ศูนย์ข้อมูล AI ขนาดใหญ่ของยุโรปกำลังเปลี่ยนจากการเลือกทำเลตามความใกล้เมือง มาเป็นการเลือกทำเลตาม ความพร้อมของไฟฟ้า พื้นที่สำหรับก่อสร้าง ระบบทำความเย็น และโครงข่ายไฟเบอร์ความจุสูง

ศูนย์ข้อมูลแบบไฮเปอร์สเกลที่รองรับการฝึกโมเดล AI ต้องการไฟฟ้าปริมาณมากและจ่ายได้อย่างต่อเนื่อง ขณะที่ศูนย์กลางเดิมของยุโรปกำลังเผชิญข้อจำกัดด้านโครงข่ายไฟฟ้า ที่ดิน ราคา และขั้นตอนอนุมัติ ทำให้เมืองรองและพื้นที่กรีนฟิลด์ ซึ่งเป็นพื้นที่พัฒนาใหม่ที่ยังไม่มีอาคารเดิม กลายเป็นตัวเลือกที่น่าสนใจมากขึ้น 14

ตัวเลขสะท้อนการเปลี่ยนแปลง

โครงการที่วางแผนส่งมอบระหว่างปี 2026–2028 จะอยู่ห่างจากศูนย์กลางหลักของภูมิภาค EMEA โดยเฉลี่ย 175 กิโลเมตร เทียบกับ 46 กิโลเมตรสำหรับโครงการที่ส่งมอบระหว่างปี 2022–2025 หรือไกลออกไปเกือบ 4 เท่า 17

สัดส่วนโครงการกรีนฟิลด์ในแผนงานช่วงปี 2026–2028 ยังเพิ่มขึ้นเป็น 39% จากเพียง 8% ของโครงการที่สร้างเสร็จแล้ว 17

อย่างไรก็ตาม นี่ไม่ใช่การถอนตัวออกจากตลาด FLAP-D ซึ่งหมายถึงศูนย์กลางข้อมูลหลัก 5 แห่ง ได้แก่ แฟรงก์เฟิร์ต ลอนดอน อัมสเตอร์ดัม ปารีส และดับลิน ตลาดเหล่านี้ยังมีความจุที่เปิดใช้งานรวมกันถึง 3.8 กิกะวัตต์ และยังมีความสำคัญต่อการเชื่อมต่อเครือข่าย ลูกค้าองค์กร และงานที่ต้องตอบสนองอย่างรวดเร็ว 47

ภาพที่กำลังเกิดขึ้นจึงเป็นการแบ่งบทบาทมากกว่า ย่านใจกลางเมืองยังรองรับงานที่ต้องอยู่ใกล้ผู้ใช้และเครือข่าย ขณะที่ศูนย์ฝึก AI และแคมปัสคลาวด์ขนาดใหญ่ขยับไปหาพื้นที่ที่มีไฟฟ้าและที่ดินเพียงพอ

ตลาดศูนย์ข้อมูลยุโรปโดยรวมยังเติบโตอย่างรวดเร็ว โดย CBRE คาดว่าความจุรวมจะเพิ่มเป็น 13 กิกะวัตต์ภายในสิ้นปี 2026 หรือเพิ่มขึ้น 20% เมื่อเทียบกับปีก่อน และการเซ็นสัญญาความจุศูนย์ข้อมูลแบบโคโลเคชันที่มีเป้าหมายรองรับ AI เพิ่มขึ้นมากกว่า 4 เท่าในช่วงครึ่งแรกของปี 2026 12

เหตุใดไฟฟ้าจึงสำคัญกว่าความใกล้เมือง

ไฟฟ้าคือคอขวดสำคัญ

งานประมวลผล AI ใช้คลัสเตอร์ GPU ที่ต้องการไฟฟ้าความหนาแน่นสูงและจ่ายได้ต่อเนื่อง ในเขตเมืองใหญ่ การจราจรติดขัดของโครงข่ายไฟฟ้า การขาดแคลนที่ดิน และข้อจำกัดด้านผังเมืองอาจทำให้การเพิ่มกำลังผลิตล่าช้า

