โดรนรัสเซียรุกล้ำน่านฟ้าโรมาเนียพุ่ง สะท้อนภัยคุกคามแบบ “สงครามสีเทา” ต่อ NATO

การเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วของกิจกรรมโดรนรัสเซียไม่ได้หมายถึงเพียง “ลูกหลง” จากสงครามในยูเครนอีกต่อไป แต่สะท้อนภัยคุกคามที่เกิดขึ้นต่อเนื่อง ขยายขนาดได้ง่าย และกดดันแนวตะวันออกของ NATO โดยเฉพาะโรมาเนีย ซึ่งมีพรมแดนติดกับพื้นที่สู้รบและอยู่ใกล้เส้นทางโจมตีตามแม่น้ำดานูบและทะเลดำ

ภาพรวมนี้ควรทำความเข้าใจในกรอบของ สงครามสีเทา (gray-zone warfare) กล่าวคือ การใช้ปฏิบัติการที่ยังไม่ถึงขั้นสงครามโดยตรง แต่สามารถหยั่งเชิงระบบป้องกันภัยทางอากาศ เพิ่มต้นทุน สร้างความเสี่ยงต่อพลเรือน และทดสอบว่าพันธมิตร NATO จะตอบสนองอย่างไร

ตัวเลขของโรมาเนียสะท้อนการเปลี่ยนระดับ

ข้อมูลจากกระทรวงกลาโหมโรมาเนียระบุว่า จนถึงวันที่ 17 สิงหาคม 2026 น่านฟ้าโรมาเนียถูกโดรนรัสเซียรุกล้ำอย่างน้อย 23 ครั้งแล้ว มากกว่ายอดรวม 18 ครั้งที่บันทึกไว้ตั้งแต่ปี 2022 จนถึงสิ้นปี 2025 นอกจากนี้ โรมาเนียยังยิงโดรนตก 4 ลำ พบโดรนหรือชิ้นส่วน 27 ครั้ง และส่งเครื่องบินขึ้นปฏิบัติภารกิจลาดตระเวนน่านฟ้าของ NATO อย่างน้อย 42 ครั้ง

จำนวนการโจมตีของรัสเซียใกล้ชายแดนโรมาเนียก็เพิ่มขึ้นอย่างชัดเจน โดยอยู่ที่ 54 ครั้งในปี 2026 เทียบกับ 28 ครั้งตลอดปี 2025 ตัวเลขเหล่านี้ทำให้เหตุการณ์ที่เคยถูกมองว่าเป็นอุบัติเหตุชายแดน กลายเป็นโจทย์ด้านความมั่นคงภายในประเทศอย่างแท้จริง

จากเหตุชายแดนสู่ความเสี่ยงต่อประชาชน

ในเดือนพฤษภาคม โดรนรัสเซียที่บรรทุกวัตถุระเบิดตกในเมืองกาลาตส์ (Galați) มีรายงานว่าทำให้ประชาชนได้รับบาดเจ็บ 2 คน และทำให้อาคารอพาร์ตเมนต์เกิดเพลิงไหม้ เหตุการณ์เช่นนี้ชี้ให้เห็นว่า แม้เป้าหมายหลักของการโจมตีจะอยู่ในยูเครน แต่ผลกระทบสามารถข้ามพรมแดนเข้าสู่ดินแดน NATO ได้โดยตรง

เมื่อวันที่ 16 สิงหาคม เครื่องบินขับไล่ F/A-18 ของสเปน ซึ่งเข้าร่วมภารกิจลาดตระเวนน่านฟ้าของ NATO ในโรมาเนีย ได้ยิงโดรนที่รุกล้ำเข้าสู่น่านฟ้าโรมาเนียตก นับเป็นโดรนลำที่ 4 ที่โรมาเนียยิงทำลายในปีนี้ นักบินตรวจพบเป้าหมายด้วยเรดาร์และได้รับอนุญาตให้ใช้อาวุธ แสดงให้เห็นว่าเครื่องบิน NATO อาจต้องเข้าปะทะกับภัยคุกคามภายในน่านฟ้าของชาติพันธมิตร ไม่ใช่เพียงเฝ้าติดตามสถานการณ์จากระยะไกล

