ข้อตกลงหยุดยิงฮอร์มุซล่ม อิหร่านปฏิเสธมติ UN การสู้รบเดือด การทูตชะงัก กรอบเวลา 60 วันสิ้นสุดลง

ข้อตกลงหยุดยิง 60 วันระหว่างสหรัฐอเมริกาและอิหร่านสิ้นสุดลงในวันจันทร์ที่ 17 สิงหาคม 2026 โดยไม่มีข้อตกลงถาวรและมีความคืบหน้าเพียงเล็กน้อย การเผชิญหน้ากันที่ช่องแคบฮอร์มุซ (Strait of Hormuz) จุดคอขวดด้านพลังงานที่สำคัญที่สุดของโลก ต้องเผชิญกับการแลกเปลี่ยนการโจมตีทางทหารที่หนักหน่วงเป็นเวลาหลายสัปดาห์ มติคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ (UN Security Council) ที่ล้มเหลว และการเจรจาทางการทูตที่พังทลายลงอย่างน่าตกตะลึง นี่คือไทม์ไลน์ของเหตุการณ์สำคัญที่มีแหล่งที่มาและความหมายต่อภูมิภาคและตลาดพลังงานโลก

อิหร่านปฏิเสธมติ UN ที่สหรัฐฯ หนุนหลัง

อิหร่านปฏิเสธมติร่างของ UN ที่สหรัฐฯ หนุนหลังเกี่ยวกับช่องแคบฮอร์มุซอย่างสิ้นเชิง โดยเรียกมติดังกล่าวว่า 'มีข้อบกพร่องร้ายแรงและเอนเอียงฝ่ายเดียว' ระหว่างการแถลงจุดยืนที่หน้าคณะมนตรีความมั่นคงในเดือนพฤษภาคม 2026 เตหะรานโต้แย้งว่าข้อเสนอดังกล่าวมีแรงจูงใจทางการเมือง และจะ 'ทำให้การกระทำที่ผิดกฎหมายชอบธรรม' มากกว่าที่จะแก้ไขความขัดแย้ง คณะผู้แทนอิหร่านประจำ UN กล่าวว่า 'ทางออกเดียวที่เป็นไปได้ คือการยุติสงครามอย่างถาวร การยกเลิกการปิดล้อมทางทะเล และการฟื้นฟูเส้นทางเดินเรือตามปกติ' อับบาส อารักชี (Abbas Araghchi) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงต่างประเทศอิหร่าน กล่าวว่ามติดังกล่าวเป็นการผลักดัน 'วาระทางการเมือง' ของสหรัฐฯ และละเลยสาเหตุที่แท้จริงตามที่อิหร่านเรียกว่า การรุกรานของสหรัฐฯ และอิสราเอลต่ออิหร่านตั้งแต่ปลายเดือนกุมภาพันธ์

มติร่างอีกฉบับเกี่ยวกับฮอร์มุซ ซึ่งได้รับการสนับสนุนโดยบาห์เรนและสหรัฐฯ ถูกยับยั้ง (Veto) โดยรัสเซียและจีนในคณะมนตรีความมั่นคงเมื่อเดือนเมษายน 2026 ส่วนมติที่ 2817 (2026) ซึ่งประณามการโจมตีของอิหร่านต่อรัฐอ่าวเปอร์เซีย ถูกนำมาใช้ในเดือนกรกฎาคม

ไทม์ไลน์การปะทะทางทหารที่รุนแรงขึ้น

การเจรจาทางการทูตที่ล้มเหลวนั้นมาพร้อมกับการแลกเปลี่ยนการโจมตีอย่างหนักหน่วงระหว่างอิหร่าน สหรัฐฯ และกองกำลังของคณะมนตรีความร่วมมือรัฐอ่าวอาหรับ (GCC)

