Nokia ปิดศูนย์วิจัยหางโจว สะท้อนการถอนตัวจากจีนและการเดิมพันครั้งใหม่กับเครือข่าย AI

การเตรียมปิดศูนย์วิจัยเทคโนโลยีวิทยุของ Nokia ที่เมืองหางโจว ประเทศจีน ไม่ใช่เพียงการลดจำนวนพนักงานครั้งหนึ่ง แต่เป็นสัญญาณของการปรับลดโครงสร้างธุรกิจในจีนอย่างจริงจัง ศูนย์แห่งนี้คาดว่าจะทยอยยุติการดำเนินงานภายในสิ้นปี 2026 และกระทบตำแหน่งงานประมาณ 1,600 ตำแหน่ง ขณะที่ Nokia กำลังปรับธุรกิจจีนให้มีขนาดเล็กลงและสอดคล้องกับรูปแบบการดำเนินงานระดับโลกที่รวมศูนย์มากขึ้น

ในอีกด้านหนึ่ง บริษัทกำลังให้น้ำหนักมากขึ้นกับธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับโครงสร้างพื้นฐานปัญญาประดิษฐ์ (AI) ไม่ว่าจะเป็นเครือข่ายออปติคัล เครือข่าย IP การเชื่อมต่อคลาวด์ และการผลิตชิปโฟโตนิกส์ในสหรัฐฯ ทิศทางนี้เปิดโอกาสให้ Nokia สร้างเรื่องราวการเติบโตใหม่ แต่ก็ต้องแลกด้วยค่าใช้จ่ายปรับโครงสร้างก้อนใหญ่และบททดสอบด้านการบริหารจัดการ

หางโจวคือภาพชัดที่สุดของการรีเซ็ตธุรกิจจีน

ศูนย์ที่หางโจวพัฒนาเทคโนโลยีวิทยุสำหรับสถานีฐานและเสาอากาศ การปิดศูนย์จึงหมายถึงการยุติฐานวิจัยและพัฒนาขนาดใหญ่ในตลาดที่ Nokia ประสบปัญหาในการคว้าสัญญา 5G รายใหญ่

การลดจำนวนพนักงานในภูมิภาคยังเริ่มขึ้นมานานก่อนการประกาศล่าสุด จำนวนพนักงานของ Nokia ใน Greater China ลดจากประมาณ 13,700 คนในปี 2020 เหลือ 7,200 คนในปี 2025 หากรวมการลดตำแหน่งที่หางโจวเข้าไป ขนาดการดำเนินงานในภูมิภาคก็จะหดตัวลงอีก

มีรายงานว่าสำนักงานของ Nokia ในปักกิ่ง เฉิงตู ชิงเต่า และเซี่ยงไฮ้อาจอยู่ระหว่างการพิจารณาปรับโครงสร้างด้วย อย่างไรก็ตาม ยังไม่ควรตีความว่าเป็นการยืนยันการปิดสำนักงาน เพราะข้อมูลที่มีระบุเพียงว่าสถานที่เหล่านี้อยู่ระหว่างการทบทวนหรืออาจมีการเปลี่ยนแปลง ขณะที่ Nokia ยืนยันการดำเนินการที่หางโจวแล้ว

การถือครอง Nokia Shanghai Bell ทั้งหมดเพิ่มอำนาจควบคุม

ในไตรมาส 4 ปี 2025 Nokia เข้าถือครองกิจการ Nokia Shanghai Bell ซึ่งเป็นบริษัทร่วมทุนในจีนทั้งหมด โดยบริษัทระบุในเอกสารที่ยื่นต่อหน่วยงานกำกับดูแลว่า การเปลี่ยนแปลงนี้ทำให้มีความยืดหยุ่นมากขึ้นในการบริหารธุรกิจในภูมิภาค

