สองเส้นทางของบริษัทจีน เมื่อรถไร้คนขับกำลังเข้าสู่ยุโรป

บริษัทขับขี่อัตโนมัติจากจีนกำลังเข้าสู่ยุโรปผ่านสองโมเดลที่แตกต่างกันแต่เสริมกันได้อย่างลงตัว—Momenta เดินเกมผ่านพันธมิตรผู้ผลิตรถยนต์และการสร้างความเชื่อมั่นต่อหน่วยงานกำกับดูแล ขณะที่ Pony.ai ใช้แพลตฟอร์มเรียกรถที่มีผู้ใช้อยู่แล้วอย่าง Uber เพื่อเข้าถึงผู้โดยสารในวงกว้าง

เมื่อมองรวมกัน ความเคลื่อนไหวนี้สะท้อนว่าเป้าหมายด้านรถไร้คนขับของจีนกำลังขยับจากการทดลองในประเทศไปสู่การพิสูจน์ตัวเองในตลาดโลก อย่างไรก็ตาม บททดสอบสำคัญยังอยู่ข้างหน้า นั่นคือบริษัทจีนจะเปลี่ยนความสามารถทางเทคนิคให้เป็นบริการจริงที่ผ่านมาตรฐานด้านความปลอดภัย กฎระเบียบ และการปฏิบัติงานอันเข้มงวดของยุโรปได้หรือไม่

ทำไม Deutsche Bank จึงมอง Momenta ในเชิงบวก

Deutsche Bank เริ่มต้นการวิเคราะห์หุ้น Momenta ซึ่งจดทะเบียนในฮ่องกงด้วยคำแนะนำ Buy และราคาเป้าหมาย HK$400 โดยระบุว่า Momenta เป็นผู้ให้บริการโซลูชันขับขี่อัตโนมัติอิสระชั้นนำของโลก โดยเฉพาะระบบนำทางอัตโนมัติในเขตเมือง หรือ urban navigation-on-autopilot (urban NOA)

เหตุผลของธนาคารไม่ได้มาจากใบอนุญาตด้านกฎระเบียบเพียงข่าวเดียว แต่ยังรวมถึงข้อมูลที่ระบุว่า Momenta มีส่วนแบ่ง 64.5% ในตลาด urban NOA ของผู้ให้บริการอิสระ และบริษัทระบุว่ามีความร่วมมือกับผู้ผลิตรถยนต์ทั่วโลก 24 ราย ซึ่งรวมถึงผู้ผลิตรายใหญ่ 9 ใน 10 อันดับแรกของโลก

เครือข่ายลูกค้าและนักลงทุนดังกล่าวทำให้ Momenta ได้รับการยืนยันจากอุตสาหกรรมในระดับที่มีนัยสำคัญ ความสัมพันธ์ทางธุรกิจของบริษัทครอบคลุม Mercedes-Benz, Toyota และ General Motors ซึ่งเป็นนักลงทุนเชิงกลยุทธ์ของบริษัทด้วย ตามรายงานเกี่ยวกับธุรกิจและการเข้าจดทะเบียนของ Momenta

สำหรับนักลงทุน จุดเด่นของ Momenta คือการเชื่อมโยงตลาดสองส่วนเข้าด้วยกัน ได้แก่ ซอฟต์แวร์ช่วยขับขี่ขั้นสูงที่ติดตั้งในรถยนต์ผลิตจำนวนมากได้ กับระบบขับขี่อัตโนมัติระดับสูงซึ่งอาจต่อยอดไปสู่การให้บริการโรโบแท็กซี่ในอนาคต ตลาดแรกช่วยสร้างปริมาณการใช้งานและรายได้ในวงกว้าง ส่วนตลาดหลังเป็นโอกาสเติบโตระยะยาว

ใบอนุญาตจากเยอรมนีมีความหมายอย่างไร

เมื่อวันที่ 29 กรกฎาคม 2026 สำนักงานขนส่งยานยนต์กลางเยอรมนี หรือ KBA อนุญาตให้ Momenta ทดสอบระบบขับขี่อัตโนมัติ Level 4 บนถนนในเขตเมืองทั่วประเทศ บริษัทระบุว่าเป็นบริษัทขับขี่อัตโนมัติจากจีนรายแรกที่ได้รับอนุญาตในลักษณะครอบคลุมทั่วเยอรมนี

ประโยชน์เชิงปฏิบัติคือ Momenta สามารถทดสอบระบบในหลายพื้นที่ของเยอรมนีได้โดยไม่ต้องยื่นขออนุญาตแยกเป็นรายเมือง ใบอนุญาตระดับประเทศยังเปิดทางให้บริษัทตรวจสอบและยืนยันประสิทธิภาพของระบบภายใต้สภาพแวดล้อมด้านกฎระเบียบของยุโรป ซึ่งขึ้นชื่อว่ามีมาตรฐานสูง

