อิรักพึ่งพารายได้จากน้ำมันอย่างมาก และมีเส้นทางส่งออกทางเลือกไม่เพียงพอเมื่อการขนส่งผ่านช่องแคบฮอร์มุซได้รับผลกระทบจากความขัดแย้งในภูมิภาค การส่งออกน้ำมันของประเทศจึงลดลงอย่างหนัก โดยมีรายงานว่าลดลงราว 75% เหลือเพียงประมาณหนึ่งในสี่ของระดับก่อนสงคราม

การหยุดชะงักดังกล่าวทำให้รายได้จากน้ำมันลดลงจากราว 6 พันล้านดอลลาร์ต่อเดือน เหลือต่ำกว่า 2 พันล้านดอลลาร์ กระทบสภาพคล่องและเพิ่มแรงกดดันต่อการคลังของรัฐบาล อิรักและคูเวตถูกมองว่าเป็นประเทศที่เปราะบางเป็นพิเศษ เนื่องจากมีโครงสร้างพื้นฐานสำหรับเลี่ยงเส้นทางฮอร์มุซจำกัด

เส้นทางตุรกีคือทางออกระยะใกล้

ข้อตกลงระยะ 1 ปีระหว่างอิรักกับตุรกีช่วยให้อิรักยังสามารถใช้ระบบท่อส่งน้ำมันอิรัก–ตุรกี ไปยังท่าเรือเจย์ฮานบนชายฝั่งทะเลเมดิเตอร์เรเนียน โดยกำหนดเป้าหมายหรือปริมาณขั้นต่ำที่ 750,000 บาร์เรลต่อวัน

เส้นทางนี้ช่วยให้อิรักส่งน้ำมันออกสู่ตลาดโลกโดยไม่ต้องผ่านช่องแคบฮอร์มุซ และลดการพึ่งพาจุดขนถ่ายน้ำมันในอ่าวเปอร์เซีย อย่างไรก็ตาม ข้อตกลงดังกล่าวเป็นมาตรการระยะ 1 ปี ระหว่างที่ทั้งสองประเทศเดินหน้าจัดทำกรอบความร่วมมือระยะยาว

แผนกระจายเส้นทางในระยะยาวยังต้องใช้เวลา

แบกแดดยังเดินหน้าศึกษาโครงการท่อส่งจากบาสราไปฟิชคาบูร์ใกล้ชายแดนตุรกี ซึ่งอาจเชื่อมต่อเข้าสู่ระบบท่อไปเจย์ฮาน รวมถึงโครงการท่อส่งจากฮาดีธาไปยังบาเนียสบนชายฝั่งซีเรีย เพื่อเปิดทางออกสู่ทะเลเมดิเตอร์เรเนียน

สำหรับเส้นทางผ่านซีเรีย อิรักและซีเรียได้ลงนามในบันทึกความเข้าใจเบื้องต้นแล้ว แต่ยังไม่ใช่หลักฐานว่าเส้นทางดังกล่าวพร้อมใช้งานในทันที โครงการอาจต้องใช้เวลาหลายปีและเงินลงทุนจำนวนมากในการก่อสร้าง

ไม่ใช่การเพิ่มโควตาผลิตน้ำมัน

สาระสำคัญของมาตรการนี้คือการเปลี่ยนเส้นทางขนส่ง จุดขนถ่าย การเข้าถึงผู้ซื้อ และรูปแบบการทำตลาดของน้ำมันที่อิรักมีสิทธิ์ส่งออกอยู่แล้ว ไม่ใช่การเพิ่มเพดานการผลิตประเทศ

แม้การส่งออกในเดือนสิงหาคมจะมีรายงานว่าเฉลี่ยประมาณ 2 ล้านบาร์เรลต่อวัน แต่แบกแดดยืนยันว่าจะปฏิบัติตามข้อจำกัดของกลุ่มโอเปกพลัส ดังนั้น การฟื้นตัวของการส่งออกจึงมีเป้าหมายเพื่อกู้คืนหรือเปลี่ยนเส้นทางปริมาณน้ำมันภายในโควตาเดิม มากกว่าจะใช้การผลิตเพิ่มเพื่อแก้ปัญหา