การถือครองทั้งหมดไม่ได้พิสูจน์โดยตัวมันเองว่าจะต้องมีการปิดสถานที่เพิ่มเติม แต่ทำให้ Nokia มีอำนาจโดยตรงเหนือธุรกิจที่เดิมมีพันธมิตรร่วมทุนจากจีนเข้ามาเกี่ยวข้อง ในทางปฏิบัติ โครงสร้างใหม่นี้อาจทำให้บริษัทลดความซับซ้อน รวมกิจกรรมบางส่วน หรือโยกย้ายทรัพย์สินได้ง่ายขึ้น ขณะที่กำลังประเมินบทบาทของจีนในแผนธุรกิจใหม่

บิลปรับโครงสร้างเพิ่มขึ้นอย่างมาก

Nokia ปรับเพิ่มประมาณการค่าใช้จ่ายปรับโครงสร้างในปี 2026 อย่างมีนัยสำคัญ โดยคาดว่าจะอยู่ที่ราว 800 ล้านยูโร จากเดิมประมาณ 250 ล้านยูโร นอกจากนี้ บริษัทยังคาดว่าจะมีเงินสดไหลออกที่เกี่ยวข้องกับการปรับโครงสร้างราว 700–800 ล้านยูโรตลอดปี 2026

รายงานระบุว่าประมาณ 350 ล้านยูโรของค่าใช้จ่ายในปี 2026 เกี่ยวข้องกับการปรับโครงสร้างในจีน แต่ข้อมูลที่มีอยู่ยังไม่เพียงพอที่จะยืนยันตัวเลขการประหยัดต้นทุนที่เกิดขึ้นเป็นประจำสำหรับโครงการขยายทั้งหมดได้อย่างครบถ้วน ประเด็นนี้สำคัญ เพราะค่าใช้จ่ายก้อนใหญ่ในวันนี้อาจช่วยลดฐานต้นทุนในอนาคตได้จริง แต่ผลประโยชน์ทางการเงินจะเกิดขึ้นมากน้อยเพียงใด ขึ้นอยู่กับความเร็วในการทำให้เกิดการประหยัด และการที่ Nokia อาจต้องลดต้นทุนเพิ่มเติมในภูมิภาคอื่น

Nokia ยังเตือนว่าอาจจำเป็นต้องลดจำนวนพนักงานในยุโรปเพิ่มเติม ดังนั้น การปิดศูนย์หางโจวจึงน่าจะเป็นส่วนหนึ่งของการปรับโครงสร้างต้นทุนในวงกว้าง ไม่ใช่บทสรุปสุดท้ายของการปรับลดบุคลากร

จากจีนสู่สหรัฐฯ: เดิมพันกับโฟโตนิกส์และโครงสร้างพื้นฐาน AI

ภาพอีกด้านของการลดบทบาทในจีนคือการลงทุนในสหรัฐฯ Nokia มีแผนลงทุนประมาณ 30 ล้านดอลลาร์ เพื่อขยายการทดสอบขั้นสูงและการบรรจุหีบห่อเซมิคอนดักเตอร์โฟโตนิกส์ที่โรงงานในเมืองอัลเลนทาวน์ รัฐเพนซิลเวเนีย

โครงการนี้ได้รับเงินสนับสนุนจากรัฐเพนซิลเวเนียมากกว่า 3 ล้านดอลลาร์ตามประกาศของรัฐ ขณะที่รายงานที่เกี่ยวข้องประเมินว่าเงินสนับสนุนจากรัฐรวมกับเครดิตภาษีจากโครงการ CHIPS ของรัฐบาลกลางอยู่ที่ประมาณ 14 ล้านดอลลาร์ การขยายงานคาดว่าจะสร้างตำแหน่งใหม่มากกว่า 250 ตำแหน่งในช่วงสามปี และรักษาตำแหน่งงานประจำเต็มเวลาไว้ 308 ตำแหน่ง

Nokia ระบุว่าโรงงานอัลเลนทาวน์จะสนับสนุนการผลิตชิปโฟโตนิกส์และเทคโนโลยีเครือข่ายออปติคัลสำหรับเครือข่ายที่ออกแบบมาเพื่อรองรับ AI โดยเฉพาะ บริษัทยังวางโครงการลงทุนระยะหลายปีมูลค่า 4,000 ล้านดอลลาร์ในงานวิจัย พัฒนา และการผลิตในสหรัฐฯ เพื่อรองรับการเชื่อมต่อเครือข่ายยุค AI

