ส่งออกจีน 7 เดือนแรกปี 2026 เปลี่ยนเกมสู่ชิป รถยนต์ไฟฟ้า และเทคโนโลยีมูลค่าสูง

จากสินค้าทั่วไปสู่สินค้าที่อยู่ใจกลางเศรษฐกิจยุคใหม่

การส่งออกของจีนกำลังเปลี่ยนจากการพึ่งพาสินค้าแบบเดิมที่มีมูลค่าเพิ่มไม่สูง ไปสู่สินค้าเทคโนโลยี เครื่องจักร อุปกรณ์ไฟฟ้า ยานยนต์ และผลิตภัณฑ์พลังงานสะอาดมากขึ้น การเปลี่ยนโครงสร้างนี้ทำให้ภาคส่งออกยังคงเป็นแรงขับเคลื่อนสำคัญ แม้การค้าโลกเผชิญกำแพงภาษี การควบคุมเทคโนโลยี และความไม่แน่นอนของห่วงโซ่อุปทาน

ตัวเลขศุลกากรสะท้อนภาพดังกล่าวอย่างชัดเจน ช่วงเดือนมกราคม–กรกฎาคม 2026 การค้าสินค้าของจีนมีมูลค่ารวม 30.13 ล้านล้านหยวน เพิ่มขึ้น 17.3% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน การส่งออกเพิ่มขึ้น 14% เป็น 17.44 ล้านล้านหยวน ส่วนการนำเข้าเพิ่มขึ้นเร็วกว่า คือ 22% มาอยู่ที่ 12.69 ล้านล้านหยวน

ชิปและ AI เป็นแรงส่งระยะสั้น

หนึ่งในแรงกระตุ้นสำคัญคือการลงทุนทั่วโลกในศูนย์ข้อมูลและโครงสร้างพื้นฐานสำหรับปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI ความต้องการดังกล่าวส่งต่อมายังชิป เซมิคอนดักเตอร์ คอมพิวเตอร์ และชิ้นส่วนที่เกี่ยวข้องกับระบบประมวลผลขั้นสูง

ในเดือนกรกฎาคม การส่งออกของจีนเพิ่มขึ้น 23.9% เมื่อคำนวณเป็นดอลลาร์สหรัฐ สูงกว่าที่นักวิเคราะห์คาดการณ์ไว้ แม้จะชะลอลงจากการเพิ่มขึ้น 27% ในเดือนมิถุนายน สำนักข่าว Reuters ระบุว่า การเร่งส่งสินค้าไปยังสหรัฐฯ ก่อนความเป็นไปได้ที่จะมีการขึ้นภาษีเพิ่มเติม ก็อาจเป็นหนึ่งในปัจจัยที่ช่วยหนุนตัวเลขเดือนดังกล่าว

ในช่วง 7 เดือนแรก มูลค่าการส่งออกวงจรรวม หรือ IC ของจีนอยู่ที่ 216.02 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ เพิ่มขึ้น 99.5% จากปีก่อน ขณะที่การส่งออกสินค้าไฮเทคโดยรวมเพิ่มขึ้นราว 40.7%

เครื่องจักรและอุปกรณ์ไฟฟ้ากลายเป็นแกนหลัก

การเปลี่ยนแปลงไม่ได้จำกัดอยู่แค่ชิป แต่ครอบคลุมความสามารถในการผลิตของภาคอุตสาหกรรมโดยรวม การส่งออกสินค้าเครื่องกลและไฟฟ้าในช่วงเดือนมกราคม–กรกฎาคมมีมูลค่า 11.12 ล้านล้านหยวน เพิ่มขึ้น 21.2% และคิดเป็น 63.8% ของการส่งออกทั้งหมด

ตัวเลขนี้ชี้ว่า จีนไม่ได้ส่งออกเพียงสินค้าสำเร็จรูปสำหรับผู้บริโภคเท่านั้น แต่ยังส่งออกเครื่องจักร อุปกรณ์ และชิ้นส่วนที่เป็นพื้นฐานของการยกระดับภาคอุตสาหกรรมด้วย ขณะเดียวกัน การส่งออกอิเล็กทรอนิกส์และเครื่องจักรโดยรวมเพิ่มขึ้น 26% และการส่งออกรถยนต์เพิ่มขึ้น 55% ในช่วงเดียวกัน

สินค้าสีเขียวและคาร์บอนต่ำก็มีบทบาทมากขึ้น โดยเฉพาะรถยนต์ไฟฟ้า แบตเตอรี่ลิเธียม และอุปกรณ์ผลิตไฟฟ้าจากพลังงานลม ซึ่งสะท้อนการขยายตัวของอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องกับการใช้ไฟฟ้าและการเปลี่ยนผ่านด้านพลังงาน

ความได้เปรียบมาจากทั้งเทคโนโลยีและเครือข่ายการผลิต

รายงานการวิจัยระบุว่า การส่งออกของจีนยังรักษาความสามารถในการแข่งขันได้ แม้ค่าเงินหยวนแข็งค่าต่อเนื่องตั้งแต่กลางปี 2025 ปัจจัยสนับสนุนคือเครือข่ายซัพพลายเออร์ที่หนาแน่น ขนาดการผลิต การลงทุนในภาคอุตสาหกรรม และการกระจายตลาดส่งออก