ดังนั้น ทำเลที่เชื่อมต่อกับโครงข่ายไฟฟ้าแรงสูงได้เร็วและมีความจุรองรับอย่างชัดเจน อาจมีค่ามากกว่าทำเลที่อยู่ใกล้ฐานลูกค้าจำนวนมาก แต่ต้องรอเชื่อมต่อไฟฟ้าเป็นเวลานาน 14

ลำดับความสำคัญในการเลือกทำเลจึงกำลังเปลี่ยนไป ผู้พัฒนาเริ่มตรวจสอบความจุไฟฟ้าที่ใช้งานได้และระยะเวลาเชื่อมต่อก่อน จากนั้นจึงประเมินเส้นทางไฟเบอร์ การเดินทาง บุคลากร และการเข้าถึงลูกค้า

พื้นที่รอบนอกมีที่ดินและความยืดหยุ่นมากกว่า

เมืองรองและพื้นที่กรีนฟิลด์มักมีแปลงที่ดินขนาดใหญ่กว่า ต้นทุนที่ดินพร้อมระบบไฟฟ้าต่ำกว่า และเปิดทางให้ขยายแคมปัสเป็นระยะๆ ได้มากกว่า

ประมาณการหนึ่งของ JLL ระบุว่า ที่ดินพร้อมกำลังไฟฟ้าในตลาดหลักของยุโรปมีราคาเฉลี่ยราว 2.36 ล้านยูโรต่อเมกะวัตต์ของภาระโหลดไอที ขณะที่เมืองรองอยู่ที่ประมาณ 978,000 ยูโร ตัวเลขนี้เป็นเพียงค่าประมาณ ไม่ใช่ราคากลางที่ใช้ได้กับทุกพื้นที่ แต่สะท้อนเหตุผลทางเศรษฐกิจที่ทำให้การออกไปนอกศูนย์กลางเดิมมีความน่าสนใจ 11

ทำเลที่มีข้อจำกัดน้อยกว่าอาจมีความยืดหยุ่นด้านการขออนุญาตและการออกแบบแคมปัสมากขึ้น ซึ่งมีความสำคัญต่อศูนย์ข้อมูล AI ที่ต้องเผื่อพื้นที่สำหรับอุปกรณ์ไฟฟ้า ระบบทำความเย็น ระบบสำรอง และการขยายในอนาคต ไม่ใช่เพียงอาคารที่วางลงบนแปลงที่ดินในเมืองได้พอดี

แคมปัส AI ต้องใช้โครงสร้างพื้นฐานหนักกว่าเดิม

การย้ายทำเลไม่ใช่แค่เรื่องอสังหาริมทรัพย์ ศูนย์ข้อมูล AI ความหนาแน่นสูงต้องมีระบบจ่ายไฟขนาดใหญ่ ความสามารถในการระบายความร้อน ระบบไฟฟ้าสำรอง และการเชื่อมต่อที่ทนทาน

พื้นที่ห่างไกลจะใช้งานได้จริงก็ต่อเมื่อมีองค์ประกอบเหล่านี้ครบ พร้อมไฟเบอร์ที่เชื่อถือได้ ศักยภาพด้านการก่อสร้าง และแผนจัดหาพลังงานหมุนเวียนที่เป็นไปได้ 14

ที่ดินชนบทที่ราคาถูกเพียงอย่างเดียวจึงไม่เพียงพอ หากขาดความจุของสายส่ง เส้นทางเครือข่ายหลายเส้นทาง ระบบน้ำหรือระบบทำความเย็น และกระบวนการอนุมัติที่เดินหน้าได้ ข้อได้เปรียบด้านต้นทุนก็อาจหายไปอย่างรวดเร็ว

พื้นที่ใดกำลังดึงดูดแคมปัสรุ่นใหม่

การพัฒนากำลังขยายไปยัง คาบสมุทรไอบีเรีย มิลาน และกลุ่มประเทศนอร์ดิก ขณะที่มาดริด มิลาน มาร์กเซย และเอเธนส์ถูกมองว่าเป็นทางเลือกในยุโรปตอนใต้ที่ยังมีพื้นที่เติบโต 67

สแกนดิเนเวียก็มีข้อได้เปรียบในบางกรณีจากการผลิตไฟฟ้าพลังน้ำและพลังงานลม รวมถึงสภาพอากาศที่เย็นกว่า ซึ่งอาจช่วยลดภาระการทำความเย็น 6

