UAE ระงับการค้าทั้งหมดกับอิหร่าน: จากข้อกล่าวหาโจมตีเรือ สู่ภัยคุกคามใกล้น่านน้ำ

เหตุผลที่ UAE ตัดความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจ

สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ หรือ UAE ระบุว่าได้ระงับ การค้า การแลกเปลี่ยนเชิงพาณิชย์ และธุรกรรมการเงินทั้งหมดกับอิหร่านจนกว่าจะมีประกาศเปลี่ยนแปลง หลังมองว่าการยิงขีปนาวุธที่ถูกกล่าวหา รวมถึงเหตุโจมตีเรือที่เชื่อมโยงกับ UAE หลายครั้ง เป็นสัญญาณของการยกระดับความขัดแย้งในภูมิภาค ซึ่งคุกคามความมั่นคงของเอมิเรตส์ ความปลอดภัยในการเดินเรือ และเสถียรภาพระหว่างประเทศ

อย่างไรก็ตาม อิหร่านปฏิเสธว่าไม่ได้เป็นผู้ยิงขีปนาวุธ ดังนั้นการระบุผู้รับผิดชอบต่อเหตุการณ์ยังไม่ถือเป็นข้อเท็จจริงที่ยุติแล้ว

เกิดอะไรขึ้นเวลาประมาณ 21.00 น.

รายงานของ UAE ระบุว่า ระบบป้องกันภัยทางอากาศตรวจพบขีปนาวุธพิสัยไกล 2 ลูกที่ถูกยิงมาจากดินแดนอิหร่านเมื่อราว 21.00 น. ลูกหนึ่งตกในน่านน้ำอาณาเขตของ UAE ส่วนอีกลูกตกในน่านน้ำสากล โดยอาบูดาบีประเมินว่าเป้าหมายอาจเป็นการเดินเรือในทะเล ไม่ใช่พื้นที่บนบก

หากข้อกล่าวหานี้ถูกต้อง เหตุการณ์ดังกล่าวถือเป็นการขยับจากการโจมตีเรือสินค้าในช่องแคบฮอร์มุซ ไปสู่ภัยคุกคามโดยตรงในหรือใกล้น่านน้ำของ UAE นั่นทำให้การดำเนินธุรกิจกับอิหร่านตามปกติถูกมองว่าไม่อาจเดินหน้าต่อได้ในช่วงที่เส้นทางเดินเรือยังอยู่ภายใต้ความเสี่ยง

ก่อนหน้านี้มีเหตุโจมตีเรือที่เชื่อมโยงกับ ADNOC

เหตุขีปนาวุธเกิดขึ้นหลัง UAE กล่าวหาว่ากองกำลังอิหร่านโจมตีเรือที่เกี่ยวข้องกับ ADNOC หรือบริษัทน้ำมันแห่งชาติอาบูดาบี อย่างน้อย 3 ลำขณะแล่นผ่านช่องแคบฮอร์มุซ เหตุที่ถูกรายงานประกอบด้วยการโจมตีด้วยขีปนาวุธต่อเรือลำหนึ่ง และการโจมตีด้วยโดรนต่อเรือบรรทุกน้ำมันอีก 2 ลำ

รายงานระบุว่าเหตุการณ์เหล่านี้ไม่มีผู้เสียชีวิตหรือผู้ได้รับบาดเจ็บ แต่สะท้อนความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้นต่อเรือพาณิชย์ในช่องแคบ ซึ่งเป็นเส้นทางสำคัญสำหรับการขนส่งพลังงานจากอ่าวเปอร์เซียออกสู่ตลาดโลก

เกิดขึ้นท่ามกลางความพยายามเปิดช่องแคบฮอร์มุซ

บริบทที่ใหญ่กว่าคือสงครามระหว่างสหรัฐฯ กับอิหร่านที่ดำเนินมาเป็นเวลาห้าเดือน และผลกระทบต่อการเดินเรือในช่องแคบฮอร์มุซ บันทึกความเข้าใจที่จัดทำขึ้นในกรุงอิสลามาบัดเมื่อเดือนมิถุนายนเคยกำหนดแนวทางชั่วคราวให้ยกเลิกการปิดกั้นทางทะเลของสหรัฐฯ และให้อิหร่านจัดระบบผ่านเรือพาณิชย์อย่างปลอดภัยเป็นเวลา 60 วัน แต่กรอบเวลาดังกล่าวไม่ได้กลายเป็นข้อตกลงถาวร

