Agentic Payments Alliance คืออะไร และทำไม Visa กับ Mastercard จึงเข้าร่วม

APA คืออะไร

Agentic Payments Alliance หรือ APA คือกลุ่มพันธมิตรที่ Rain เปิดตัวเพื่อร่วมกันกำหนดทิศทางของระบบการชำระเงินในยุคที่ AI เอเจนต์สามารถตัดสินใจซื้อสินค้า เรียกใช้บริการ และโอนเงินแทนมนุษย์หรือธุรกิจได้

Rain อธิบายว่า APA เป็นแนวร่วมทำงานแบบบริหารร่วมกัน มีสมาชิกผู้ก่อตั้ง 26 ราย จุดประสงค์คือช่วยวางกติกาและโครงสร้างพื้นฐานของการค้าโดย AI เอเจนต์ ก่อนที่มาตรฐานตลาดหรือกฎระเบียบภาครัฐจะถูกกำหนดตายตัว จึงไม่มีบริษัทใดบริษัทหนึ่ง ไม่ว่าจะเป็นเครือข่ายชำระเงิน แพลตฟอร์ม AI หรือบริษัทคริปโต สามารถเป็นผู้กำหนดฝ่ายเดียวว่าเอเจนต์จะทำธุรกรรมแทนผู้ใช้ได้อย่างไร

สมาชิกผู้ก่อตั้ง 26 ราย

รายชื่อสมาชิกผู้ก่อตั้ง APA ได้แก่

• Avalanche
• Basis Theory
• Chainalysis
• Circle
• Coinflow
• Crossmint
• delta Network
• Episode Six
• Evertec
• Fireblocks
• Fiserv
• Kala
• Lithic
• Mastercard
• Monad
• PayOS
• Rain
• Remitly
• Rialo by Subzero Labs
• Sardine
• Shift4
• Solana
• Turnkey
• Uniswap Labs
• Visa
• Yuno

รายชื่อดังกล่าวสะท้อนว่าโครงสร้างของ APA ไม่ได้มีเฉพาะบริษัทบัตรหรือผู้ให้บริการชำระเงิน แต่ยังรวมถึงเครือข่ายบล็อกเชน ผู้ให้บริการสเตเบิลคอยน์ บริษัทดูแลสินทรัพย์ดิจิทัล ผู้เชี่ยวชาญด้านป้องกันการฉ้อโกง และผู้ให้บริการโครงสร้างพื้นฐานทางการเงินด้วย

พันธมิตรจะทำอะไรบ้าง

สมาชิกจะร่วมกันกำหนดกฎบัตรและพันธกิจของ APA ทำวิจัยร่วม พัฒนากรอบการทำงาน และทดสอบแนวทางใหม่ ๆ เกี่ยวกับ ตัวตนของเอเจนต์และการอนุมัติสิทธิ์ รวมถึงร่วมเสนอความคิดเห็นต่อประเด็นด้านกฎระเบียบที่เกิดจากการค้าโดย AI

งานที่ต้องหาคำตอบยังรวมถึงคำถามเชิงระบบ เช่น

• จะยืนยันได้อย่างไรว่าเอเจนต์เป็นใคร และทำงานในนามของใคร
• ผู้ใช้มอบอำนาจให้เอเจนต์ทำอะไรได้บ้าง และมีวงเงินหรือเงื่อนไขแค่ไหน
• หากเกิดธุรกรรมผิดพลาดหรือถูกโจมตี ใครต้องรับผิดชอบ
• ระบบจะตรวจจับการฉ้อโกงที่เกิดจากเอเจนต์ได้อย่างไร
• คะแนนสะสม ส่วนลด หรือสิทธิประโยชน์จะผูกกับผู้ใช้ เอเจนต์ หรือเดินทางไปกับเอเจนต์ข้ามธุรกรรมได้หรือไม่

