หุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์วิ่ง 100 เมตรเร็วกว่ายูเซน โบลต์—แต่สนามจริงอยู่นอกลู่วิ่ง

การแข่งขัน World Humanoid Robot Games ครั้งที่ 2 เปิดฉากที่กรุงปักกิ่งด้วยภาพที่พร้อมกลายเป็นไวรัลทันที: Tiangong Ultra วิ่ง 100 เมตรในเวลา 9.39 วินาที เร็วกว่าเวลาสถิติโลก 9.58 วินาทีของยูเซน โบลต์ ขณะที่ Lightning ของ Honor ก็เข้าเส้นชัยด้วยเวลา 9.47 วินาที 13

อย่างไรก็ตาม ตัวเลขเหล่านี้ไม่ควรถูกนับเป็นสถิติใหม่ของกรีฑามนุษย์ เพราะเป็นผลงานในการแข่งขันหุ่นยนต์ ซึ่งมีกติกา สรีระ และเงื่อนไขการทำงานแตกต่างกัน อีกทั้งรายงานยังระบุว่าการเข้าเส้นชัยของหุ่นยนต์บางตัวไม่มั่นคง ทั้งเสียการทรงตัวและชนกันหลังผ่านเส้นชัย

ประเด็นสำคัญกว่าการ “วิ่งแซงโบลต์” จึงอยู่ที่ความก้าวหน้าทางวิศวกรรม การแข่งขันที่ขยายตัวอย่างมาก และความพยายามของอุตสาหกรรมในการพิสูจน์ว่า หุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์ทำได้มากกว่าการแสดงโชว์ต่อหน้าผู้ชม

Tiangong Ultra และ Lightning ทำเวลาได้เท่าไร

Tiangong Ultra ซึ่งพัฒนาโดย Beijing Humanoid Robot Innovation Center พลิกสถานการณ์จากช่วงต้นที่ตามอยู่ ก่อนเร่งแซง Lightning ของ Honor ใกล้เส้นชัยและคว้าชัยในฮีตคัดเลือก เวลา 9.39 วินาทีถือว่าพัฒนาอย่างก้าวกระโดดจาก 21.50 วินาที ซึ่งเป็นเวลาที่มันใช้คว้าชัยในการแข่งขันรายการเดียวกันเมื่อปี 2025 138

Lightning พัฒนาโดย Honor บริษัทสมาร์ตโฟนของจีน เข้าเป็นอันดับสองในฮีตอย่างเป็นทางการด้วยเวลา 9.47 วินาที ก่อนหน้านี้มีรายงานว่าหุ่นยนต์รุ่นดังกล่าวทำเวลาได้ 9.32 วินาทีในการวิ่งทดสอบ และทำความเร็วสูงสุด 14.5 เมตรต่อวินาที แต่เวลา 9.32 วินาทีเป็นผลงานจากการทดสอบ ไม่ใช่เวลาในการแข่งขันฮีตอย่างเป็นทางการของวันเปิดงาน 13

ผลงาน	เวลา/ระยะ	บริบท
Tiangong Ultra	9.39 วินาที	ฮีตคัดเลือกวิ่ง 100 เมตรในวันเปิดงาน 13
Lightning ของ Honor	9.47 วินาที	ฮีตคัดเลือกเดียวกัน 38
Lightning ของ Honor	9.32 วินาที	การวิ่งทดสอบก่อนแข่ง ความเร็วสูงสุด 14.5 เมตรต่อวินาที 13
ยูเซน โบลต์	9.58 วินาที	สถิติโลกวิ่ง 100 เมตรชายของมนุษย์ในปี 2009 113
Tiangong Ultra	21.50 วินาที	เวลาชนะการแข่งขันครั้งแรกในปี 2025 38

เมื่อเทียบตัวเลขโดยตรง Tiangong Ultra เร็วกว่าสถิติของโบลต์ 0.19 วินาที ส่วน Lightning เร็วกว่า 0.11 วินาที แต่การที่เครื่องจักรวิ่งผ่านระยะทางที่กำหนดได้เร็วกว่า ไม่ได้หมายความว่ามันเป็นนักวิ่งที่เหนือกว่ามนุษย์ในความหมายของกีฬา เพราะหุ่นยนต์มีสรีระ ระบบควบคุม และข้อจำกัดในการทำงานคนละแบบกัน ปัญหาการทรงตัวที่เกิดขึ้นหลังเข้าเส้นชัยยิ่งสะท้อนว่า “ความเร็วสูงสุด” อาจยังไม่ใช่ตัวชี้วัดประสิทธิภาพที่เพียงพอ