แผนที่ศูนย์ข้อมูลยุโรปจึงกำลังกระจายตัวมากขึ้น

• ตลาด FLAP-D ยังคงรองรับลูกค้าองค์กร การเชื่อมต่อเครือข่ายหนาแน่น และงานที่ต้องอยู่ใกล้ผู้ใช้
• เมืองรอง มีโอกาสเสนอที่ดิน ไฟฟ้า และศักยภาพด้านการอนุมัติที่ดีกว่า
• แคมปัสกรีนฟิลด์ขนาดใหญ่ เหมาะกับการฝึกโมเดล AI และงานที่ยอมรับระยะห่างจากศูนย์กลางประชากรได้มากกว่า

จึงควรมองการเปลี่ยนแปลงนี้ว่าเป็นการขยายพื้นที่โครงสร้างพื้นฐานของยุโรป มากกว่าจะเป็นการย้ายออกจากเมืองแบบเบ็ดเสร็จ ศูนย์กลางเดิมยังเดินหน้าต่อ เพียงแต่กำลังผลิตใหม่ถูกเติมเข้ามาในพื้นที่ที่มีปัจจัยทางกายภาพพร้อมกว่า 47

เงินลงทุนและโอกาสของภูมิภาค

วงจรการลงทุนครั้งนี้มีขนาดใหญ่ สมาคม European Data Centre Association คาดว่าจะมีการลงทุนสะสมในศูนย์ข้อมูลยุโรป 176,000 ล้านยูโรระหว่างปี 2026–2031 โดยศูนย์ข้อมูลแบบโคโลเคชันเชิงพาณิชย์และศูนย์ข้อมูลไฮเปอร์สเกลรวมกันคิดเป็นมากกว่าสองในสามของกำลังไฟฟ้าด้านไอทีในยุโรป 1416

ภูมิภาคเจ้าบ้านอาจได้รับประโยชน์จาก

• งานก่อสร้างและวิศวกรรมโยธา
• การยกระดับโครงข่ายไฟฟ้าและสถานีไฟฟ้าย่อย
• การวางระบบไฟเบอร์และโทรคมนาคม
• การผลิตและจัดหาพลังงานหมุนเวียน
• งานปฏิบัติการและบำรุงรักษาเฉพาะทาง
• ผู้ผลิตระบบทำความเย็น ระบบไฟฟ้า และอุปกรณ์วิศวกรรม
• โครงการนำความร้อนเหลือทิ้งกลับมาใช้และระบบทำความร้อนระดับชุมชน
• การฝึกอบรม การศึกษา และการลงทุนในบริการดิจิทัลที่เกี่ยวข้อง

ผลต่อเศรษฐกิจในวงกว้างก็มีนัยสำคัญเช่นกัน ประมาณการอุตสาหกรรมที่ Data Center Knowledge อ้างถึงระบุว่า ธุรกิจโคโลเคชันในยุโรปสร้างมูลค่าต่อ GDP ราว 30,000 ล้านยูโรในปี 2023 และอาจเพิ่มขึ้นใกล้ 100,000 ล้านยูโรภายในปี 2030 3

แต่ตัวเลขการจ้างงานในท้องถิ่นควรพิจารณาอย่างระมัดระวัง ศูนย์ข้อมูลไฮเปอร์สเกลใช้เงินทุนและพลังงานสูง แต่ไม่ได้ใช้แรงงานจำนวนมากเมื่อเทียบกับขนาดการลงทุน หลังการก่อสร้างเสร็จ จำนวนงานประจำอาจไม่สูงมากนัก ผลประโยชน์ที่แข็งแรงที่สุดจะเกิดขึ้นเมื่อโครงการดึงดูดการลงทุนต่อเนื่องด้านพลังงาน วิศวกรรม ซัพพลายเออร์ คลาวด์ และทักษะดิจิทัล ไม่ใช่เพียงสร้างอาคารแล้วแยกตัวอยู่ลำพัง

ต้นทุนด้านสิ่งแวดล้อมและชุมชน

การย้ายแคมปัสออกจากเมืองหนาแน่นอาจช่วยลดแรงกดดันต่อที่ดินและโครงข่ายไฟฟ้าในเขตเมือง และอาจทำให้การเชื่อมต่อโดยตรงกับพลังงานหมุนเวียนหรือการนำความร้อนเหลือทิ้งไปใช้ทำได้ง่ายขึ้น