อย่างไรก็ตาม การลงทุนที่อัลเลนทาวน์ไม่ใช่การย้ายงานจากหางโจวแบบหนึ่งต่อหนึ่ง หางโจวเน้นเทคโนโลยีวิทยุ ส่วนอัลเลนทาวน์เน้นการทดสอบและบรรจุชิปเซมิคอนดักเตอร์โฟโตนิกส์ ทั้งสองการเคลื่อนไหวจึงสะท้อนการเปลี่ยนลำดับความสำคัญมากกว่า: Nokia กำลังลดกำลังการผลิตในตลาดที่ธุรกิจหดตัวหรือมีความท้าทายทางการเมือง พร้อมขยายธุรกิจในเทคโนโลยีและภูมิภาคที่คาดว่าจะได้ประโยชน์จากความต้องการโครงสร้างพื้นฐาน AI

ผลประกอบการไตรมาส 2 หนุนธีมเครือข่าย AI แต่ยังไม่ลบต้นทุนการเปลี่ยนผ่าน

ผลประกอบการไตรมาส 2 ปี 2026 ของ Nokia แสดงให้เห็นแรงส่งในธุรกิจโครงสร้างพื้นฐานเครือข่าย รายได้สุทธิแบบเทียบเคียงอยู่ที่ 4.8 พันล้านยูโร เพิ่มขึ้น 9% จากปีก่อนเมื่อคำนวณในอัตราแลกเปลี่ยนคงที่ อัตรากำไรขั้นต้นแบบเทียบเคียงอยู่ที่ 46.0% และอัตรากำไรจากการดำเนินงานแบบเทียบเคียงอยู่ที่ 9.0%

รายได้จากธุรกิจ Network Infrastructure เพิ่มขึ้น 12% เมื่อคำนวณในอัตราแลกเปลี่ยนคงที่ โดย Optical Networks เติบโต 20% และ IP Networks เติบโต 16%

ยอดรับคำสั่งซื้อจากกลุ่ม AI และคลาวด์อยู่ที่ 2.8 พันล้านยูโรในไตรมาสดังกล่าว โดยประมาณครึ่งหนึ่งคาดว่าจะเปลี่ยนเป็นรายได้ในช่วง 12 เดือนถัดไป ตัวเลขนี้อธิบายได้ว่าทำไม Nokia จึงให้ความสำคัญกับกำลังการผลิตด้านออปติคัลและ IP มากขึ้น เพราะบริษัทกำลังเห็นความต้องการในชั้นเครือข่ายที่ใช้เชื่อมต่อศูนย์ข้อมูล AI และโครงสร้างพื้นฐานคลาวด์

แต่ยอดขายและคำสั่งซื้อที่แข็งแกร่งยังไม่เพียงพอที่จะขจัดแรงกดดันทางการเงิน Nokia รายงานกระแสเงินสดอิสระติดลบราว 700 ล้านยูโรในไตรมาส 2 การเปลี่ยนแปลงของเงินทุนหมุนเวียน การลงทุน และการจ่ายเงินเพื่อปรับโครงสร้าง ล้วนทำให้ผลประกอบการจากการดำเนินงานกับเงินสดที่สร้างได้จริงแตกต่างกัน

ตัวเลขคาดการณ์ที่เพิ่มขึ้นเป็นการปรับเชิงเทคนิค

กรอบคาดการณ์กำไรจากการดำเนินงานแบบเทียบเคียงตลอดปี 2026 ของ Nokia อยู่ที่ 2.1–2.6 พันล้านยูโร เพิ่มจากกรอบเดิมที่ 2.0–2.5 พันล้านยูโร

