โครงการสวนสนุก 3 แห่งใกล้ปารีสของซาอุดีอาระเบีย มีอะไรยืนยันแล้วบ้าง?

ฝรั่งเศสและซาอุดีอาระเบียลงนาม บันทึกความเข้าใจ (MoU) สำหรับโครงการศูนย์ความบันเทิงขนาดใหญ่ใกล้กรุงปารีส นำโดย Qiddiya Investment Company บริษัทในเครือกองทุนความมั่งคั่งแห่งชาติของซาอุดีอาระเบีย โดยแผนงานระบุถึงการสร้างสวนสนุก 3 แห่งในพื้นที่ Cergy-Pontoise ห่างจากกรุงปารีสไปทางตะวันตกราว 30 กิโลเมตร

มูลค่าโครงการที่ประกาศคือ 6 พันล้านยูโร หรือประมาณ 7 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ และทางการฝรั่งเศสประเมินว่าอาจสร้างงานโดยตรงได้ราว 22,000 ตำแหน่ง 13

อย่างไรก็ตาม ข่าวนี้ยังไม่ใช่การประกาศสวนสนุกที่พร้อมเปิดให้บริการแล้ว ข้อตกลงดังกล่าวเป็นกรอบความร่วมมือเบื้องต้น โดยยังไม่มีการเปิดเผยผังแม่บทฉบับสมบูรณ์ ผู้ดำเนินการที่ยืนยันแล้ว วันเปิดให้บริการ หรือรายละเอียดข้อตกลงด้านทรัพย์สินทางปัญญาทั้งหมด 12

ข้อตกลงยืนยันอะไรบ้าง

ข้อเสนอหลักคือการพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวที่ประกอบด้วยสวนสนุก 3 แห่งในเขต Cergy-Pontoise โดย Qiddiya คาดว่าจะเป็นผู้จัดหาเงินทุนและเป็นผู้นำการพัฒนา โครงการนี้จึงเชื่อมโยงกับยุทธศาสตร์ของซาอุดีอาระเบียในการลงทุนด้านความบันเทิงและการท่องเที่ยวในระดับโลก

ทำเนียบประธานาธิบดีฝรั่งเศส หรือ เอลีเซ นำเสนอว่า โครงการอาจมีขนาดใหญ่ที่สุดโครงการหนึ่งของฝรั่งเศสในรอบหลายทศวรรษ ขณะที่ประธานาธิบดีเอ็มมานูเอล มาครงเปรียบเทียบศักยภาพของโครงการกับการพัฒนาครั้งสำคัญนับตั้งแต่ยุค Disneyland Paris 126

ตัวเลข 6 พันล้านยูโรและงาน 22,000 ตำแหน่งเป็น ตัวเลขการลงทุนและการจ้างงานที่คาดการณ์ไว้ ไม่ใช่เงินที่ใช้จ่ายไปแล้วหรือตำแหน่งงานที่รับรองว่าจะเกิดขึ้นแน่นอน การทำให้ตัวเลขดังกล่าวเป็นจริงยังขึ้นอยู่กับการวางผัง การจัดหาเงินทุน ใบอนุญาต โครงสร้างพื้นฐาน และการตัดสินใจด้านการก่อสร้าง ซึ่งยังไม่มีการเปิดเผยรายละเอียดทั้งหมด 26

จะมีสวนสนุก Dragon Ball จริงหรือไม่

หนึ่งในสวนสนุกที่วางแผนไว้คาดว่าจะใช้จักรวาลของ Dragon Ball เป็นแรงบันดาลใจ รายงานบางฉบับเรียกโครงการนี้ว่าเป็นสวนสนุก Dragon Ball Z โดยเฉพาะ ขณะที่คำอธิบายจากทางการยังใช้ถ้อยคำระมัดระวังกว่า เช่น สวนสนุกที่ได้รับแรงบันดาลใจจากมังงะ หรือส่วนที่มีธีม Dragon Ball