อิหร่านกับโอมานยังหารือเรื่องเส้นทางเดินเรือใหม่ผ่านช่องแคบ โดยเตหะรานยืนยันว่าข้อตกลงกับโอมานเพียงอย่างเดียวจะไม่ทำให้ช่องแคบกลับมาเปิดอย่างเต็มรูปแบบ อิหร่านผูกเงื่อนไขการเปิดเส้นทางไว้กับข้อเรียกร้องต่อสหรัฐฯ เช่น การยกเลิกการปิดกั้นทางทะเลและมาตรการคว่ำบาตร การถอนกำลังทหารสหรัฐฯ ออกจากภูมิภาค และการชดเชยความเสียหายจากสงคราม

ดังนั้น เหตุยิงขีปนาวุธจึงเกิดขึ้นในช่วงที่ความพยายามลดความตึงเครียดยังหยุดชะงัก สหรัฐฯ ระบุว่าไม่มีการเจรจาระหว่างวอชิงตันกับเตหะราน ขณะที่อิหร่านเตือนประเทศอ่าวเปอร์เซียว่า การช่วยเหลือหรืออำนวยความสะดวกแก่ปฏิบัติการทางทหารของสหรัฐฯ อาจทำให้ประเทศเหล่านั้นถูกมองว่าเป็นคู่ขัดแย้งในสงคราม

ทำไมช่องแคบฮอร์มุซจึงมีความสำคัญ

ช่องแคบฮอร์มุซเป็นทางออกหลักของน้ำมันและก๊าซธรรมชาติเหลวจากหลายประเทศในอ่าวเปอร์เซีย เมื่อการเดินเรือลดลงอย่างมาก รายงานบางช่วงพบเรือผ่านช่องแคบเพียงไม่กี่ลำต่อวัน ภาวะเสมือนปิดเส้นทางจึงไม่ได้เกิดจากข้อจำกัดอย่างเป็นทางการเท่านั้น แต่ยังมาจากความกังวลของบริษัทประกัน ลูกเรือ และเจ้าของเรือที่ไม่ต้องการเสี่ยงถูกโจมตี

โอมานมีบทบาทที่ละเอียดอ่อน เพราะทำหน้าที่ประสานการเจรจากับอิหร่าน ขณะเดียวกันก็หารือประเด็นความมั่นคงกับ UAE ส่วนซาอุดีอาระเบียและประเทศที่มีรัฐบาลนำโดยชาวมุสลิมนิกายซุนนีอื่น ๆ ก็เดินหน้าหารือเรื่องความร่วมมือด้านการป้องกันทางทะเล สะท้อนความกังวลว่าเหตุโจมตีเรือรายบุคคลอาจขยายตัวเป็นวิกฤตความมั่นคงร่วมของภูมิภาคอ่าว

โดยสรุป UAE มองว่าการระงับความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจกับอิหร่านเป็นทั้งมาตรการตอบโต้และการส่งสัญญาณทางการเมืองว่า ความสัมพันธ์เชิงพาณิชย์ตามปกติไม่อาจดำเนินต่อไปได้ ขณะที่การเดินเรือและความมั่นคงของประเทศยังถูกคุกคาม แต่เนื่องจากอิหร่านปฏิเสธข้อกล่าวหา เหตุยิงขีปนาวุธและความรับผิดชอบต่อเหตุการณ์จึงยังเป็นข้อพิพาทระหว่างทั้งสองฝ่าย

ตัวเลขหรือรายละเอียดบางส่วนที่มีการกล่าวถึง เช่น เรือที่อาจตกเป็นเป้าหมาย “สูงสุด 19 ลำ” การเปรียบเทียบจำนวนเรือผ่านช่องแคบที่แน่นอน การเสียชีวิตหรือบาดเจ็บบนเรือลำอื่น และรายละเอียดการควบคุมเรือบรรทุกน้ำมันใกล้เกาะกิช์ ไม่ได้รับการยืนยันอย่างเป็นอิสระจากแหล่งข้อมูลที่มีน้ำหนักมากที่สุดในชุดนี้ จึงควรถือเป็น ข้อกล่าวอ้างที่มีการรายงาน ไม่ใช่ข้อเท็จจริงที่ยืนยันแล้ว