อิรักพึ่งพารายได้จากน้ำมันอย่างมาก และมีเส้นทางส่งออกทางเลือกไม่เพียงพอเมื่อการขนส่งผ่านช่องแคบฮอร์มุซได้รับผลกระทบจากความขัดแย้งในภูมิภาค การส่งออกน้ำมันของประเทศจึงลดลงอย่างหนัก โดยมีรายงานว่าลดลงราว 75% เหลือเพียงประมาณหนึ่งในสี่ของระดับก่อนสงคราม

การหยุดชะงักดังกล่าวทำให้รายได้จากน้ำมันลดลงจากราว 6 พันล้านดอลลาร์ต่อเดือน เหลือต่ำกว่า 2 พันล้านดอลลาร์ กระทบสภาพคล่องและเพิ่มแรงกดดันต่อการคลังของรัฐบาล อิรักและคูเวตถูกมองว่าเป็นประเทศที่เปราะบางเป็นพิเศษ เนื่องจากมีโครงสร้างพื้นฐานสำหรับเลี่ยงเส้นทางฮอร์มุซจำกัด

เส้นทางตุรกีคือทางออกระยะใกล้

ข้อตกลงระยะ 1 ปีระหว่างอิรักกับตุรกีช่วยให้อิรักยังสามารถใช้ระบบท่อส่งน้ำมันอิรัก–ตุรกี ไปยังท่าเรือเจย์ฮานบนชายฝั่งทะเลเมดิเตอร์เรเนียน โดยกำหนดเป้าหมายหรือปริมาณขั้นต่ำที่ 750,000 บาร์เรลต่อวัน

เส้นทางนี้ช่วยให้อิรักส่งน้ำมันออกสู่ตลาดโลกโดยไม่ต้องผ่านช่องแคบฮอร์มุซ และลดการพึ่งพาจุดขนถ่ายน้ำมันในอ่าวเปอร์เซีย อย่างไรก็ตาม ข้อตกลงดังกล่าวเป็นมาตรการระยะ 1 ปี ระหว่างที่ทั้งสองประเทศเดินหน้าจัดทำกรอบความร่วมมือระยะยาว

แผนกระจายเส้นทางในระยะยาวยังต้องใช้เวลา

แบกแดดยังเดินหน้าศึกษาโครงการท่อส่งจากบาสราไปฟิชคาบูร์ใกล้ชายแดนตุรกี ซึ่งอาจเชื่อมต่อเข้าสู่ระบบท่อไปเจย์ฮาน รวมถึงโครงการท่อส่งจากฮาดีธาไปยังบาเนียสบนชายฝั่งซีเรีย เพื่อเปิดทางออกสู่ทะเลเมดิเตอร์เรเนียน

สำหรับเส้นทางผ่านซีเรีย อิรักและซีเรียได้ลงนามในบันทึกความเข้าใจเบื้องต้นแล้ว แต่ยังไม่ใช่หลักฐานว่าเส้นทางดังกล่าวพร้อมใช้งานในทันที โครงการอาจต้องใช้เวลาหลายปีและเงินลงทุนจำนวนมากในการก่อสร้าง

ไม่ใช่การเพิ่มโควตาผลิตน้ำมัน

สาระสำคัญของมาตรการนี้คือการเปลี่ยนเส้นทางขนส่ง จุดขนถ่าย การเข้าถึงผู้ซื้อ และรูปแบบการทำตลาดของน้ำมันที่อิรักมีสิทธิ์ส่งออกอยู่แล้ว ไม่ใช่การเพิ่มเพดานการผลิตประเทศ

แม้การส่งออกในเดือนสิงหาคมจะมีรายงานว่าเฉลี่ยประมาณ 2 ล้านบาร์เรลต่อวัน แต่แบกแดดยืนยันว่าจะปฏิบัติตามข้อจำกัดของกลุ่มโอเปกพลัส ดังนั้น การฟื้นตัวของการส่งออกจึงมีเป้าหมายเพื่อกู้คืนหรือเปลี่ยนเส้นทางปริมาณน้ำมันภายในโควตาเดิม มากกว่าจะใช้การผลิตเพิ่มเพื่อแก้ปัญหา