ขณะนี้ยังไม่มีการเผยแพร่ข้อตกลงลิขสิทธิ์ฉบับสมบูรณ์ต่อสาธารณะ 12

สำหรับสวนสนุกอีก 2 แห่ง ยังไม่มีการประกาศธีมอย่างเป็นทางการ ดังนั้นการสรุปว่าสวนสนุกทั้ง 3 แห่งจะเป็นธีมมังงะทั้งหมด หรือการระบุว่ารายละเอียดเครื่องเล่นและผู้ดำเนินการได้ข้อยุติแล้ว จึงยังเร็วเกินไป ข้อมูลที่ยืนยันได้มากที่สุดในตอนนี้คือ มีแผนสร้างสวนสนุก 3 แห่ง โดยหนึ่งแห่งเชื่อมโยงกับ Dragon Ball ส่วนอีก 2 แห่งยังไม่ระบุธีม 12

จุดเริ่มต้นมาจากความชอบ Dragon Ball ของผู้นำทั้งสองหรือไม่

เอลีเซระบุว่า แนวคิดโครงการเริ่มต้นจากการพูดคุยระหว่างมาครงกับมกุฎราชกุมารโมฮัมเหม็ด บิน ซัลมาน ระหว่างการเยือนกรุงริยาดของมาครงในเดือนธันวาคม 2024 โดยทั้งสองฝ่ายพบว่ามีความสนใจในมังงะร่วมกัน โดยเฉพาะ Dragon Ball Z

เรื่องราวดังกล่าวทำให้โครงการมีมุมเล่าที่แตกต่างจากดีลการลงทุนทั่วไป แต่ไม่ได้หมายความว่าความชอบส่วนตัวเป็นเหตุผลทั้งหมดของข้อตกลง การลงนามเกิดขึ้นระหว่างการเยือนฝรั่งเศสอย่างเป็นทางการ ซึ่งมีวาระกว้างกว่าการพัฒนาแหล่งท่องเที่ยว ทั้งสองประเทศยังหารือเรื่องความร่วมมือทางเศรษฐกิจและยุทธศาสตร์ และผู้นำทั้งสองได้เข้าร่วมการประชุมครั้งแรกของสภาความร่วมมือเชิงยุทธศาสตร์ฝรั่งเศส–ซาอุดีอาระเบีย 317

ทำเลโครงการอยู่ที่ไหน และจะเปิดเมื่อไร

โครงการเชื่อมโยงกับพื้นที่ของสวนสนุกเก่า Mirapolis ใกล้เมือง Courdimanche ในเขต Cergy-Pontoise โดย Mirapolis ปิดกิจการลงในปี 1991 ทำให้ข้อเสนอใหม่นี้มีทั้งมิติด้านการพัฒนาพื้นที่และประวัติศาสตร์ท้องถิ่น

จนถึงขณะนี้ยังไม่มีการประกาศวันเปิดให้บริการ รายงานและแถลงการณ์ทางการยังไม่ได้ตอบคำถามสำคัญหลายข้อ เช่น ขนาดพื้นที่ที่แน่นอน ความต้องการด้านคมนาคมและโครงสร้างพื้นฐาน รูปแบบการบริหาร และลำดับการก่อสร้าง

ประเด็นเหล่านี้มีความสำคัญ เพราะ MoU เป็นการกำหนดเจตนารมณ์และกรอบความร่วมมือ ไม่ใช่หลักประกันว่าองค์ประกอบทุกส่วนที่ประกาศไว้จะถูกสร้างขึ้นตามแผนทั้งหมด 2

ทำไมดีลนี้จึงสำคัญกว่าสวนสนุก

สำหรับฝรั่งเศส โครงการนี้อาจเป็นการลงทุนจากต่างประเทศขนาดใหญ่ในภาคก่อสร้าง การท่องเที่ยว และธุรกิจสันทนาการ อีกทั้งอาจเพิ่มแหล่งท่องเที่ยวแห่งใหม่ให้ภูมิภาคปารีส และช่วยตอกย้ำบทบาทของฝรั่งเศสในฐานะจุดหมายสำหรับโครงการความบันเทิงระดับนานาชาติ

แต่ผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจยังเป็นเรื่องของอนาคต จนกว่าโครงการจะเดินหน้าสู่ขั้นตอนการขออนุญาตและการก่อสร้างจริง 26

สำหรับซาอุดีอาระเบีย โครงการนี้ขยายความทะเยอทะยานด้านความบันเทิงของ Qiddiya ไปยังตลาดยุโรปขนาดใหญ่ การลงทุนที่ได้รับการสนับสนุนจากซาอุดีอาระเบียในธุรกิจสันทนาการ อีสปอร์ต และโครงการวัฒนธรรมระดับโลก เป็นส่วนหนึ่งของความพยายามกระจายเศรษฐกิจและเพิ่มอิทธิพลผ่านอุตสาหกรรมความบันเทิง

