อิหร่านขู่ประเทศเพื่อนบ้านที่เข้าร่วมแผนกดดันเศรษฐกิจของสหรัฐฯ

คำเตือนของโมห์เซน เรซาอี

โมห์เซน เรซาอี เลขาธิการสภาความมั่นคงแห่งชาติสูงสุดของอิหร่าน เตือนประเทศเพื่อนบ้านว่า หากเข้าร่วมปฏิบัติการกดดันทางเศรษฐกิจที่นำโดยสหรัฐฯ ประเทศเหล่านั้นจะถูกปฏิบัติเสมือนเป็นศัตรู

เรซาอีกล่าวว่า อิหร่านจะมุ่งโจมตีผลประโยชน์ของประเทศที่เข้าร่วม และจะไม่ยอมให้น้ำมัน “แม้แต่หยดเดียว” ออกจากอ่าวเปอร์เซียและช่องแคบฮอร์มุซ ^RB

ยุทธศาสตร์ตอบโต้ 3 ระยะ

จากรายงาน แนวทางยกระดับของอิหร่านประกอบด้วย 3 ขั้นหลัก

1. ป้องกันด้วยการทูต — เตือนรัฐบาลประเทศเพื่อนบ้านไม่ให้เข้าร่วม และพยายามโน้มน้าวไม่ให้ประเทศเหล่านั้นช่วยบังคับใช้หรืออำนวยความสะดวกต่อมาตรการคว่ำบาตรของสหรัฐฯ
2. ตอบโต้ทางการเมืองและความมั่นคง — หากยังเข้าร่วม อิหร่านจะจัดให้ประเทศนั้นเป็นฝ่ายที่เป็นศัตรู และมุ่งเล่นงานผลประโยชน์ของประเทศดังกล่าว
3. ตอบโต้เส้นทางพลังงาน — สกัดการส่งออกน้ำมันผ่านอ่าวเปอร์เซียและช่องแคบฮอร์มุซ รวมถึงอาจดำเนินการต่อเส้นทางส่งออกทางเลือกที่ต้องการหลีกเลี่ยงช่องแคบนี้ อย่างไรก็ตาม รายงานที่มีอยู่ไม่ได้ระบุอย่างน่าเชื่อถือว่าเส้นทางใดจะตกเป็นเป้าหมาย หรืออิหร่านจะใช้วิธีการใด ^RB

คำขู่เกิดขึ้นท่ามกลางวิกฤตฮอร์มุซ

คำเตือนดังกล่าวเกิดขึ้นหลังสงครามเริ่มต้นจากการโจมตีของสหรัฐฯ และอิสราเอลเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2026 โดยอิหร่านพยายามเข้าควบคุมช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นเส้นทางเดินเรือสำคัญระหว่างอิหร่านกับโอมาน และได้จำกัดการสัญจรเชิงพาณิชย์ผ่านช่องแคบอย่างรุนแรง ^CH

ช่องแคบฮอร์มุซเป็นจุดผ่านสำคัญของการขนส่งน้ำมันและก๊าซธรรมชาติเหลวทั่วโลก การปิดหรือจำกัดเส้นทางจึงไม่ได้กระทบเฉพาะคู่ขัดแย้งในตะวันออกกลาง แต่ยังเพิ่มความเสี่ยงต่อการค้าและตลาดพลังงานโลกด้วย ^B

สหรัฐฯ เรียกร้องให้ประเทศอื่นเลือกข้าง

รัฐบาลทรัมป์ประกาศเตรียมใช้ “ปฏิบัติการกดดันทางเศรษฐกิจที่รุนแรงที่สุด” ต่ออิหร่าน โดยขู่จะลงโทษรัฐบาล บริษัท และธนาคารที่ยังช่วยให้เตหะรานมีช่องทางประคับประคองเศรษฐกิจต่อไป

สก็อตต์ เบสเซนต์ รัฐมนตรีคลังสหรัฐฯ อธิบายจุดยืนดังกล่าวในลักษณะว่า “อยู่ข้างเรา หรืออยู่ฝ่ายตรงข้ามเรา” ขณะที่ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ใช้ถ้อยคำอย่าง “Economic D-Day” และเตือนว่าจะเกิดผลกระทบทางเศรษฐกิจต่อประเทศที่ช่วยเหลืออิหร่าน ^BN

เอสมาอิล บาไก โฆษกกระทรวงการต่างประเทศอิหร่าน เรียกมาตรการที่สหรัฐฯ ขู่ว่าจะใช้ว่าเป็น “การก่อการร้ายทางเศรษฐกิจ” และเป็นการอ้างอำนาจนอกเขตแดนเหนือการตัดสินใจด้านการค้าของประเทศอื่น โดยเฉพาะแรงกดดันทางอ้อมต่อประเทศคู่ค้าของอิหร่าน เช่น จีน ^R

อับบาส อารัคชี รัฐมนตรีต่างประเทศอิหร่าน ปฏิเสธแนวคิดที่ว่าถ้อยคำกดดันทางเศรษฐกิจจะบีบให้อิหร่านยอมอ่อนข้อ โดยยืนยันว่าการบีบบังคับไม่สามารถทำให้เตหะรานยอมให้สัมปทานได้ อิหร่านจะเดินหน้าต่อต้าน พร้อมเปิดช่องทางการทูตภายใต้เงื่อนไขของตนเอง ขณะที่การเจรจารวมถึงประเด็นช่องแคบฮอร์มุซยังคงหยุดชะงัก ^RN

จีนคือจุดชี้ขาดของแผนคว่ำบาตร

จีนมีความสำคัญต่อความเป็นไปได้ของแผนกดดันครั้งนี้ เพราะข้อมูลจาก Kpler ที่รอยเตอร์อ้างระบุว่า จีนรับซื้อน้ำมันที่อิหร่านขนส่งทางทะเลมากกว่า 80% ในปี 2025 ^R

เตหะรานมองว่ามาตรการคว่ำบาตรไม่ได้มีเป้าหมายเพียงใช้เป็นเครื่องต่อรองเพื่อดึงอิหร่านกลับเข้าสู่โต๊ะเจรจาเท่านั้น แต่ยังเป็นความพยายามสร้างแรงกดดันต่อเศรษฐกิจภายใน ทำให้ความเป็นปึกแผ่นทางสังคมสั่นคลอน และลดความจำเป็นในการใช้ปฏิบัติการทางทหารครั้งใหญ่เพิ่มเติม หรือทำให้ปฏิบัติการดังกล่าวมีประสิทธิภาพมากขึ้น ขณะที่สหรัฐฯ ระบุในที่สาธารณะว่าแรงกดดันทางเศรษฐกิจอาจช่วยลดความจำเป็นในการดำเนินการทางทหารครั้งใหม่ ^R