อิหร่านประกาศค้นพบก๊าซธรรมชาติครั้งใหญ่ในฟาร์ส ท่ามกลางวิกฤตพลังงานจากสงคราม

อิหร่านประกาศเมื่อวันที่ 23 สิงหาคมว่า ค้นพบแหล่งก๊าซธรรมชาติใหม่ในจังหวัดฟาร์สทางตอนใต้ของประเทศ มีปริมาณก๊าซมากกว่า 7.5 ล้านล้านลูกบาศก์ฟุต หรือประมาณ 212,000 ล้านลูกบาศก์เมตร

โมห์เซน ปักเนจาด รัฐมนตรีน้ำมันอิหร่าน ระบุว่า จากอัตราการกู้คืนที่ประเมินไว้ราว 72–73% อิหร่านน่าจะสามารถนำก๊าซขึ้นมาใช้ได้ประมาณ 5.7 ล้านล้านลูกบาศก์ฟุต หรือราว 161,000 ล้านลูกบาศก์เมตร 37

ค้นพบมากแค่ไหนเมื่อเทียบกับแหล่งก๊าซเดิม

ปริมาณก๊าซที่คาดว่าสามารถกู้คืนได้ เทียบเท่ากับการผลิตก๊าซประมาณ 15 ปีจากหนึ่งเฟสของแหล่งเซาท์พาร์ส (South Pars) แหล่งก๊าซขนาดยักษ์ที่อิหร่านพัฒนาร่วมกับกาตาร์ 37

ตัวเลขดังกล่าวทำให้การค้นพบครั้งนี้มีความสำคัญต่อความมั่นคงด้านพลังงานของอิหร่านในระยะยาว แต่ไม่ได้หมายความว่าก๊าซจะพร้อมเข้าสู่ระบบทันที เพราะยังต้องผ่านขั้นตอนการประเมินรายละเอียด การเจาะสำรวจเพิ่มเติม การก่อสร้างระบบผลิตและแปรรูป รวมถึงการเชื่อมต่อเข้ากับโครงข่ายส่งก๊าซ

“ก๊าซหวาน” ช่วยลดต้นทุนได้อย่างไร

ปักเนจาดเรียกก๊าซจากแหล่งใหม่นี้ว่าเป็น “ก๊าซหวาน” ซึ่งหมายถึงก๊าซที่มีซัลเฟอร์และสิ่งเจือปนที่มีฤทธิ์กัดกร่อนในระดับต่ำ โดยทั่วไปก๊าซประเภทนี้ต้องผ่านกระบวนการปรับสภาพน้อยกว่า ช่วยลดต้นทุนการแปรรูป ลดการสึกกร่อนของอุปกรณ์ และลดภาระด้านการควบคุมมลพิษ

ด้วยคุณสมบัติดังกล่าว ก๊าซอาจนำไปใช้ในภาคอุตสาหกรรม โรงไฟฟ้า อุตสาหกรรมปิโตรเคมี หรือพัฒนาเป็นสินค้าสำหรับตลาดส่งออกได้ หากอิหร่านสามารถจัดการกับข้อจำกัดด้านโครงสร้างพื้นฐานและการคว่ำบาตรได้

แหล่งก๊าซยังมีก๊าซคอนเดนเสท ซึ่งเป็นไฮโดรคาร์บอนเหลวชนิดเบาที่ผลิตออกมาพร้อมกับก๊าซธรรมชาติ ของเหลวชนิดนี้สามารถนำไปกลั่นหรือใช้เป็นวัตถุดิบในอุตสาหกรรมปิโตรเคมี โดยรัฐมนตรีน้ำมันอิหร่านระบุว่า ก๊าซคอนเดนเสทจากแหล่งดังกล่าวเพียงส่วนเดียวอาจมีมูลค่า “หลายหมื่นล้านดอลลาร์” 37