แต่ใบอนุญาตนี้ไม่ควรถูกตีความว่าเป็นการอนุมัติให้เปิดบริการเชิงพาณิชย์อย่างไร้ข้อจำกัด เพราะเป็น ใบอนุญาตสำหรับการทดสอบ ไม่ใช่สิทธิ์ให้ Momenta นำรถไร้คนขับไปให้บริการได้ทันทีบนถนนทุกสายของเยอรมนี ขั้นตอนต่อไปยังรวมถึงการยืนยันความปลอดภัย ข้อกำหนดการปฏิบัติงานในแต่ละพื้นที่ การติดตั้งระบบเข้ากับรถยนต์ และการขออนุมัติที่จำเป็นสำหรับการให้บริการเชิงพาณิชย์

การเสนอขายหุ้น IPO ในฮ่องกงยังช่วยเพิ่มกำลังเงินให้ Momenta สำหรับการขยายธุรกิจ บริษัทตั้งเป้าระดมทุนประมาณ HK$5.9 พันล้าน หรือราว 751 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ก่อนการใช้สิทธิ์จัดสรรหุ้นส่วนเกิน เงินทุนใหม่ ประสบการณ์ร่วมงานกับผู้ผลิตรถยนต์ระดับโลก และเส้นทางทดสอบทั่วเยอรมนี ล้วนเป็นองค์ประกอบที่ช่วยอธิบายมุมมองเชิงบวกของ Deutsche Bank ต่อบริษัท

Pony.ai เลือกใช้แพลตฟอร์มที่มีผู้โดยสารอยู่แล้ว

กลยุทธ์ของ Pony.ai มุ่งไปที่การให้บริการโรโบแท็กซี่โดยตรงมากกว่า บริษัทประกาศร่วมกับ Uber วางแผนนำ โรโบแท็กซี่ของ Pony.ai มากกว่า 2,000 คันไปให้บริการในยุโรป โดยต่อยอดจากบริการเชิงพาณิชย์ที่มีอยู่ในกรุงซาเกร็บ ประเทศโครเอเชีย และเตรียมขยายไปยังเมืองยุโรปเพิ่มเติมอีก 4 แห่ง

ทั้งสองบริษัทยังไม่ได้เปิดเผยชื่อเมืองทั้งหมดหรือกรอบเวลาที่จะดำเนินการให้ครบตามแผน ดังนั้น ตัวเลข 2,000 คันจึงเป็นเป้าหมายการขยายบริการ ไม่ใช่หลักฐานว่ารถจำนวนดังกล่าวกำลังวิ่งให้บริการอยู่แล้วทั้งหมด

การแบ่งบทบาทระหว่างสองบริษัทมีเหตุผลทางธุรกิจอย่างชัดเจน Pony.ai รับผิดชอบเทคโนโลยีขับขี่อัตโนมัติ Level 4 และความเชี่ยวชาญด้านการดำเนินงาน ขณะที่ Uber เปิดทางให้เข้าถึงลูกค้าผ่านแพลตฟอร์มด้านการเดินทางของตน

โมเดลนี้อาจช่วยให้ Pony.ai ขยายตัวได้เร็วกว่าแนวทางสร้างแพลตฟอร์มจองรถ ระบบจัดการฝูงรถ และตลาดผู้โดยสารของตัวเองในแต่ละประเทศ นอกจากนี้ Uber ยังสามารถเพิ่มรถอัตโนมัติเข้าสู่เครือข่ายได้ โดยพึ่งพาผู้เชี่ยวชาญอย่าง Pony.ai ในส่วนของระบบขับขี่

สองหลักฐานจากยุโรป กับเป้าหมายเดียวกัน

Momenta และ Pony.ai ไม่ได้ใช้แผนการเดียวกัน

• Momenta: พันธมิตรผู้ผลิตรถยนต์ ซอฟต์แวร์สำหรับรถยนต์ และการยืนยันตามกฎระเบียบ
• Pony.ai: เทคโนโลยีโรโบแท็กซี่ การบริหารฝูงรถ และการเข้าถึงผู้โดยสารผ่าน Uber

จุดร่วมคือการสร้างหลักฐานความสามารถในต่างประเทศ Momenta ต้องการแสดงให้เห็นว่าบริษัทจีนสามารถทำงานร่วมกับผู้ผลิตรถยนต์ระดับโลก และทดสอบระบบขั้นสูงภายใต้การกำกับดูแลของเยอรมนีได้ ส่วน Pony.ai ต้องการพิสูจน์ว่าเทคโนโลยี Level 4 จากจีนสามารถรองรับบริการเดินทางสำหรับผู้โดยสารจริงในหลายตลาดยุโรป