ดังนั้น โครงการใกล้ปารีสจึงมีทั้งเป้าหมายทางธุรกิจและมิติด้าน อำนาจละมุน (soft power) 1

ช่วงเวลาของการประกาศยังเพิ่มน้ำหนักทางการทูตให้กับดีลนี้ การเยือนฝรั่งเศสเป็นเวลา 2 วันของโมฮัมเหม็ด บิน ซัลมานมีทั้งการลงนามและหารือในหลายประเด็น ตั้งแต่ความร่วมมือทางเศรษฐกิจ ปัญญาประดิษฐ์ ไปจนถึงกลาโหม ทำให้บันทึกความเข้าใจเรื่องสวนสนุกเป็นส่วนหนึ่งของความพยายามกระชับความสัมพันธ์ฝรั่งเศส–ซาอุดีอาระเบีย ไม่ใช่โครงการท่องเที่ยวที่เกิดขึ้นอย่างโดดเดี่ยว 3

ประเด็นสิทธิมนุษยชนที่ยังคงเป็นข้อถกเถียง

การที่ฝรั่งเศสเดินหน้าความสัมพันธ์ทางการค้าและยุทธศาสตร์กับซาอุดีอาระเบียถูกวิพากษ์วิจารณ์ เนื่องจากประวัติของซาอุดีอาระเบียด้านเสรีภาพทางการเมืองและประเด็นสิทธิมนุษยชนอื่น ๆ รายงานเกี่ยวกับการเยือนครั้งนี้ยังกล่าวถึงข้อถกเถียงเกี่ยวกับมกุฎราชกุมารและการสังหารจามาล คาช็อกกี นักข่าวชาวซาอุดีอาระเบียด้วย

บันทึกความเข้าใจไม่ได้แสดงให้เห็นว่าข้อกังวลเหล่านี้ได้รับการคลี่คลายแล้ว ตรงกันข้าม ข้อตกลงสะท้อนให้เห็นว่าฝรั่งเศสกำลังพยายามหาจุดสมดุลระหว่างเสียงวิจารณ์ด้านสิทธิมนุษยชน กับแรงจูงใจจากเงินลงทุน ความร่วมมือเชิงยุทธศาสตร์ และโอกาสทางธุรกิจจากซาอุดีอาระเบีย

ความตึงเครียดนี้มีแนวโน้มจะยังคงเป็นส่วนหนึ่งของความหมายทางการเมืองของโครงการ หากการพัฒนาเดินหน้าต่อไป

สรุป: ดีลใหญ่ แต่ยังไม่ใช่สวนสนุกที่สร้างเสร็จแล้ว

ข่าวนี้ควรถูกมองว่าเป็นกรอบการลงทุนฝรั่งเศส–ซาอุดีอาระเบียขนาดใหญ่ ไม่ใช่แผนสวนสนุกที่มีรายละเอียดครบถ้วนแล้ว สิ่งที่ยืนยันได้ในขณะนี้คือ โครงการสวนสนุก 3 แห่งใกล้ Cergy-Pontoise มูลค่า 6 พันล้านยูโร หนึ่งในนั้นมีองค์ประกอบที่เกี่ยวข้องกับ Dragon Ball และมีการประเมินว่าจะสร้างงานโดยตรงประมาณ 22,000 ตำแหน่ง

ส่วนธีมของอีก 2 แห่ง ข้อตกลงลิขสิทธิ์ขั้นสุดท้าย แบบก่อสร้างโดยละเอียด กำหนดการก่อสร้าง และวันเปิดให้บริการ ยังไม่มีการยืนยัน 12

ความโดดเด่นของโครงการจึงอยู่ที่การผสมกันระหว่างเงินลงทุนมหาศาล แบรนด์วัฒนธรรมป๊อปที่เป็นที่รู้จักทั่วโลก และคำถามด้านการดำเนินงานที่ยังไม่มีคำตอบครบถ้วน ซึ่งเป็นเหตุผลเดียวกันที่ทำให้ข่าวนี้น่าตื่นเต้น และควรอ่านด้วยความระมัดระวัง