ทำไมน้ำมัน Brent จ่อแตะ 89 ดอลลาร์ และวิกฤตช่องแคบฮอร์มุซอาจดันราคาถึง 120 ดอลลาร์

ต่อมา ข้อตกลงหยุดยิงหมดอายุลงโดยไม่มีข้อตกลงต่อเนื่องอย่างเป็นทางการ ตามรายงานเมื่อวันที่ 18 สิงหาคม อิหร่านยังระบุว่ากำลังเจรจากับโอมาน ไม่ใช่กับสหรัฐฯ โดยตรง เพื่อจัดทำข้อตกลงชั่วคราวให้เรือพาณิชย์สามารถเดินทางผ่านฮอร์มุซได้

ความพยายามดังกล่าวยังเป็นการเจรจาทางอ้อมและเปราะบาง อิหร่านกับโอมานเคยระบุว่าการหารือเรื่องเส้นทางเดินเรือทางเลือกหรือเส้นทางใหม่ใกล้ได้ข้อสรุป แต่ข้อตกลงยังไม่ถูกนำมาใช้ ขณะที่ข้อขัดแย้งเรื่องมาตรการคว่ำบาตร แรงกดดันทางทหาร ค่าชดเชย และอนาคตของช่องแคบยังคงดำเนินต่อไป

ส่วนคำกล่าวอ้างเรื่อง “ช่องทางลับ” ระหว่างสหรัฐฯ กับกองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติอิสลาม หรือ IRGC ควรพิจารณาอย่างระมัดระวัง รายงานสาธารณะมีข้อมูลขัดแย้งกัน และ IRGC ปฏิเสธว่ามีการเจรจาดังกล่าว หลักฐานที่มีอยู่สนับสนุนเพียงการอธิบายว่าการทูตยังเป็นการเจรจาผ่านคนกลางและมีข้อโต้แย้ง ไม่ใช่การยืนยันว่ามีการเจรจาโดยตรง

ใครได้ประโยชน์ และใครต้องรับภาระจากน้ำมันแพง

บริษัทที่มีธุรกิจสำรวจและผลิตน้ำมันจำนวนมากสามารถเห็นกระแสเงินสดดีขึ้นอย่างรวดเร็วเมื่อราคาน้ำมันดิบสูงขึ้น The Kobeissi Letter ประเมินว่า ExxonMobil, Chevron, Shell, TotalEnergies และ BP มีเงินสดอิสระรวมกันเกือบ 70,000 ล้านดอลลาร์ในไตรมาส 2 ของปี 2026 ตัวเลขนี้เป็นประมาณการของตลาด ไม่ใช่ข้อมูลทดแทนงบการเงินที่ผ่านการตรวจสอบของแต่ละบริษัท แต่สะท้อนให้เห็นว่าราคาน้ำมันพุ่งขึ้นสามารถช่วยผู้ผลิตรายใหญ่ได้มากเพียงใด

ในทางกลับกัน ผู้บริโภค บริษัทขนส่ง และธุรกิจที่ใช้พลังงานเข้มข้นต้องเผชิญต้นทุนที่สูงขึ้น น้ำมันดิบที่แพงขึ้นทำให้ค่าน้ำมันและค่าขนส่งเพิ่มขึ้น ส่วนการหยุดชะงักของการเดินเรือที่ยืดเยื้ออาจเพิ่มทั้งค่าเบี้ยประกันและค่าใช้จ่ายในการส่งมอบ

หากต้นทุนเหล่านี้อยู่ในระดับสูงต่อเนื่อง ความเสี่ยงทางเศรษฐกิจมหภาคคือเงินเฟ้อที่ขับเคลื่อนโดยพลังงานอาจกลับมา ทำให้ธนาคารกลางระมัดระวังมากขึ้นในการลดดอกเบี้ย และอาจกดดันการใช้จ่ายของผู้บริโภค อย่างไรก็ตาม การปรับลดคาดการณ์ความต้องการใช้น้ำมันในปี 2026 ช่วยจำกัดการปรับขึ้นของราคาไว้บางส่วน

คลังน้ำมันสำรองของสหรัฐฯ มีช่องว่างน้อยลง

คลังสำรองน้ำมันเชิงยุทธศาสตร์ของสหรัฐฯ หรือ SPR มีขนาดเล็กลงกว่าก่อนเกิดวิกฤต โดยปริมาณน้ำมันลดลง 6.1 ล้านบาร์เรล มาอยู่ที่ 298.7 ล้านบาร์เรลในสัปดาห์ที่รายงานเมื่อวันที่ 10 สิงหาคม ซึ่งเป็นระดับต่ำสุดนับตั้งแต่เดือนมกราคม 1983

ตัวเลขนี้ไม่ได้หมายความว่าสหรัฐฯ กำลังจะไม่มีน้ำมันใช้ แต่หมายความว่าผู้กำหนดนโยบายมีน้ำมันสำรองสำหรับชดเชยการหยุดชะงักระยะยาวน้อยลง และตลาดอาจให้ความสำคัญกับเหตุขัดข้องด้านอุปทานเพิ่มเติมมากกว่าเดิม

เหตุใดจึงมีการเปรียบเทียบความขัดแย้งนี้กับ “สงครามที่ไม่มีวันจบ”