ยุโรปอาจมอบความน่าเชื่อถือให้บริษัทเหล่านี้ แต่ก็ยกระดับความยากในการดำเนินงานไปพร้อมกัน บริษัทต้องจัดการทั้งกฎท้องถิ่น หลักฐานด้านความปลอดภัย การใช้และจัดเก็บข้อมูล ความรับผิดทางกฎหมาย การบริหารฝูงรถ และการยอมรับจากสาธารณชน การทดสอบหรือความร่วมมือหนึ่งโครงการจึงเป็นเพียงหมุดหมายแรก การให้บริการเชิงพาณิชย์ได้อย่างต่อเนื่องต่างหากที่จะเป็นบทพิสูจน์ที่สำคัญกว่า

Level 4 ในบริบทนี้หมายถึงอะไร

ตามกรอบการจัดระดับของ SAE Level 4 คือระบบขับขี่อัตโนมัติระดับสูง (High Driving Automation) ระบบสามารถทำหน้าที่ขับรถทั้งหมด รวมถึงการจัดการเมื่อเกิดปัญหา ภายในขอบเขตการใช้งานที่กำหนด หรือ operational design domain (ODD) ขอบเขตดังกล่าวอาจจำกัดพื้นที่ เวลา สภาพอากาศ หรือเงื่อนไขอื่น ๆ ที่ระบบได้รับอนุญาตให้ทำงาน เมื่ออยู่ภายในเงื่อนไขเหล่านี้ ระบบไม่ได้ออกแบบโดยคาดหวังให้คนขับต้องเข้ามารับช่วงต่อ

ในทางปฏิบัติ ODD อาจหมายถึงพื้นที่เมืองที่กำหนด เส้นทางที่ทำแผนที่ไว้ สภาพการใช้งานที่ผ่านการอนุมัติ หรือเงื่อนไขเฉพาะของบริการ ดังนั้น Level 4 ไม่ได้หมายความว่ารถสามารถขับเคลื่อนตัวเองได้ทุกที่

ความแตกต่างนี้สำคัญต่อทั้งสองกรณี:

• ใบอนุญาตของ Momenta ในเยอรมนีครอบคลุมการทดสอบ Level 4 บนถนนในเขตเมือง ภายใต้เงื่อนไขที่ระบุไว้ในใบอนุญาต
• โรโบแท็กซี่ที่ Pony.ai วางแผนให้บริการถูกระบุว่าเป็นยานยนต์ Level 4 แต่การให้บริการจริงยังขึ้นอยู่กับพื้นที่ให้บริการ การอนุมัติ และข้อกำหนดด้านการปฏิบัติงาน

แล้ว Level 5 ต่างกันอย่างไร

Level 5 คือระบบขับขี่อัตโนมัติเต็มรูปแบบ (Full Driving Automation) ระบบระดับนี้ต้องทำหน้าที่ขับรถทั้งหมดได้โดยไม่มีขอบเขตการใช้งานเฉพาะ หรือกล่าวง่าย ๆ คือสามารถทำงานได้ในสภาพถนนและสภาพแวดล้อมทั้งหมดที่มนุษย์สามารถขับรถได้

ทั้งใบอนุญาตทดสอบของ Momenta ในเยอรมนีและแผนโรโบแท็กซี่ของ Pony.ai ในยุโรปไม่ได้อ้างว่าเป็น Level 5 ความสำคัญของโครงการเหล่านี้อยู่ที่การนำระบบอัตโนมัติระดับสูงไปใช้งานภายใต้เงื่อนไขที่กำหนดไว้อย่างรอบคอบ ไม่ใช่การสร้างรถที่เข้ามาแทนที่คนขับได้ทุกสถานการณ์

บทสรุป

คำแนะนำ Buy ของ Deutsche Bank ต่อ Momenta สะท้อนองค์ประกอบหลายด้าน ทั้งสถานะในตลาด ความสัมพันธ์กับผู้ผลิตรถยนต์ระดับโลก เงินทุนใหม่ และใบอนุญาตทดสอบทั่วเยอรมนี ไม่ใช่เพียงความคาดหวังว่ารถไร้คนขับจะเกิดขึ้นในอนาคต

ส่วนความร่วมมือระหว่าง Pony.ai กับ Uber แสดงให้เห็นอีกเส้นทางหนึ่ง นั่นคือการใช้แพลตฟอร์มการเดินทางที่มีฐานลูกค้าอยู่แล้ว เพื่อพาโรโบแท็กซี่ Level 4 ไปยังเมืองต่าง ๆ ได้เร็วขึ้น

ภาพใหญ่จึงไม่ใช่แค่การส่งออกเทคโนโลยีจากจีน แต่รวมถึงการส่งออกโมเดลการดำเนินงานด้วย ยุโรปกำลังกลายเป็นสนามพิสูจน์ว่า บริษัทขับขี่อัตโนมัติของจีนจะสามารถผ่านมาตรฐานที่สูงขึ้นด้านความปลอดภัย กฎระเบียบ และความน่าเชื่อถือของบริการในโลกจริงได้หรือไม่