ค้นพบใหม่ แต่ยังไม่ช่วยวิกฤตพลังงานทันที

การค้นพบครั้งนี้เกิดขึ้นหลังโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานของอิหร่านได้รับความเสียหายจากการโจมตีทางอากาศเป็นเวลาหลายเดือน รวมถึงการโจมตีพื้นที่เซาท์พาร์ส หลังการโจมตีเริ่มขึ้นช่วงปลายเดือนกุมภาพันธ์ อิหร่านสูญเสียกำลังการผลิตก๊าซรายวันไปราวหนึ่งในสี่ 37

แม้กำลังการผลิตบางส่วนจะกลับมาแล้ว แต่รัฐบาลยังเตือนถึงความเสี่ยงที่ก๊าซจะขาดแคลนในช่วงฤดูหนาว และขอให้ครัวเรือนลดการใช้พลังงาน หากก๊าซไม่เพียงพอ ผลกระทบจะไม่ได้จำกัดอยู่แค่ภาคครัวเรือน แต่ยังอาจกระทบการผลิตไฟฟ้าจากโรงไฟฟ้าก๊าซและภาคอุตสาหกรรมด้วย 37

การพัฒนาแหล่งใหม่จึงน่าจะใช้เวลาหลายปี โดยอิหร่านเข้าสู่ความขัดแย้งครั้งนี้พร้อมกับภาคพลังงานที่เผชิญมาตรการคว่ำบาตรจากชาติตะวันตก การลงทุนเรื้อรังไม่เพียงพอ และปัญหาไฟฟ้าดับอยู่ก่อนแล้ว ภัยคุกคามจากมาตรการคว่ำบาตรเพิ่มเติมอาจทำให้การจัดหาเงินทุน เทคโนโลยีจากต่างประเทศ บริการขุดเจาะ อุปกรณ์แปรรูป ประกันภัย และช่องทางการตลาดทำได้ยากขึ้นไปอีก 37

ช่องแคบฮอร์มุซคือเงื่อนไขชี้ชะตา

โอกาสทางเศรษฐกิจของก๊าซแหล่งใหม่ยังขึ้นอยู่กับสถานการณ์ทางการทูตและการขนส่งทางทะเลอย่างมาก

บันทึกความเข้าใจที่อิสลามาบัด ซึ่งมีปากีสถานและกาตาร์เป็นคนกลางในเดือนมิถุนายน มีเป้าหมายให้คู่ขัดแย้งยุติการโจมตีและกลับเข้าสู่การเจรจา โดยข้อตกลงยังวางกรอบให้เปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้ง และยกเลิกการปิดกั้นท่าเรืออิหร่านโดยสหรัฐฯ หลังการลงนาม 4 5

อย่างไรก็ตาม การดำเนินการตามข้อตกลงสะดุดลงจากความเห็นต่างเกี่ยวกับเงื่อนไขของบันทึกความเข้าใจและการเดินเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุซ การสู้รบที่กลับมาเกิดขึ้นทำให้ข้อตกลงชั่วคราวอ่อนแรงลง ขณะที่การเจรจาเพื่อยุติความขัดแย้งอย่างถาวรหยุดชะงัก 2 6

ต่อมาอิหร่านระบุว่าจะยังคงปิดช่องแคบฮอร์มุซจนกว่าสหรัฐฯ จะปฏิบัติตามเงื่อนไขที่อิหร่านระบุ ซึ่งรวมถึงการยกเลิกการปิดกั้นท่าเรือและมาตรการคว่ำบาตรน้ำมัน ด้าน Reuters รายงานว่าช่องแคบดังกล่าวแทบไม่สามารถใช้งานได้ตามปกติ และเรือที่พยายามผ่านบางลำถูกโจมตี 1 3

ดังนั้น แม้อิหร่านจะมีแหล่งก๊าซขนาดใหญ่เพิ่มขึ้น แต่ผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจยังไม่เกิดขึ้นโดยอัตโนมัติ ประเทศจะต้องระดมทุนและเทคโนโลยีเพื่อพัฒนาแหล่งก๊าซ ขณะเดียวกันก็ต้องหาทางรับมือกับความเสี่ยงด้านความปลอดภัย การคว่ำบาตร และเส้นทางส่งออกที่ยังไม่แน่นอน