อย่างไรก็ตาม การย้ายทำเลไม่ได้ทำให้ผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมหายไป แต่อาจเปลี่ยนพื้นที่ที่ต้องรับผลกระทบไปยังชนบทและชุมชนขนาดเล็กแทน

คณะกรรมาธิการยุโรประบุว่า ความต้องการไฟฟ้าที่เพิ่มขึ้น ความต้องการน้ำเพื่อทำความเย็น และการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากไฟฟ้าที่ไม่ได้ลดคาร์บอน ล้วนเป็นความท้าทายสำคัญของศูนย์ข้อมูล สหภาพยุโรปยังอยู่ระหว่างพัฒนาระบบจัดอันดับศูนย์ข้อมูลร่วมกัน และมาตรฐานประสิทธิภาพพลังงานขั้นต่ำสำหรับภาคส่วนนี้

ชุมชนท้องถิ่นอาจต้องแข่งขันเพื่อเข้าถึง

• ความจุโครงข่ายไฟฟ้าที่จำเป็นต่อบ้านเรือนและธุรกิจเดิม
• แหล่งน้ำและโครงสร้างพื้นฐานด้านการทำความเย็น
• ที่ดินและศักยภาพด้านการขนส่ง
• โครงการพลังงานหมุนเวียน
• ทัศนียภาพ เสียงรบกวน และคุณภาพสิ่งแวดล้อมในพื้นที่

ด้วยเหตุนี้ การได้รับ “ใบอนุญาตทางสังคม” หรือการยอมรับจากชุมชนจึงจะกลายเป็นส่วนหนึ่งของการเลือกทำเล ผู้พัฒนาและหน่วยงานรัฐจำเป็นต้องเปิดเผยผลกระทบต่อโครงข่ายไฟฟ้าอย่างโปร่งใส มีแผนน้ำและระบบทำความเย็นที่ชัดเจน จัดหาพลังงานสะอาดอย่างน่าเชื่อถือ ควบคุมเสียงและเครื่องกำเนิดไฟฟ้าสำรอง รวมถึงกำหนดผลประโยชน์ที่ชุมชนจะได้รับให้ตรวจสอบและบังคับใช้ได้จริง

ความหมายของแนวโน้มช่วงปี 2026–2028

โครงสร้างพื้นฐาน AI ของยุโรปไม่ได้กำลังออกจากเมืองใหญ่ทั้งหมด แต่ตลาดกำลังแยกออกเป็น 2 รูปแบบที่เสริมกัน

รูปแบบแรกคือศูนย์กลางเมืองที่เชื่อมต่อเครือข่ายได้หนาแน่น เหมาะกับงานที่ต้องตอบสนองรวดเร็วและลูกค้าองค์กร ส่วนรูปแบบที่สองคือแคมปัสขนาดใหญ่ที่เลือกทำเลตามพลังงาน มีที่ดินมากกว่า และเชื่อมต่อไฟฟ้าได้เร็วกว่า แม้จะอยู่ห่างจากศูนย์กลางประชากร

ความได้เปรียบในการแข่งขันจึงอยู่ที่ ไฟฟ้าที่พร้อมใช้งาน เชื่อถือได้ และสะอาดขึ้นเรื่อยๆ มากกว่าการอยู่ใกล้เมืองเพียงอย่างเดียว ภูมิภาคที่รวมความจุโครงข่ายไฟฟ้าเข้ากับไฟเบอร์ การอนุมัติ ระบบทำความเย็น ซัพพลายเออร์ที่มีทักษะ และการยอมรับจากชุมชนได้ จะมีโอกาสคว้าเงินลงทุน AI ระลอกถัดไป

แต่หากมุ่งสร้างเพียงตัวอาคารโดยไม่จัดการเรื่องน้ำ การปล่อยก๊าซเรือนกระจก และโครงสร้างพื้นฐานในท้องถิ่น โอกาสทางเศรษฐกิจนั้นก็อาจมาพร้อมต้นทุนทางการเมืองและสิ่งแวดล้อมที่ตกค้างไปอีกนาน