ทำไมต้องเริ่มจากการบริหารร่วม

Rain อ้างการคาดการณ์ของ McKinsey ว่ามูลค่าการค้าโดย AI เอเจนต์ทั่วโลกอาจแตะ 3–5 ล้านล้านดอลลาร์ภายในปี 2030 ขนาดตลาดดังกล่าวไม่ได้หมายถึงเพียงการให้ AI ช่วยเลือกและสั่งซื้อสินค้าแทนผู้บริโภคเท่านั้น แต่ยังอาจรวมถึงการชำระเงินระหว่างเครื่องจักรด้วย

ตัวอย่างเช่น เอเจนต์อาจจ่ายค่าพลังประมวลผล ค่าเรียกใช้ API หรือค่าข้อมูลเป็นจำนวนเล็กมากและเกิดขึ้นถี่ ๆ โดยไม่ต้องรอใบแจ้งหนี้หรือการกดยืนยันจากมนุษย์ทุกครั้ง

เมื่อธุรกรรมมีทั้งความถี่สูง ความเร็วสูง และเกิดข้ามระบบ ผู้ให้บริการจึงจำเป็นต้องมีวิธีที่ทำงานร่วมกันได้ในการยืนยันตัวตน พิสูจน์ว่าผู้ใช้มอบอำนาจจริง กำหนดขอบเขตการใช้เงิน จัดสรรความรับผิด และแลกเปลี่ยนสัญญาณเตือนการฉ้อโกง หากแต่ละบริษัทใช้โปรโตคอลที่ไม่เข้ากัน การใช้งานอาจชะลอตัว หรือเกิดช่องโหว่ระหว่างระบบที่ผู้ไม่หวังดีนำไปใช้ได้

Visa และ Mastercard เกี่ยวข้องกับ APA อย่างไร

Mastercard กำลังพัฒนา Agent Pay for Machines ซึ่งเป็นโครงการในชั้นการประมวลผลธุรกรรมสำหรับให้ AI เอเจนต์และระบบที่เชื่อมต่อกันสามารถโอนเงินอัตโนมัติ รวมถึงธุรกรรมมูลค่าเล็กมากระหว่างเอเจนต์กับเครื่องจักรได้

ด้าน Visa ก็เดินหน้าพัฒนาความสามารถด้านการชำระเงินโดย AI เอเจนต์เช่นกัน การเข้าร่วม APA ไม่ได้หมายความว่าผลิตภัณฑ์ของทั้งสองบริษัทจะถูกยุบหรือแทนที่ด้วยพันธมิตรนี้ แต่เป็นการนำผู้พัฒนาเครือข่ายการชำระเงินรายใหญ่เข้ามาอยู่ในเวทีเดียวกัน เพื่อช่วยประสานกติกาข้ามอุตสาหกรรมและการทำงานร่วมกันที่ผลิตภัณฑ์ของแต่ละบริษัทต้องใช้ในอนาคต

สิทธิประโยชน์ผ่าน Rain’s Agentic Startup Program

สมาชิกผู้ก่อตั้งจะได้รับสิทธิ์เข้าถึงข้อมูลและผลงานระยะแรกของ Agentic Startup Program ของ Rain รวมถึงเดโมเดย์ที่เปิดให้สมาชิกเข้าชม โดยโครงการรุ่นแรกมีสตาร์ตอัปเข้าร่วม 5 ราย

สำหรับสตาร์ตอัปที่เข้าร่วมโครงการ สิทธิประโยชน์ประกอบด้วย

• เข้าถึงโครงสร้างพื้นฐานของ Rain สำหรับออกบัตรและเคลื่อนย้ายเงิน
• เครดิตทดสอบมูลค่า 5,000 ดอลลาร์ สำหรับการออกบัตรหรือค่าธรรมเนียมบัญชีเสมือน
• เซสชันกับผู้เชี่ยวชาญและเวลาให้คำปรึกษาแบบรายสองสัปดาห์
• เครื่องมืออย่างบัตรเสมือนที่จำกัดการใช้งานตามภารกิจ และระบบกำหนดรั้วควบคุมการชำระเงินผ่าน Agent Control Layer ของ Rain