รัสเซียจงใจหรือไม่ ยังเป็นคำถาม—แต่ความเสี่ยงยังคงอยู่

เจ้าหน้าที่โรมาเนียระบุว่า หลักฐานที่มีอยู่ยังไม่เพียงพอที่จะยืนยันว่าเครมลินจงใจเล็งเป้าหมายในโรมาเนียโดยเฉพาะ ขณะเดียวกัน การรุกล้ำที่เพิ่มขึ้นก็เกิดขึ้นพร้อมกับการโจมตีของรัสเซียต่อเป้าหมายในยูเครนบริเวณดานูบและทะเลดำที่ถี่ขึ้น

อย่างไรก็ตาม ความไม่แน่ชัดเรื่องเจตนาไม่ได้ทำให้ภัยคุกคามลดลง การรุกล้ำบางครั้งอาจเกิดจากความผิดพลาดในการนำทาง ผลกระทบจากสงครามอิเล็กทรอนิกส์ หรือการเบี่ยงออกนอกเส้นทางจากการโจมตีในยูเครน แต่เหตุการณ์ซ้ำ ๆ ยังอาจทำให้รัสเซียสามารถ

• ตรวจสอบว่าระบบเรดาร์และการตรวจจับของ NATO ทำงานได้รวดเร็วเพียงใด
• ประเมินขั้นตอนการตัดสินใจว่าจะสกัดกั้นหรือยิงทำลายเมื่อใด
• บังคับให้พันธมิตรต้องใช้เครื่องบินและอาวุธราคาแพง
• ทำให้การปรากฏตัวของภัยคุกคามใกล้น่านฟ้า NATO กลายเป็นเรื่อง “ปกติ” มากขึ้น

นี่คือเหตุผลที่ NATO ระบุว่ารัสเซียต้องรับผิดชอบต่อการละเมิดน่านฟ้าที่เป็นอันตรายและยอมรับความเสี่ยงมากขึ้น พร้อมยืนยันความเป็นหนึ่งเดียวกับโรมาเนียและโปแลนด์

ไม่ใช่ปัญหาของโรมาเนียประเทศเดียว

เหตุการณ์ที่ยืนยันหรือสงสัยว่าเกี่ยวข้องกับโดรนรัสเซียยังถูกรายงานในโปแลนด์ ลิทัวเนีย และลัตเวีย ขณะที่มีการพบโดรนในมอลโดวาด้วย การกระจายตัวเช่นนี้ทำให้ประเด็นดังกล่าวมีลักษณะเป็นภัยคุกคามต่อแนวตะวันออกของยุโรปโดยรวม ไม่ใช่ข้อพิพาทระหว่างรัสเซียกับโรมาเนียเพียงสองประเทศ

สำหรับ NATO ความท้าทายสำคัญคือการป้องกันไม่ให้เหตุการณ์เล็ก ๆ หลายครั้งสะสมจนกลายเป็นวิกฤตใหญ่ การยิงสกัดกั้นที่ผิดพลาด การตกใส่พื้นที่พลเรือน หรือการสูญเสียชีวิตเพียงครั้งเดียว อาจทำให้การตอบโต้เดินหน้าเร็วกว่าที่แต่ละฝ่ายตั้งใจ

ต้นทุนการป้องกันไม่สมดุลกับต้นทุนการโจมตี

โดรนโจมตีแบบ Shahed หรือ Geran ซึ่งผลิตได้จำนวนมาก มีราคาประเมินราว 20,000–50,000 ดอลลาร์ต่อลำ แต่การใช้เครื่องบินขับไล่และขีปนาวุธอากาศสู่อากาศราคาแพงเพื่อรับมือโดรนแต่ละลำ อาจทำให้คลังอาวุธและงบประมาณของฝ่ายป้องกันถูกใช้ไปอย่างรวดเร็ว แม้จะสกัดกั้นได้สำเร็จก็ตาม