ศูนย์ข้อมูล AI ขนาดใหญ่ของยุโรปกำลังเปลี่ยนจากการเลือกทำเลตามความใกล้เมือง มาเป็นการเลือกทำเลตาม ความพร้อมของไฟฟ้า พื้นที่สำหรับก่อสร้าง ระบบทำความเย็น และโครงข่ายไฟเบอร์ความจุสูง

ศูนย์ข้อมูลแบบไฮเปอร์สเกลที่รองรับการฝึกโมเดล AI ต้องการไฟฟ้าปริมาณมากและจ่ายได้อย่างต่อเนื่อง ขณะที่ศูนย์กลางเดิมของยุโรปกำลังเผชิญข้อจำกัดด้านโครงข่ายไฟฟ้า ที่ดิน ราคา และขั้นตอนอนุมัติ ทำให้เมืองรองและพื้นที่กรีนฟิลด์ ซึ่งเป็นพื้นที่พัฒนาใหม่ที่ยังไม่มีอาคารเดิม กลายเป็นตัวเลือกที่น่าสนใจมากขึ้น 14

ตัวเลขสะท้อนการเปลี่ยนแปลง

โครงการที่วางแผนส่งมอบระหว่างปี 2026–2028 จะอยู่ห่างจากศูนย์กลางหลักของภูมิภาค EMEA โดยเฉลี่ย 175 กิโลเมตร เทียบกับ 46 กิโลเมตรสำหรับโครงการที่ส่งมอบระหว่างปี 2022–2025 หรือไกลออกไปเกือบ 4 เท่า 17

สัดส่วนโครงการกรีนฟิลด์ในแผนงานช่วงปี 2026–2028 ยังเพิ่มขึ้นเป็น 39% จากเพียง 8% ของโครงการที่สร้างเสร็จแล้ว 17

อย่างไรก็ตาม นี่ไม่ใช่การถอนตัวออกจากตลาด FLAP-D ซึ่งหมายถึงศูนย์กลางข้อมูลหลัก 5 แห่ง ได้แก่ แฟรงก์เฟิร์ต ลอนดอน อัมสเตอร์ดัม ปารีส และดับลิน ตลาดเหล่านี้ยังมีความจุที่เปิดใช้งานรวมกันถึง 3.8 กิกะวัตต์ และยังมีความสำคัญต่อการเชื่อมต่อเครือข่าย ลูกค้าองค์กร และงานที่ต้องตอบสนองอย่างรวดเร็ว 47

ภาพที่กำลังเกิดขึ้นจึงเป็นการแบ่งบทบาทมากกว่า ย่านใจกลางเมืองยังรองรับงานที่ต้องอยู่ใกล้ผู้ใช้และเครือข่าย ขณะที่ศูนย์ฝึก AI และแคมปัสคลาวด์ขนาดใหญ่ขยับไปหาพื้นที่ที่มีไฟฟ้าและที่ดินเพียงพอ

ตลาดศูนย์ข้อมูลยุโรปโดยรวมยังเติบโตอย่างรวดเร็ว โดย CBRE คาดว่าความจุรวมจะเพิ่มเป็น 13 กิกะวัตต์ภายในสิ้นปี 2026 หรือเพิ่มขึ้น 20% เมื่อเทียบกับปีก่อน และการเซ็นสัญญาความจุศูนย์ข้อมูลแบบโคโลเคชันที่มีเป้าหมายรองรับ AI เพิ่มขึ้นมากกว่า 4 เท่าในช่วงครึ่งแรกของปี 2026 12

เหตุใดไฟฟ้าจึงสำคัญกว่าความใกล้เมือง

ไฟฟ้าคือคอขวดสำคัญ

งานประมวลผล AI ใช้คลัสเตอร์ GPU ที่ต้องการไฟฟ้าความหนาแน่นสูงและจ่ายได้ต่อเนื่อง ในเขตเมืองใหญ่ การจราจรติดขัดของโครงข่ายไฟฟ้า การขาดแคลนที่ดิน และข้อจำกัดด้านผังเมืองอาจทำให้การเพิ่มกำลังผลิตล่าช้า