กล่าวอีกอย่างหนึ่งคือ จีนมีระบบนิเวศการผลิตที่เชื่อมโยงตั้งแต่ชิ้นส่วน วัตถุดิบ การประกอบ ไปจนถึงการขนส่งและบริการหลังการขาย ความครบวงจรนี้ช่วยให้ผู้ผลิตบางกลุ่มยังแข่งขันได้ แม้ต้องเผชิญต้นทุนจากมาตรการกีดกันทางการค้าและความผันผวนของค่าเงิน

แนวโน้มดังกล่าวจึงไม่ใช่การถอนตัวจากโลกาภิวัตน์แบบง่าย ๆ แต่เป็นการกระจายตลาดและฝังตัวอยู่ในตลาดต่างประเทศมากขึ้น ทั้งผ่านการขายสินค้าและการสร้างขีดความสามารถด้านการผลิต การจัดจำหน่าย และบริการในต่างประเทศ อย่างไรก็ตาม ข้อมูลที่มีอยู่ยังไม่เพียงพอที่จะสรุปการเปลี่ยนแปลงรายประเทศหรือยกตัวอย่างการลงทุนในต่างประเทศของบริษัทใดเป็นการเฉพาะ

ความแข็งแกร่งที่มาพร้อมแรงต้าน

การที่สินค้ากลุ่ม AI อิเล็กทรอนิกส์ เครื่องจักร และยานยนต์ไฟฟ้ามีความต้องการในหลายตลาด ทำให้โครงสร้างการส่งออกใหม่มีความยืดหยุ่นกว่าสินค้าที่พึ่งพาความต้องการเพียงบางกลุ่ม แต่ความสำเร็จเดียวกันนี้ก็กำลังเพิ่มแรงกดดันจากคู่ค้า

จีนมีดุลการค้าเกินดุล 112.5 พันล้านดอลลาร์สหรัฐในเดือนกรกฎาคม และเป็นเดือนที่สามติดต่อกันที่เกินดุลมากกว่า 100 พันล้านดอลลาร์ หลายประเทศจึงพยายามจำกัดการไหลเข้าของสินค้าจีนผ่านภาษี มาตรการปกป้องตลาด และการควบคุมสินค้าที่เกี่ยวข้องกับเทคโนโลยีความมั่นคง

ประเด็นที่กำลังถูกจับตามองจึงไม่ได้มีเพียงความสามารถของจีนในการส่งออกมากขึ้น แต่รวมถึงข้อกังวลเรื่องกำลังการผลิตส่วนเกิน การเข้าถึงตลาด เงินอุดหนุน และการแข่งขันในอุตสาหกรรมยุทธศาสตร์ด้วย

อุปสงค์ในประเทศยังเป็นจุดเปราะบาง

แม้การส่งออกสินค้าเทคโนโลยีจะช่วยพยุงการเติบโต แต่รายงานของธนาคารโลกระบุว่า อุปสงค์จากต่างประเทศสำหรับสินค้าที่ใช้เทคโนโลยีเข้มข้นกำลังช่วยชดเชยอุปสงค์ภายในประเทศที่อ่อนแอ

นี่หมายความว่าโรงงานจีนยังมีคำสั่งซื้อจากต่างประเทศรองรับ แต่การเติบโตยังไม่ได้มาจากการฟื้นตัวของการบริโภคภายในประเทศอย่างสมดุลเต็มที่ หากตลาดต่างประเทศเผชิญภาษีหรือข้อจำกัดเพิ่มขึ้น ผู้ผลิตก็อาจต้องรับแรงกระแทกมากขึ้นตามไปด้วย

โจทย์ต่อไปของจีน

ภาพรวมใน 7 เดือนแรกของปี 2026 แสดงให้เห็นว่า การยกระดับการส่งออกกำลังทำให้จีนพึ่งพาสินค้ามูลค่าเพิ่มสูงขึ้น เช่น ชิป เครื่องจักร อุปกรณ์ไฟฟ้า รถยนต์ไฟฟ้า และเทคโนโลยีพลังงานสะอาดมากกว่าเดิม กลยุทธ์นี้ช่วยรักษาความสามารถในการแข่งขันและรองรับความต้องการใหม่จากกระแส AI และการเปลี่ยนผ่านด้านพลังงาน

แต่ในเวลาเดียวกัน การส่งออกที่แข็งแกร่งขึ้นก็ทำให้แรงเสียดทานทางการค้าเข้มข้นขึ้น โจทย์เชิงนโยบายจึงอยู่ที่การรักษาความสามารถด้านนวัตกรรมและการผลิตขั้นสูง ควบคู่กับการสร้างห่วงโซ่อุปทานที่ยืดหยุ่น และกระตุ้นอุปสงค์ภายในประเทศให้มากพอจะลดการพึ่งพาตลาดต่างประเทศ