อุปสรรคที่อาจขวางการชำระเงินโดย AI

แม้แนวคิดนี้จะช่วยให้การซื้อขายและการจ่ายเงินทำงานอัตโนมัติมากขึ้น แต่ยังมีความเสี่ยงสำคัญหลายด้าน

• กฎระเบียบและความรับผิดยังไม่ชัดเจน: กฎหมายคุ้มครองผู้บริโภค การอนุมัติธุรกรรม กฎ AML/KYC และหลักเกณฑ์ความรับผิดที่มีอยู่เดิมยังไม่ได้ออกแบบมาโดยตรงสำหรับธุรกรรมที่ AI เป็นผู้เริ่มดำเนินการ
• ความเสี่ยงจากสินทรัพย์ดิจิทัล: หากใช้คริปโตเคอร์เรนซีแทนเงินตราที่อยู่ภายใต้การกำกับดูแลหรือสเตเบิลคอยน์ ความผันผวนของราคาอาจทำให้งบประมาณและมูลค่าชำระบัญชีคาดเดาได้ยาก อีกทั้งธุรกรรมบนบล็อกเชนหรือสมาร์ตคอนแทรกต์อาจย้อนคืนได้ยากหลังเอเจนต์หรือผู้โจมตีดำเนินการไปแล้ว
• ความปลอดภัยและความเป็นส่วนตัว: การโจมตีด้วย prompt injection ข้อมูลรับรองหรือคีย์กระเป๋าที่ถูกขโมย ร้านค้าที่เป็นอันตราย ข้อมูลรั่วไหล การตัดสินใจของโมเดลที่ตรวจสอบไม่ได้ และบันทึกการตรวจสอบที่ไม่เพียงพอ อาจทำให้สิทธิ์ที่ผู้ใช้มอบหมายกลายเป็นการใช้เงินโดยไม่ได้รับอนุญาต
• ความเป็นอิสระต้องสมดุลกับการควบคุม: การให้ซอฟต์แวร์เข้าถึงเงินจริงควรมีคำสั่งที่ชัดเจน วงเงินจำกัด ข้อจำกัดร้านค้าหรือหมวดหมู่สินค้า กลไกเพิกถอนสิทธิ์ การส่งต่อให้มนุษย์ตัดสินใจ และบันทึกความรับผิดชอบที่ตรวจสอบได้ ไม่ใช่เพียงให้เอเจนต์กล่าวอ้างว่าตนได้รับอนุญาตแล้ว กองทุนการเงินระหว่างประเทศ หรือ IMF ชี้ว่าความสามารถในการตรวจสอบย้อนกลับของการอนุมัติ ความไม่โปร่งใส ความเสี่ยงไซเบอร์ พฤติกรรมที่อาจเคลื่อนไหวไปในทิศทางเดียวกัน และคำถามด้านกฎหมายกับความรับผิดที่ยังไม่มีข้อยุติ ล้วนเป็นความเสี่ยงหลัก

สรุป

APA จึงควรถูกมองว่าเป็นความพยายามสร้าง มาตรการควบคุมร่วม ในช่วงที่ตลาดชำระเงินโดย AI ยังอยู่ระหว่างก่อตัว ไม่ใช่มาตรฐานสากลหรือกรอบกำกับดูแลที่เสร็จสมบูรณ์แล้ว ความสำเร็จของพันธมิตรจะขึ้นอยู่กับว่าบริษัทที่มีเทคโนโลยีและผลประโยชน์ต่างกันสามารถตกลงเรื่องตัวตน อำนาจการใช้เงิน การตรวจจับการทุจริต และความรับผิดชอบได้มากเพียงใด