ดังนั้น ทำเลที่เชื่อมต่อกับโครงข่ายไฟฟ้าแรงสูงได้เร็วและมีความจุรองรับอย่างชัดเจน อาจมีค่ามากกว่าทำเลที่อยู่ใกล้ฐานลูกค้าจำนวนมาก แต่ต้องรอเชื่อมต่อไฟฟ้าเป็นเวลานาน 14

ลำดับความสำคัญในการเลือกทำเลจึงกำลังเปลี่ยนไป ผู้พัฒนาเริ่มตรวจสอบความจุไฟฟ้าที่ใช้งานได้และระยะเวลาเชื่อมต่อก่อน จากนั้นจึงประเมินเส้นทางไฟเบอร์ การเดินทาง บุคลากร และการเข้าถึงลูกค้า

พื้นที่รอบนอกมีที่ดินและความยืดหยุ่นมากกว่า

เมืองรองและพื้นที่กรีนฟิลด์มักมีแปลงที่ดินขนาดใหญ่กว่า ต้นทุนที่ดินพร้อมระบบไฟฟ้าต่ำกว่า และเปิดทางให้ขยายแคมปัสเป็นระยะๆ ได้มากกว่า

ประมาณการหนึ่งของ JLL ระบุว่า ที่ดินพร้อมกำลังไฟฟ้าในตลาดหลักของยุโรปมีราคาเฉลี่ยราว 2.36 ล้านยูโรต่อเมกะวัตต์ของภาระโหลดไอที ขณะที่เมืองรองอยู่ที่ประมาณ 978,000 ยูโร ตัวเลขนี้เป็นเพียงค่าประมาณ ไม่ใช่ราคากลางที่ใช้ได้กับทุกพื้นที่ แต่สะท้อนเหตุผลทางเศรษฐกิจที่ทำให้การออกไปนอกศูนย์กลางเดิมมีความน่าสนใจ 11

ทำเลที่มีข้อจำกัดน้อยกว่าอาจมีความยืดหยุ่นด้านการขออนุญาตและการออกแบบแคมปัสมากขึ้น ซึ่งมีความสำคัญต่อศูนย์ข้อมูล AI ที่ต้องเผื่อพื้นที่สำหรับอุปกรณ์ไฟฟ้า ระบบทำความเย็น ระบบสำรอง และการขยายในอนาคต ไม่ใช่เพียงอาคารที่วางลงบนแปลงที่ดินในเมืองได้พอดี

แคมปัส AI ต้องใช้โครงสร้างพื้นฐานหนักกว่าเดิม

การย้ายทำเลไม่ใช่แค่เรื่องอสังหาริมทรัพย์ ศูนย์ข้อมูล AI ความหนาแน่นสูงต้องมีระบบจ่ายไฟขนาดใหญ่ ความสามารถในการระบายความร้อน ระบบไฟฟ้าสำรอง และการเชื่อมต่อที่ทนทาน

พื้นที่ห่างไกลจะใช้งานได้จริงก็ต่อเมื่อมีองค์ประกอบเหล่านี้ครบ พร้อมไฟเบอร์ที่เชื่อถือได้ ศักยภาพด้านการก่อสร้าง และแผนจัดหาพลังงานหมุนเวียนที่เป็นไปได้ 14

ที่ดินชนบทที่ราคาถูกเพียงอย่างเดียวจึงไม่เพียงพอ หากขาดความจุของสายส่ง เส้นทางเครือข่ายหลายเส้นทาง ระบบน้ำหรือระบบทำความเย็น และกระบวนการอนุมัติที่เดินหน้าได้ ข้อได้เปรียบด้านต้นทุนก็อาจหายไปอย่างรวดเร็ว

พื้นที่ใดกำลังดึงดูดแคมปัสรุ่นใหม่

การพัฒนากำลังขยายไปยัง คาบสมุทรไอบีเรีย มิลาน และกลุ่มประเทศนอร์ดิก ขณะที่มาดริด มิลาน มาร์กเซย และเอเธนส์ถูกมองว่าเป็นทางเลือกในยุโรปตอนใต้ที่ยังมีพื้นที่เติบโต 67

สแกนดิเนเวียก็มีข้อได้เปรียบในบางกรณีจากการผลิตไฟฟ้าพลังน้ำและพลังงานลม รวมถึงสภาพอากาศที่เย็นกว่า ซึ่งอาจช่วยลดภาระการทำความเย็น 6

