อินเดียเตรียมทดสอบพันธบัตรองค์กรแบบโทเคน ผ่าน REC ในเดือนกันยายน 2026

อินเดียกำลังเตรียมทดสอบโครงสร้างพื้นฐานตลาดทุนรูปแบบใหม่ โดยมีแผนให้ REC บริษัทการเงินของรัฐที่สนับสนุนโครงการพลังงาน ออกพันธบัตรองค์กรแบบโทเคนเป็นครั้งแรกของประเทศในเดือนกันยายน 2026

การออกพันธบัตรครั้งนี้จะมีมูลค่า ต่ำกว่า 500 crore รูปี หรือประมาณ 5 พันล้านรูปี และจะเป็นโครงการนำร่องที่ควบคุมอย่างเข้มงวด เพื่อทดสอบการออกหลักทรัพย์และการชำระบัญชีบนบล็อกเชน ไม่ใช่การเปิดให้ประชาชนทั่วไปเข้ามาซื้อขายหลักทรัพย์ดิจิทัลอย่างเต็มรูปแบบ 13

โครงการนำร่องจะทำงานอย่างไร

เป้าหมายหลักคือการทดสอบว่าเทคโนโลยีโทเคนและบัญชีแยกประเภทแบบกระจายศูนย์ หรือ distributed ledger technology จะช่วยให้การซื้อขายและชำระบัญชีพันธบัตรทำได้เกือบจะทันที ลดขั้นตอนการดำเนินงาน และรองรับการให้บริการพันธบัตรแบบตั้งโปรแกรมได้ในอนาคต เช่น การจ่ายดอกเบี้ยอัตโนมัติ 17

โครงการนี้อยู่ระหว่างการผลักดันโดย สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์อินเดีย (SEBI) ร่วมกับ ธนาคารกลางอินเดีย (RBI) โดยจะเชื่อมพันธบัตรแบบโทเคนเข้ากับโครงสร้างพื้นฐานสำหรับการชำระบัญชีด้วย wholesale central bank digital currency (w-CBDC) หรือเงินรูปีดิจิทัลสำหรับใช้ในธุรกรรมของผู้เล่นในตลาดการเงินระดับสถาบัน 27

ผู้ลงทุนต้องใช้กระเป๋าเงิน 2 ประเภท

ในช่วงเริ่มต้น การเข้าร่วมจะจำกัดไว้เฉพาะผู้ลงทุนกลุ่มที่ได้รับคัดเลือก โดยผู้ลงทุนจะต้องใช้เครื่องมือดิจิทัลอย่างน้อย 2 ส่วน ได้แก่

• กระเป๋าเงิน w-CBDC สำหรับเก็บและโอนเงินรูปีดิจิทัลที่ใช้ชำระค่าพันธบัตร
• กระเป๋าเงินหลักทรัพย์ DEMAT 2.0 สำหรับถือและติดตามสถานะการถือครองพันธบัตรแบบโทเคนบนบัญชีแยกประเภทดิจิทัล 67

รายละเอียดทางเทคนิคของกระเป๋าเงินทั้งสองประเภทและระบบปฏิบัติการที่เกี่ยวข้องยังมีการเปิดเผยจำกัด แต่โครงสร้างดังกล่าวสอดคล้องกับแนวคิดการส่งมอบหลักทรัพย์พร้อมการชำระเงินในเวลาเดียวกัน หรือ delivery-versus-payment ซึ่งช่วยลดความเสี่ยงจากการที่ฝ่ายหนึ่งส่งมอบสินทรัพย์แล้ว แต่อีกฝ่ายยังไม่ได้ชำระเงิน 7

ทำไมการชำระบัญชีจึงอาจเร็วขึ้น

ในระบบที่วางแผนไว้ ข้อมูลการเป็นเจ้าของและประวัติธุรกรรมจะถูกบันทึกบนบัญชีแยกประเภทแบบกระจายศูนย์ การโอนพันธบัตรแบบโทเคนจึงสามารถเกิดขึ้นพร้อมกับการโอน w-CBDC แทนที่จะต้องผ่านกระบวนการกระทบยอดและชำระบัญชีหลายขั้นตอนแบบตลาดพันธบัตรทั่วไป 17

SEBI ยังมองว่าโครงการนี้อาจช่วยทดสอบการจ่ายคูปองและการให้บริการอื่น ๆ ของตราสารหนี้แบบอัตโนมัติ รวมถึงการลดต้นทุนด้านปฏิบัติการในระยะยาว 710

ยังซื้อขายในตลาดรองไม่ได้ทันที

พันธบัตร REC แบบโทเคนชุดแรกคาดว่าจะมี ระยะเวลาห้ามขาย 3 เดือน ทำให้ผู้ลงทุนไม่สามารถนำไปซื้อขายต่อได้ทันที 6

นอกจากนี้ โทเคนดังกล่าวจะยังไม่ถูกนำไปบันทึกบนแพลตฟอร์มซื้อขายอิเล็กทรอนิกส์แบบเดิมในช่วงโครงการนำร่อง ขณะที่ตลาดหลักทรัพย์มีแผนพัฒนาช่องทางสำหรับตลาดรองภายในเดือนธันวาคม 2026 ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับผลการทดสอบและการดำเนินการด้านกฎเกณฑ์ 6

ก้าวสำคัญของตลาดพันธบัตรอินเดีย แต่ยังไม่ใช่ตลาดคริปโต

โครงการนี้เป็นการพิสูจน์แนวคิดว่า ตลาดพันธบัตรองค์กรขนาดใหญ่ของอินเดียจะย้ายมาอยู่บนโครงสร้างพื้นฐานบล็อกเชนที่อยู่ภายใต้การกำกับดูแลได้หรือไม่ ไม่ใช่การเปิดตัวตลาดซื้อขายหลักทรัพย์ลักษณะเดียวกับคริปโตเคอร์เรนซี 27

หากดำเนินการได้ตามแผน อินเดียจะเข้าร่วมกับตลาดอย่างยุโรปและฮ่องกงที่เคยทดสอบหรือพัฒนาการออกและชำระบัญชีพันธบัตรบนบล็อกเชนมาแล้ว จุดที่โดดเด่นของอินเดียคือการผสานหลักทรัพย์แบบโทเคนเข้ากับ w-CBDC ของ RBI ซึ่งจะช่วยทดสอบการส่งมอบหลักทรัพย์และการชำระเงินแบบเกิดขึ้นพร้อมกันภายใต้กรอบกำกับดูแล 17

อย่างไรก็ตาม กำหนดการเดือนกันยายน 2026 โครงสร้างการออกพันธบัตร รายชื่อผู้ลงทุน และแผนตลาดรองยังเป็นแผนที่สื่อรายงานโดยอ้างแหล่งข่าวที่รับทราบเรื่องโดยตรง ไม่ใช่การยืนยันว่าการออกพันธบัตรเสร็จสมบูรณ์แล้ว หรือมีกฎปฏิบัติสำหรับตลาดสาธารณะประกาศใช้อย่างครบถ้วน 1