กระโดดสูง 2.88 เมตร แต่ยังไม่ใช่สถิติกรีฑาใหม่

ในพิธีเปิดยังมีการสาธิตหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์ที่มีรายงานว่าสามารถกระโดดสูงแบบยืนได้ 2.88 เมตร สูงกว่าสถิติการกระโดดสูงแบบยืนของมนุษย์ที่รายงานในข่าวว่าอยู่ที่ 2.45 เมตร และเชื่อมโยงกับชื่อของฮาเวียร์ โซโตมายอร์ 5

ตัวเลขนี้น่าทึ่ง แต่ไม่ควรตีความว่าเป็นการทำลายสถิติกรีฑามนุษย์อย่างเป็นทางการ รายงานที่มีอยู่ยังไม่ได้ให้รายละเอียดเพียงพอเกี่ยวกับผู้พัฒนา วิธีการวัด หรือเงื่อนไขทางเทคนิค จึงควรมองผลงานดังกล่าวเป็นการสาธิตกำลัง การทรงตัว และการควบคุมของหุ่นยนต์ มากกว่าจะเป็นสถิติที่เทียบเคียงกับการแข่งขันกรีฑาได้โดยตรง

จากเวทีโชว์สู่การทดสอบงานจริง

การแข่งขันปี 2026 จัดขึ้นเป็นเวลา 5 วัน ระหว่างวันที่ 22–26 สิงหาคม ที่ National Speed Skating Oval หรือสนาม “Ice Ribbon” ในกรุงปักกิ่ง ผู้จัดงานระบุว่ามี 666 ทีมและหุ่นยนต์ 2,056 ตัวจาก 16 ประเทศใน 6 ทวีปเข้าร่วม จากการแข่งขันครั้งแรกในปี 2025 ซึ่งมีประมาณ 280 ทีม หุ่นยนต์มากกว่า 500 ตัว และ 26 รายการ

ปีนี้มีการจัดการแข่งขัน 51 รายการ รวม 1,301 แมตช์ แบ่งเป็นกีฬาหุ่นยนต์แบบดั้งเดิมและภารกิจจำลองสถานการณ์ รายการกีฬา ได้แก่ วิ่ง ฟุตบอล เทเบิลเทนนิส ศิลปะการต่อสู้ ยิมนาสติก กระโดดไกล ยกน้ำหนัก และชักเย่อ

แต่ส่วนที่น่าจับตามองที่สุดในแง่ศักยภาพเชิงพาณิชย์คือภารกิจที่เลียนแบบงานในโรงงาน ร้านค้าปลีก โลจิสติกส์ และบ้าน เช่น คัดแยกพัสดุ บรรจุโทรศัพท์มือถือ ช่วยงานบ้าน และงานบริการที่เกี่ยวข้อง 17

โครงสร้างแบบนี้ทำให้เป้าหมายของงานเปลี่ยนไป การวิ่งคือการทดสอบการเคลื่อนไหวแบบไดนามิกในระยะสั้น ส่วนการคัดแยกพัสดุหรือบรรจุสินค้าเป็นการทดสอบการมองเห็น การหยิบจับ ความอึด ความสม่ำเสมอ และความปลอดภัย ซึ่งเป็นความสามารถที่โรงงาน คลังสินค้า หรือครัวเรือนต้องการจริง

เวทีหุ่นยนต์กับการแข่งขันเทคโนโลยีสหรัฐฯ–จีน

การแข่งขันครั้งนี้เกิดขึ้นต่อเนื่องจาก World Robot Conference ที่เริ่มจัดในกรุงปักกิ่งเมื่อวันที่ 19 สิงหาคม ทั้งสองงานกลายเป็นเวทีแสดงศักยภาพของบริษัทหุ่นยนต์จีนที่ต้องการผลักดันหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์จากการสาธิตที่สร้างความฮือฮาไปสู่การใช้งานเชิงพาณิชย์ 717