แผนที่ศูนย์ข้อมูลยุโรปจึงกำลังกระจายตัวมากขึ้น

• ตลาด FLAP-D ยังคงรองรับลูกค้าองค์กร การเชื่อมต่อเครือข่ายหนาแน่น และงานที่ต้องอยู่ใกล้ผู้ใช้
• เมืองรอง มีโอกาสเสนอที่ดิน ไฟฟ้า และศักยภาพด้านการอนุมัติที่ดีกว่า
• แคมปัสกรีนฟิลด์ขนาดใหญ่ เหมาะกับการฝึกโมเดล AI และงานที่ยอมรับระยะห่างจากศูนย์กลางประชากรได้มากกว่า

จึงควรมองการเปลี่ยนแปลงนี้ว่าเป็นการขยายพื้นที่โครงสร้างพื้นฐานของยุโรป มากกว่าจะเป็นการย้ายออกจากเมืองแบบเบ็ดเสร็จ ศูนย์กลางเดิมยังเดินหน้าต่อ เพียงแต่กำลังผลิตใหม่ถูกเติมเข้ามาในพื้นที่ที่มีปัจจัยทางกายภาพพร้อมกว่า 47

เงินลงทุนและโอกาสของภูมิภาค

วงจรการลงทุนครั้งนี้มีขนาดใหญ่ สมาคม European Data Centre Association คาดว่าจะมีการลงทุนสะสมในศูนย์ข้อมูลยุโรป 176,000 ล้านยูโรระหว่างปี 2026–2031 โดยศูนย์ข้อมูลแบบโคโลเคชันเชิงพาณิชย์และศูนย์ข้อมูลไฮเปอร์สเกลรวมกันคิดเป็นมากกว่าสองในสามของกำลังไฟฟ้าด้านไอทีในยุโรป 1416

ภูมิภาคเจ้าบ้านอาจได้รับประโยชน์จาก

• งานก่อสร้างและวิศวกรรมโยธา
• การยกระดับโครงข่ายไฟฟ้าและสถานีไฟฟ้าย่อย
• การวางระบบไฟเบอร์และโทรคมนาคม
• การผลิตและจัดหาพลังงานหมุนเวียน
• งานปฏิบัติการและบำรุงรักษาเฉพาะทาง
• ผู้ผลิตระบบทำความเย็น ระบบไฟฟ้า และอุปกรณ์วิศวกรรม
• โครงการนำความร้อนเหลือทิ้งกลับมาใช้และระบบทำความร้อนระดับชุมชน
• การฝึกอบรม การศึกษา และการลงทุนในบริการดิจิทัลที่เกี่ยวข้อง

ผลต่อเศรษฐกิจในวงกว้างก็มีนัยสำคัญเช่นกัน ประมาณการอุตสาหกรรมที่ Data Center Knowledge อ้างถึงระบุว่า ธุรกิจโคโลเคชันในยุโรปสร้างมูลค่าต่อ GDP ราว 30,000 ล้านยูโรในปี 2023 และอาจเพิ่มขึ้นใกล้ 100,000 ล้านยูโรภายในปี 2030 3

แต่ตัวเลขการจ้างงานในท้องถิ่นควรพิจารณาอย่างระมัดระวัง ศูนย์ข้อมูลไฮเปอร์สเกลใช้เงินทุนและพลังงานสูง แต่ไม่ได้ใช้แรงงานจำนวนมากเมื่อเทียบกับขนาดการลงทุน หลังการก่อสร้างเสร็จ จำนวนงานประจำอาจไม่สูงมากนัก ผลประโยชน์ที่แข็งแรงที่สุดจะเกิดขึ้นเมื่อโครงการดึงดูดการลงทุนต่อเนื่องด้านพลังงาน วิศวกรรม ซัพพลายเออร์ คลาวด์ และทักษะดิจิทัล ไม่ใช่เพียงสร้างอาคารแล้วแยกตัวอยู่ลำพัง

ต้นทุนด้านสิ่งแวดล้อมและชุมชน

การย้ายแคมปัสออกจากเมืองหนาแน่นอาจช่วยลดแรงกดดันต่อที่ดินและโครงข่ายไฟฟ้าในเขตเมือง และอาจทำให้การเชื่อมต่อโดยตรงกับพลังงานหมุนเวียนหรือการนำความร้อนเหลือทิ้งไปใช้ทำได้ง่ายขึ้น