ความไม่สมดุลนี้ทำให้ระบบป้องกันหลายชั้นมีความสำคัญมากขึ้น โรมาเนียได้นำระบบสกัดกั้นโดรน Merops มาใช้งาน โดยมีรายงานว่าต้นทุนต่อการยิงอาจลดลงเหลือประมาณ 3,000 ดอลลาร์ หากจัดซื้อในปริมาณมาก ระบบลักษณะนี้ช่วยให้กองทัพไม่จำเป็นต้องใช้เครื่องบินขับไล่หรือขีปนาวุธราคาแพงกับเป้าหมายทุกประเภท

ฐานปล่อยโดรนใหม่เพิ่มศักยภาพในอนาคต

รายงานที่อ้างอิงภาพถ่ายดาวเทียมและเอกสารที่รั่วไหลระบุว่า รัสเซียสร้างหรือปรับปรุงฐานปล่อยโดรนราว 10 แห่ง และติดตั้งรางปล่อยเกือบ 60 ราง หรือประมาณ 59 ราง ใกล้ยูเครนและเบลารุส

ข้อมูลนี้ไม่ใช่หลักฐานว่ารัสเซียกำลังเตรียมโจมตี NATO ในทันที แต่บ่งชี้ถึงศักยภาพในการปล่อยโดรนจำนวนมากขึ้น และอาจใช้ระบบที่มีพิสัยไกลขึ้นจากจุดที่อยู่ใกล้แนวชายแดน NATO มากกว่าเดิม การขยายโครงสร้างพื้นฐานเช่นนี้จึงเพิ่ม “ความสามารถที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต” แม้ยังไม่ใช่คำยืนยันถึงเจตนาการโจมตีในปัจจุบัน

NATO ต้องลงทุนมากกว่าการเพิ่มเที่ยวบินลาดตระเวน

NATO ประกาศว่าจะลงทุนมากกว่า 40,000 ล้านดอลลาร์ หรือราว 34,000 ล้านยูโร ในช่วง 5 ปีข้างหน้า เพื่อพัฒนาศักยภาพต่อต้านโดรน พร้อมเพิ่มการฝึกผู้ควบคุมโดรนและสร้างกลไกจัดซื้อที่ทำให้ชาติสมาชิกเข้าถึงระบบที่ผ่านการทดสอบและใช้งานร่วมกันได้

แนวทางที่จำเป็นควรประกอบด้วยระบบป้องกันหลายชั้น ได้แก่

• เซ็นเซอร์และเรดาร์ที่ตรวจจับได้ต่อเนื่อง
• ระบบสงครามอิเล็กทรอนิกส์สำหรับรบกวนหรือสกัดการควบคุมโดรน
• โดรนสกัดกั้นและอาวุธต้นทุนต่ำสำหรับเป้าหมายจำนวนมาก
• ระบบป้องกันภัยทางอากาศแบบดั้งเดิมสำหรับภัยคุกคามระดับสูง
• กฎการปะทะที่ชัดเจนและสอดคล้องกัน
• การแลกเปลี่ยนข้อมูลข้ามพรมแดนอย่างรวดเร็ว

บทสรุปสำคัญจึงไม่ใช่ว่าการรุกล้ำน่านฟ้าทุกครั้งหมายถึงแผนโจมตีโรมาเนียหรือชาติสมาชิก NATO อย่างเป็นระบบ แต่คือการที่กิจกรรมโดรนราคาถูก ทำซ้ำได้ และอาจปฏิเสธความรับผิดชอบได้ กำลังทดสอบความน่าเชื่อถือของการควบคุมน่านฟ้า NATO อย่างต่อเนื่อง หากไม่ยกระดับการป้องกันให้เหมาะกับรูปแบบภัยคุกคามใหม่ เหตุการณ์ที่ดูเหมือนเล็กน้อยในแต่ละครั้งอาจสะสมจนกลายเป็นความเสี่ยงด้านความมั่นคงครั้งใหญ่ของยุโรป