อย่างไรก็ตาม ไม่ควรอ่านตัวเลขนี้ว่าเป็นการยกระดับแนวโน้มธุรกิจแบบชัดเจน Nokia ระบุว่าแนวโน้มการดำเนินงานพื้นฐานยังไม่เปลี่ยนแปลง การขยับกรอบคาดการณ์เกิดจากการจัดให้ธุรกิจสองแห่งเป็นกิจการที่ยุติการดำเนินงาน ส่งผลให้เกิดการปรับตัวเลขเชิงเทคนิค 100 ล้านยูโร ดังนั้น การเรียกสิ่งนี้ว่าเป็นการปรับเพิ่มคาดการณ์จากผลการดำเนินงานโดยตรงอาจทำให้เข้าใจเกินจริง

กลยุทธ์นี้หมายถึงอะไรต่อพนักงานและนักลงทุน

ยุทธศาสตร์ของ Nokia มีองค์ประกอบที่เชื่อมโยงกันสามด้าน

1. ลดขนาดธุรกิจในจีน หลังธุรกิจท้องถิ่นหดตัวและบริษัทประสบปัญหาในการคว้าสัญญา 5G รายใหญ่ในจีน
2. ทำให้การควบคุมและโครงสร้างการดำเนินงานง่ายขึ้น หลังเข้าถือครอง Nokia Shanghai Bell ทั้งหมด
3. สร้างธุรกิจรอบการเชื่อมต่อยุค AI ผ่านเครือข่ายออปติคัล เครือข่าย IP บริการคลาวด์ และกำลังการผลิตชิปโฟโตนิกส์ในสหรัฐฯ

ตรรกะของแผนนี้เข้าใจได้ ความต้องการอุปกรณ์โทรคมนาคมกำลังถูกกำหนดมากขึ้นจากการสร้างศูนย์ข้อมูล ปริมาณงาน AI ประสิทธิภาพการใช้พลังงาน และความมั่นคงของห่วงโซ่อุปทาน ผลประกอบการไตรมาส 2 ของ Nokia ให้หลักฐานว่า Optical Networks และ IP Networks กำลังได้ประโยชน์จากความต้องการดังกล่าว

ความเสี่ยงคือ Nokia ต้องจ่ายต้นทุนจากการลดบทบาทในจีนก่อนที่เครื่องยนต์การเติบโตใหม่จะสร้างผลตอบแทนมาชดเชยได้เต็มที่ บริษัทต้องเปลี่ยนคำสั่งซื้อด้าน AI และคลาวด์ให้เป็นรายได้จริง รักษาอัตรากำไรระหว่างขยายกำลังการผลิต สร้างเงินสดแม้มีเงินสดไหลออกจากการปรับโครงสร้าง และหลีกเลี่ยงการลดพนักงานหลายระลอกจนกระทบความสามารถในการดำเนินงาน

บทสรุป

การปิดศูนย์หางโจวเผยให้เห็นว่า Nokia ไม่ได้พยายามรักษาขนาดการดำเนินงานเดิมในจีนไว้ทุกวิถีทางอีกต่อไป จำนวนพนักงานใน Greater China ที่ลดลง การเข้าถือครอง Nokia Shanghai Bell ทั้งหมด และงบปรับโครงสร้างที่เพิ่มขึ้น ล้วนชี้ไปยังการมีอยู่ในจีนที่เล็กลงและบริหารจากส่วนกลางมากขึ้น

ปลายทางของการเปลี่ยนแปลงนี้ก็มีความสำคัญไม่แพ้กัน Nokia กำลังหันไปเน้นเครือข่ายออปติคัลและ IP รวมถึงการผลิตเทคโนโลยีโฟโตนิกส์ในสหรัฐฯ เพื่อรองรับโครงสร้างพื้นฐาน AI ผลการดำเนินงานระยะแรกทำให้ทิศทางนี้มีความน่าเชื่อถือ แต่กระแสเงินสดอิสระที่ติดลบในไตรมาส 2 และค่าใช้จ่ายปรับโครงสร้างที่คาดว่าจะสูงถึง 800 ล้านยูโร ก็แสดงให้เห็นว่าการเปลี่ยนผ่านครั้งนี้ยังมีต้นทุนสูงและยังไม่เสร็จสิ้น