อย่างไรก็ตาม การย้ายทำเลไม่ได้ทำให้ผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมหายไป แต่อาจเปลี่ยนพื้นที่ที่ต้องรับผลกระทบไปยังชนบทและชุมชนขนาดเล็กแทน

คณะกรรมาธิการยุโรประบุว่า ความต้องการไฟฟ้าที่เพิ่มขึ้น ความต้องการน้ำเพื่อทำความเย็น และการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากไฟฟ้าที่ไม่ได้ลดคาร์บอน ล้วนเป็นความท้าทายสำคัญของศูนย์ข้อมูล สหภาพยุโรปยังอยู่ระหว่างพัฒนาระบบจัดอันดับศูนย์ข้อมูลร่วมกัน และมาตรฐานประสิทธิภาพพลังงานขั้นต่ำสำหรับภาคส่วนนี้

ชุมชนท้องถิ่นอาจต้องแข่งขันเพื่อเข้าถึง

• ความจุโครงข่ายไฟฟ้าที่จำเป็นต่อบ้านเรือนและธุรกิจเดิม
• แหล่งน้ำและโครงสร้างพื้นฐานด้านการทำความเย็น
• ที่ดินและศักยภาพด้านการขนส่ง
• โครงการพลังงานหมุนเวียน
• ทัศนียภาพ เสียงรบกวน และคุณภาพสิ่งแวดล้อมในพื้นที่

ด้วยเหตุนี้ การได้รับ “ใบอนุญาตทางสังคม” หรือการยอมรับจากชุมชนจึงจะกลายเป็นส่วนหนึ่งของการเลือกทำเล ผู้พัฒนาและหน่วยงานรัฐจำเป็นต้องเปิดเผยผลกระทบต่อโครงข่ายไฟฟ้าอย่างโปร่งใส มีแผนน้ำและระบบทำความเย็นที่ชัดเจน จัดหาพลังงานสะอาดอย่างน่าเชื่อถือ ควบคุมเสียงและเครื่องกำเนิดไฟฟ้าสำรอง รวมถึงกำหนดผลประโยชน์ที่ชุมชนจะได้รับให้ตรวจสอบและบังคับใช้ได้จริง

ความหมายของแนวโน้มช่วงปี 2026–2028

โครงสร้างพื้นฐาน AI ของยุโรปไม่ได้กำลังออกจากเมืองใหญ่ทั้งหมด แต่ตลาดกำลังแยกออกเป็น 2 รูปแบบที่เสริมกัน

รูปแบบแรกคือศูนย์กลางเมืองที่เชื่อมต่อเครือข่ายได้หนาแน่น เหมาะกับงานที่ต้องตอบสนองรวดเร็วและลูกค้าองค์กร ส่วนรูปแบบที่สองคือแคมปัสขนาดใหญ่ที่เลือกทำเลตามพลังงาน มีที่ดินมากกว่า และเชื่อมต่อไฟฟ้าได้เร็วกว่า แม้จะอยู่ห่างจากศูนย์กลางประชากร

ความได้เปรียบในการแข่งขันจึงอยู่ที่ ไฟฟ้าที่พร้อมใช้งาน เชื่อถือได้ และสะอาดขึ้นเรื่อยๆ มากกว่าการอยู่ใกล้เมืองเพียงอย่างเดียว ภูมิภาคที่รวมความจุโครงข่ายไฟฟ้าเข้ากับไฟเบอร์ การอนุมัติ ระบบทำความเย็น ซัพพลายเออร์ที่มีทักษะ และการยอมรับจากชุมชนได้ จะมีโอกาสคว้าเงินลงทุน AI ระลอกถัดไป

แต่หากมุ่งสร้างเพียงตัวอาคารโดยไม่จัดการเรื่องน้ำ การปล่อยก๊าซเรือนกระจก และโครงสร้างพื้นฐานในท้องถิ่น โอกาสทางเศรษฐกิจนั้นก็อาจมาพร้อมต้นทุนทางการเมืองและสิ่งแวดล้อมที่ตกค้างไปอีกนาน