ความเคลื่อนไหวดังกล่าวสอดคล้องกับความทะเยอทะยานของจีนที่จะเป็นผู้นำด้านหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์ที่ขับเคลื่อนด้วย AI โดยหวังว่าความก้าวหน้าของปัญญาประดิษฐ์จะทำให้หุ่นยนต์มีความสามารถครอบคลุมงานต่าง ๆ มากขึ้น หวัง ซิงซิง ซีอีโอของ Unitree เคยเปรียบว่าอุตสาหกรรมอาจกำลังเข้าใกล้ “ช่วงเวลาแบบ ChatGPT” สำหรับสมองของหุ่นยนต์

ขณะเดียวกัน หุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์ก็กลายเป็นอีกแนวรบหนึ่งของการแข่งขันเทคโนโลยีระหว่างสหรัฐฯ กับจีน เมื่อเดือนกรกฎาคม คณะกรรมการกลางกำกับดูแลกิจการสื่อสารของสหรัฐฯ หรือ FCC เพิ่มหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์และหุ่นยนต์สี่ขาที่ผลิตในต่างประเทศบางประเภทเข้าไปใน Covered List โดยอ้างเหตุผลด้านความมั่นคงแห่งชาติ มาตรการนี้กระทบต่อหุ่นยนต์รุ่นใหม่ที่ไม่สามารถขอการรับรองตามข้อกำหนดได้ และอาจเป็นอุปสรรคต่อการขายในสหรัฐฯ ของผู้ผลิตจีนในอนาคต

อุตสาหกรรมจึงกำลังเดินอยู่ระหว่าง “ภาพโชว์” กับ “การตรวจสอบอย่างเข้มข้น” การวิ่งเร็วและกระโดดสูงดึงดูดความสนใจ พร้อมบ่งชี้ถึงความก้าวหน้าด้านการทรงตัว ชุดขับเคลื่อน และระบบควบคุม แต่ยังไม่ตอบคำถามว่าหุ่นยนต์จะทำงานครบกะได้หรือไม่ จะรับมือกับเหตุการณ์ไม่คาดคิดโดยไม่ทำให้อุปกรณ์เสียหายได้หรือไม่ และจะสร้างคุณค่าได้ในต้นทุนที่แข่งขันได้หรือไม่

มาตรวัดจริงคือการทำงานที่มีประโยชน์และเชื่อถือได้

วันเปิดงานแสดงให้เห็นว่าหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์สามารถทำตัวเลขที่น่าทึ่งได้ภายใต้เงื่อนไขควบคุม แต่ก็แสดงให้เห็นเช่นกันว่า ตัวเลขเหล่านั้นต้องมีบริบท เพราะการแข่งขันไม่ได้เทียบเคียงกับกรีฑามนุษย์โดยตรง และการเข้าเส้นชัยอย่างไม่มั่นคงเผยให้เห็นช่องว่างระหว่าง “ทำได้เต็มกำลังหนึ่งครั้ง” กับ “ทำงานได้อย่างไว้ใจได้”

มาตรวัดถัดไปจึงไม่ใช่การนำหุ่นยนต์ไปเทียบกับโบลต์หรือโซโตมายอร์อีกครั้ง แต่คือการดูว่าหุ่นยนต์จะสามารถคัดแยก บรรจุ ขนย้าย ช่วยเหลือ และตอบสนองต่อสถานการณ์ในโลกจริงได้อย่างปลอดภัยและทำซ้ำได้หรือไม่ ขณะที่ภาคธุรกิจยังต้องหาคำตอบเรื่องความน่าเชื่อถือ ต้นทุน และความต้องการใช้งานจริง 17

การแข่งขันที่ปักกิ่งมีคุณค่า דווקאเพราะทำให้ความแตกต่างนี้เห็นชัดเจน การวิ่งหรือการกระโดดแสดงให้เห็นว่าหุ่นยนต์ทำอะไรได้ “ครั้งหนึ่ง” ส่วนภารกิจอุตสาหกรรมและงานบริการกำลังเริ่มทดสอบว่ามันจะทำสิ่งนั้นได้ “ซ้ำแล้วซ้ำอีก” และยังทำได้เมื่อเงื่อนไขไม่เอื้ออำนวยเหมือนในสนามแข่งขันหรือไม่