เดิมพัน AI ของ Alibaba เข้าสู่บททดสอบคืนทุน หลังรายได้คลาวด์โต 45%

Alibaba กำลังเปลี่ยนผ่านจากช่วงเร่งสร้างกำลังประมวลผล ไปสู่บททดสอบสำคัญว่าโครงสร้างพื้นฐาน AI ที่ลงทุนไปจะสร้างรายได้และผลตอบแทนได้เร็วเพียงใด หลังบริษัทเดินมาถึงประมาณครึ่งทางของแผนลงทุน 380,000 ล้านหยวน หรือราว 56,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ

ในไตรมาสเมษายน–มิถุนายน รายได้จากธุรกิจคลาวด์และ AI เพิ่มขึ้น 45% เมื่อเทียบกับปีก่อน ซึ่งเป็นอัตราเติบโตเร็วที่สุดในรอบ 22 ไตรมาส ขณะเดียวกันอัตรากำไร AI cloud adjusted EBITA ขยายตัวเป็น 11.6% จากประมาณ 7% ในปีก่อน

สัญญาณดังกล่าวเป็นบวกต่อธุรกิจคลาวด์ของ Alibaba แต่ยังไม่ใช่เรื่องราวของกำไรทั้งกลุ่มที่ฟื้นตัวอย่างชัดเจน เพราะรายจ่ายลงทุนเพิ่มขึ้น 75% ขณะที่กำไรสุทธิรายไตรมาสลดลง 75% เมื่อเทียบกับปีก่อน สะท้อนภาระทางการเงินจากการลงทุนที่ยังอยู่ในช่วงเร่งตัว

การเติบโตของคลาวด์กำลังเป็นหลักฐานว่าดีมานด์เริ่มตามทันการลงทุน

การเติบโต 45% บ่งชี้ว่าลูกค้าเริ่มใช้กำลังประมวลผลที่ Alibaba กำลังจัดหาเพื่อรองรับงาน AI มากขึ้น บริการคลาวด์และ AI จึงไม่ได้เพียงเพิ่มขีดความสามารถของดาต้าเซ็นเตอร์โดยยังไม่มีรายได้รองรับ แต่กำลังสร้างรายได้เร็วขึ้นไปพร้อมกับการขยายการลงทุนด้านโครงสร้างพื้นฐาน

นักวิเคราะห์ที่ถูกอ้างถึงในรายงานคาดว่าการเติบโตอาจสูงกว่า 50% ในไตรมาสกันยายน และเร่งตัวต่อเนื่องไปจนถึงเดือนมีนาคม 2027 หากเป็นไปตามคาด Alibaba จะเข้าสู่ช่วงครึ่งหลังของแผนลงทุนด้วยดีมานด์ที่ขยายตัวเร็วกว่าระดับ 45% ในไตรมาสล่าสุด

อย่างไรก็ตาม นี่เป็นมุมมองคาดการณ์ ไม่ใช่ผลลัพธ์ที่รับประกันแล้ว การนำ AI ไปใช้ในภาคธุรกิจที่ช้าลง การแข่งขันด้านราคาที่รุนแรงขึ้น หรือกำลังประมวลผลส่วนเกิน อาจทำให้รายได้ที่สร้างได้ต่อเงินลงทุน 1 หยวนลดลง

การใช้งานที่สูงขึ้นเริ่มช่วยพยุงมาร์จิ้น

อัตรากำไร AI cloud adjusted EBITA เพิ่มขึ้นเป็น 11.6% จากราว 7% ในปีก่อน การปรับตัวดีขึ้นนี้มีความสำคัญ เพราะดาต้าเซ็นเตอร์ ชิป และโครงสร้างพื้นฐานด้านการประมวลผลมีต้นทุนคงที่สูง เมื่อมีลูกค้าเข้ามาใช้กำลังการผลิตมากขึ้น รายได้ก็มีโอกาสเติบโตเร็วกว่าต้นทุนการให้บริการแพลตฟอร์มเดิม

หากมาร์จิ้นขยายตัวต่อไป จะช่วยทำให้เหตุผลสนับสนุนการลงทุนแข็งแรงขึ้นในสองด้าน ได้แก่ เพิ่มกำไรจากรายได้ AI ที่เติบโตขึ้นทุกหน่วย และลดระยะเวลาที่ต้องใช้ในการคืนทุนโครงสร้างพื้นฐานด้านการประมวลผล

ดังนั้น ผลตอบแทนจากการใช้จ่ายของ Alibaba ไม่ได้ขึ้นอยู่กับการเติบโตของรายได้เพียงอย่างเดียว แต่ยังขึ้นอยู่กับคุณภาพของรายได้และอัตราการใช้งานกำลังประมวลผล AI ด้วย

