และคลาวด์ของจีน แทนที่จะปล่อยให้คู่แข่งทั้งในประเทศและต่างประเทศเข้ามาครองตลาด การระดมทุนครั้งนี้จึงเป็นการยอมรับต้นทุนระยะสั้น เพื่อสร้างแพลตฟอร์มที่บริษัทหวังว่าจะมีมูลค่าเชิงยุทธศาสตร์ในระยะยาว

สัญญาณรายได้เริ่มสนับสนุนการเดิมพันนี้หรือยัง

มีสัญญาณเชิงบวกบางส่วน รายได้จากธุรกิจคลาวด์เติบโต 45% เมื่อเทียบกับปีก่อนในไตรมาสเดือนมิถุนายน ซึ่งเป็นอัตราการเติบโตที่เร่งขึ้นและสัมพันธ์กับความต้องการใช้บริการที่เกี่ยวข้องกับ AI 6

แต่การเติบโตดังกล่าวยังไม่ใช่หลักฐานยืนยันว่าเงินลงทุนหลายหมื่นล้านดอลลาร์จะสร้างผลตอบแทนได้ตามเป้าหมายในท้ายที่สุด โครงการประเภทนี้ต้องใช้เวลาหลายปี และยังมีความเสี่ยงจากต้นทุนชิปที่สูงขึ้น ความต้องการของลูกค้าที่ผันผวน และการแข่งขันที่รุนแรง

เอ็ดดี วูกล่าวว่าบริษัทคาดว่าการลงทุนด้าน AI จะถึงจุดคุ้มทุนภายในสามปีข้างหน้า โดยอิงจากอัตรากำไรขั้นต้นเฉลี่ยในปัจจุบัน 19 นั่นหมายความว่าตลาดกำลังจับตาว่า การเติบโตของคลาวด์และบริการ AI จะเร็วพอชดเชยค่าใช้จ่ายด้านโครงสร้างพื้นฐานหรือไม่

นักวิเคราะห์มองต่างจากตลาดอย่างไร

Bank of America ยังคงคำแนะนำ “ซื้อ” พร้อมราคาเป้าหมายหุ้นอาลีบาบาในฮ่องกงราว 168–172 ดอลลาร์ฮ่องกง โดยประเมินว่าเงินระดมทุนอาจทำให้เงินสดสุทธิของบริษัทเพิ่มจากประมาณ 31 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ เป็นมากกว่า 41 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ และเพิ่มความสามารถในการสนับสนุนการลงทุน AI 54

Nomura มีมุมมองเชิงบวกในประเด็นที่ว่า การลดสัดส่วนผู้ถือหุ้นเดิมราว 3.6–3.7% ต่ำกว่าที่ตลาดคาดไว้ จึงถือเป็นต้นทุนที่บริหารจัดการได้ 54

ทว่าปฏิกิริยาแรกของตลาดยังให้น้ำหนักกับส่วนลดราคา การลดสัดส่วนการถือหุ้น และความไม่แน่นอนว่าการลงทุน AI จะสร้างผลตอบแทนเมื่อใด มากกว่าความต้องการซื้อหุ้นที่สูงในช่วงการเสนอขาย

ทำไมไมเคิล เบอร์รีจึงยังไม่เชื่อมั่น

มุมมองของไมเคิล เบอร์รี นักลงทุนชื่อดัง สวนทางกับฝ่ายบริหารและนักวิเคราะห์ที่มองว่าการระดมทุนจะช่วยให้อาลีบาบาเดินหน้าได้ เขากังวลว่าการลงทุนในชิปและศูนย์ข้อมูลทั่วทั้งอุตสาหกรรมอาจเติบโตเร็วกว่าผลตอบแทนที่พิสูจน์ได้จริง

ประเด็นสำคัญจึงไม่ใช่ว่าอาลีบาบาจะหาเงินหรือสร้างกำลังประมวลผลได้หรือไม่ แต่คือการลงทุนมหาศาลของหลายบริษัทอาจนำไปสู่กำลังการผลิตส่วนเกิน กดอัตราผลตอบแทน และทำให้สมมติฐานด้านมูลค่าหุ้นกับค่าใช้จ่ายลงทุนในปัจจุบันถูกตั้งคำถาม

จากแหล่งข้อมูลที่ตรวจสอบ ยังไม่มีหลักฐานเพียงพอที่จะยืนยันคำกล่าวเฉพาะเจาะจงของเบอร์รีหลังการเสนอขายหุ้นครั้งนี้

ภาพใหญ่: AI กำลังกลายเป็นเกมวัดกำลังเงินทุน

การระดมทุนของอาลีบาบาเป็นส่วนหนึ่งของแนวโน้มที่บริษัทเทคโนโลยีออกหุ้นหรือเสริมฐานะการเงิน เพื่อรองรับความต้องการใช้เงินมหาศาลกับชิป คอมพิวเตอร์ และศูนย์ข้อมูล บริษัทอย่าง Intel และ Alphabet ก็อยู่ในกลุ่มที่ระดมทุนในระดับสูงเพื่อขยายการลงทุนด้าน AI 59

ดังนั้น การแข่งขัน AI จึงไม่ได้เป็นเพียงการแข่งกันว่าใครมีโมเดลหรือผลิตภัณฑ์ที่ดีกว่า แต่เป็นการแข่งขันด้านขนาดเงินทุน ความสามารถในการสร้างโครงสร้างพื้นฐาน และความอดทนในการรอผลตอบแทน

การที่แจ็ก หม่า โจ ไช่ และเอ็ดดี วูเข้าซื้อหุ้นหลังการระดมทุน จึงเป็นสัญญาณว่าผู้นำอาลีบาบายอมรับต้นทุนของการเดิมพันครั้งนี้แล้ว คำถามที่เหลือคือ การเติบโตของคลาวด์และบริการ AI จะมากพอทำให้ตลาดเชื่อว่าเงิน 380,000 ล้านหยวนไม่ได้ถูกใช้ไปอย่างสูญเปล่าหรือไม่