คำว่า “สงครามที่ไม่มีวันจบ” เป็นการอธิบายโครงสร้างของความขัดแย้ง ไม่ใช่การพยากรณ์ที่มีกรอบเวลาตายตัว สหรัฐฯ และอิหร่านยังมีจุดยืนห่างไกลกันในเรื่องเงื่อนไขของข้อตกลงถาวร ขณะเดียวกัน ทั้งสองฝ่ายยังมีเครื่องมือสร้างแรงกดดันต่อเนื่อง ทั้งการปิดล้อม การโจมตีเรือ การคว่ำบาตร กิจกรรมผ่านกลุ่มตัวแทน และการตอบโต้

รูปแบบนี้อาจนำไปสู่ข้อตกลงชั่วคราวที่เกิดขึ้นซ้ำแล้วพังลงซ้ำ แทนที่จะจบด้วยข้อตกลงทางการทูตที่ชัดเจน แต่ละฝ่ายสามารถสร้างต้นทุนให้อีกฝ่ายได้ โดยยังไม่จำเป็นต้องเลือกการยกระดับขั้นเด็ดขาดที่จะบังคับให้เกิดการยุติความขัดแย้ง

สำหรับผู้ค้าสัญญาน้ำมัน นั่นหมายความว่าเบี้ยความเสี่ยงสามารถกลับมาได้ทุกครั้งที่การเจรจาหยุดชะงักหรือมีการโจมตีเรือ แม้การสู้รบโดยรวมจะยังไม่ขยายวงอย่างรุนแรงก็ตาม

ตลาดการเงินกำลังส่งสัญญาณอะไร

การเคลื่อนไหวของสินทรัพย์ต่าง ๆ ยังไม่ใช่การเทขายทั่วโลกแบบเป็นเอกภาพ ทองคำขึ้นแตะระดับสูงสุดในรอบ 9 สัปดาห์ ขณะที่สัญญาซื้อขายล่วงหน้าหุ้นยุโรปอ่อนตัว ส่วนหุ้นเอเชียเคลื่อนไหวตั้งแต่ผสมไปจนถึงแข็งแกร่งขึ้น

รูปแบบนี้สะท้อนว่านักลงทุนกำลังแยกแยะระหว่างธุรกิจที่ได้ประโยชน์จากพลังงานราคาแพง กับภาคส่วนที่เสี่ยงต่อเงินเฟ้อและอุปสงค์ที่อ่อนแอ คำถามสำคัญคือวิกฤตจะเป็นเพียงการหยุดชะงักของการขนส่งระยะสั้น หรือจะกลายเป็นการหยุดชะงักของอุปทานน้ำมันดิบอย่างต่อเนื่อง

Brent จะขึ้นถึง 120 ดอลลาร์ได้หรือไม่

เป็นไปได้ แต่หลักฐานในขณะนี้สนับสนุนให้มองราคา 120 ดอลลาร์เป็น “ฉากทัศน์ความเสี่ยงขาขึ้น” ไม่ใช่กรณีฐานที่กำลังจะเกิดขึ้นทันที นักวิเคราะห์ของ Goldman Sachs ระบุว่า Brent อาจทะลุ 120 ดอลลาร์ หากการหยุดชะงักในช่องแคบฮอร์มุซดำเนินต่อไป ขณะที่กรณีฐานของบริษัทอยู่ในระดับต่ำกว่านั้นอย่างมีนัยสำคัญ

การขึ้นไปถึง 120 ดอลลาร์น่าจะต้องมีหลายเงื่อนไขเกิดขึ้นพร้อมกัน ได้แก่

• ช่องแคบฮอร์มุซปิดเป็นเวลานานหรือเกือบทั้งหมด
• การส่งออกน้ำมันจากอ่าวเปอร์เซียหรือโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานสูญเสียไปในวงกว้างขึ้น
• ท่อส่งน้ำมันทางเลือกและเส้นทางเดินเรืออื่นไม่สามารถชดเชยได้เพียงพอ
• น้ำมันคงคลัง กำลังการผลิตสำรอง หรือการปล่อยน้ำมันสำรองร่วมกันไม่เพียงพอ
• ความต้องการใช้น้ำมันไม่ลดลงมากพอที่จะทำให้ตลาดกลับเข้าสู่สมดุล

ในเวลานี้ ตลาดกำลังตอบสนองต่อความเสี่ยงที่เหตุการณ์ทั้งหมดอาจเกิดขึ้นต่อเนื่องกัน ยังไม่ใช่หลักฐานว่าเงื่อนไขทุกข้อเกิดขึ้นแล้ว ตัวชี้วัดที่ควรจับตาคือจำนวนเรือที่ผ่านฮอร์มุซ เหตุโจมตีเรือบรรทุกน้ำมันและเส้นทางทะเลแดง สถานะการเจรจาหยุดยิง และการเปลี่ยนแปลงของคลังน้ำมันดิบ

หากสัญญาณเหล่านี้แย่ลงพร้อมกัน โอกาสที่ราคาน้ำมันจะพุ่งขึ้นแรงกว่านี้ก็จะเพิ่มขึ้นตามไปด้วย