เป้าคืนทุน 2–3 ปียังมีเงื่อนไขสำคัญ

Eddie Wu ซีอีโอของ Alibaba กล่าวว่า บริษัทคาดว่ารายจ่ายลงทุนที่เกี่ยวข้องกับ AI จะถึงจุดคุ้มทุนภายใน 3 ปีภายใต้อัตรากำไรขั้นต้นเฉลี่ยในปัจจุบัน และอาจเร็วถึง 2 ปีหากอัตรากำไรขั้นต้นปรับตัวดีขึ้นมากกว่านี้

กลไกเบื้องหลังมุมมองดังกล่าวค่อนข้างตรงไปตรงมา คือการใช้กำลังประมวลผลที่สูงขึ้น อัตรากำไรขั้นต้นที่ดีขึ้น และสัดส่วนรายได้จากโมเดล AI แอปพลิเคชัน และบริการมูลค่าสูงที่เพิ่มขึ้น จะช่วยให้การลงทุนสร้างกำไรส่วนเพิ่มได้มากพอที่จะครอบคลุมต้นทุน

แต่ตัวเลข 2–3 ปีควรอ่านว่าเป็นแนวโน้มที่ฝ่ายบริหารประเมิน ไม่ใช่ผลตอบแทนที่เกิดขึ้นแล้ว Alibaba เพิ่งใช้เงินไปครึ่งหนึ่งของแผนลงทุน ขณะที่ยังต้องรับภาระทางการเงินจากการก่อสร้างโครงสร้างพื้นฐานต่อไป บริษัทจึงอาจต้องรักษาการเติบโตที่แข็งแกร่งอีกระยะ ก่อนที่ผลตอบแทนจากการลงทุนจะปรากฏชัดในกำไรระดับทั้งกลุ่ม

เหตุใดกำไรสุทธิที่ลดลง 75% ยังเป็นประเด็นใหญ่

การเติบโตของคลาวด์ไม่ได้ลบต้นทุนของการขยายธุรกิจออกไป Reuters รายงานว่า Alibaba ใช้เงินไปแล้วครึ่งหนึ่งของแผนลงทุน AI มูลค่า 380,000 ล้านหยวนสำหรับช่วงปี 2026–2029 ขณะที่รายจ่ายลงทุนในไตรมาสล่าสุดเพิ่มขึ้น 75% และกำไรสุทธิลดลง 75% เมื่อเทียบกับปีก่อน

ด้าน AP รายงานว่ากำไรประจำไตรมาสอยู่ที่ 10,500 ล้านหยวน ลดลงจาก 43,100 ล้านหยวนในปีก่อน แม้รายได้จากบริการที่เกี่ยวข้องกับ AI จะเพิ่มขึ้น 45%

ความแตกต่างนี้นำไปสู่คำถามหลักสำหรับนักลงทุนว่า ในอนาคต กำไรขั้นต้นจากคลาวด์จะเติบโตเร็วพอที่จะชดเชยกระแสเงินสดและกำไรที่ต้องเสียไปในวันนี้หรือไม่ คำตอบเชิงบวกจะเกิดขึ้นได้ก็ต่อเมื่อเงื่อนไขหลายข้อเป็นจริงพร้อมกัน ได้แก่

• ดีมานด์ AI และคลาวด์ต้องแข็งแกร่งพอที่จะทำให้กำลังการผลิตใหม่ถูกใช้งานในระดับสูง
• อัตรากำไรขั้นต้นต้องปรับตัวดีขึ้นต่อเนื่องเมื่อธุรกิจขยายขนาด
• การแข่งขันด้านราคาต้องไม่ทำให้ผลตอบแทนจากกำลังประมวลผลลดลง
• ในที่สุด การลงทุนต้องเติบโตช้ากว่ารายได้และกำไรที่เกี่ยวข้องกับ AI

ครึ่งทางของ Alibaba สะท้อนอะไร

ความคืบหน้าของ Alibaba สนับสนุนการมองแผนใช้จ่ายด้าน AI ในเชิงบวกอย่างระมัดระวัง การเติบโตของคลาวด์เร่งตัวขึ้น มาร์จิ้นของธุรกิจ AI cloud ขยายตัว และฝ่ายบริหารเห็นเส้นทางสู่จุดคุ้มทุนภายในประมาณ 2–3 ปี

แต่บริษัทก็ยังอยู่ในช่วงที่ต้องใช้เงินลงทุนสูง ผลลัพธ์ที่ชัดเจนที่สุดในเวลานี้จึงยังเป็นการเติบโตของคลาวด์ที่เร็วขึ้น ไม่ใช่การพิสูจน์ผลตอบแทนจากเงินลงทุนด้านโครงสร้างพื้นฐานทั้งหมดแล้ว

ตัวชี้วัดชี้ขาดในระยะถัดไปคือ การเติบโตจะขยับเกิน 50% ตามที่คาดหรือไม่ มาร์จิ้นจะขยายตัวต่อเนื่องเพียงใด และ Alibaba จะลดช่องว่างระหว่างรายได้ AI ที่เพิ่มขึ้นกับต้นทุนเงินสดในการสร้างกำลังประมวลผลรองรับรายได้นั้นได้เร็วแค่ไหน