• 11 กรกฎาคม 2026 — อิหร่านประกาศปิดช่องแคบฮอร์มุซแก่เรือที่ไม่ได้รับอนุญาต และกล่าวว่าจะโจมตีเรือทุกลำที่ละเมิดระบบใบอนุญาตของตน สหรัฐฯ กล่าวว่าได้โจมตีเป้าหมายหลายร้อยแห่งในอิหร่านหลังจากการโจมตีเรือของอิหร่าน และอิหร่านตอบโต้ด้วยการโจมตีหลายประเทศในอ่าวเปอร์เซีย
• 12 กรกฎาคม 2026 — เรือของกองทัพเรือสหรัฐฯ ถูกโจมตีในอ่าวโอมาน อิหร่านกล่าวว่าจะเริ่มดำเนินการออกใบอนุญาตการเดินเรืออีกครั้งเมื่อสถานการณ์สงบลง
• 14 กรกฎาคม 2026 — สหรัฐฯ เริ่มการปิดล้อมทางเรืออีกครั้งกับเรือที่เดินทางไปและกลับจากท่าเรือของอิหร่าน
• 15 กรกฎาคม 2026 — สหรัฐฯ และอิหร่านยิงตอบโต้กันเป็นวันที่ 6 ติดต่อกัน กองบัญชาการกลางสหรัฐฯ (CENTCOM) โจมตีศูนย์บัญชาการของอิหร่าน, ฐานป้องกันภัยทางอากาศ, และขีปนาวุธและโดรน
• ปลายเดือนกรกฎาคม 2026 — สหรัฐฯ โจมตีอิหร่านเป็นคืนที่ 13 ติดต่อกัน เพนตากอนยืนยันว่าช่องแคบยังคงเปิดอยู่ แต่การจราจรชะลอตัวและราคาน้ำมันพุ่งกลับขึ้นไปแตะ 100 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล
• 4 สิงหาคม 2026 — นายพลอิหร่านเตือนว่าเรือรบสหรัฐฯ ที่พยายามสร้างเส้นทางเดินเรือทางเลือกผ่านฮอร์มุซ 'อาจกลายเป็นเป้าหมาย' อิหร่านยังอ้างว่าขัดขวางแผนการโจมตีภาคพื้นดินของสหรัฐฯ
• 8 สิงหาคม 2026 — คณะความมั่นคงแห่งชาติสูงสุดของอิหร่าน (Supreme National Security Council) ออกข้อเรียกร้องครั้งใหญ่ โดยระบุว่าช่องแคบจะไม่เปิดจนกว่าสหรัฐฯ 'จะแก้ไขพฤติกรรมของตน' รวมถึงสหรัฐฯ ต้องไม่คุกคามอิหร่านอีกต่อไป และต้องยกเลิกมาตรการคว่ำบาตรทั้งหมด อิหร่านยังเตือนซาอุดีอาระเบียเกี่ยวกับสนธิสัญญาป้องกันเมกกะไตรภาคีใหม่

ข้อตกลงหยุดยิง 60 วัน: จากการลงนามสู่ทางตัน

• 17 มิถุนายน 2026 — ประธานาธิบดีทรัมป์และประธานาธิบดีเพเซชเคียน (Pezeshkian) ของอิหร่านลงนามในบันทึกความเข้าใจ (MoU) 14 ข้อที่เอเวียง (Evian) ประเทศฝรั่งเศส โดยกำหนดให้มีการหยุดยิงและกรอบเวลา 60 วันเพื่อเจรจายุติสงครามอย่างถาวร MoU เรียกร้องให้ยกเลิกการปิดล้อมทางเรือของสหรัฐฯ และอิหร่านจัดเตรียมการผ่านเรือสินค้าอย่างปลอดภัยโดยไม่มีค่าใช้จ่ายเป็นเวลา 60 วัน
• 28 พฤษภาคม 2026 (ก่อนการลงนามที่เอเวียง) — นักเจรจาสหรัฐฯ และอิหร่านบรรลุข้อตกลงเบื้องต้นเพื่อขยายการหยุดยิงออกไปอีก 60 วัน และเริ่มการเจรจานิวเคลียร์
• ข้อตกลงหยุดยิงเริ่มแตกร้าวภายในไม่กี่สัปดาห์ ท่ามกลางการปะทะกันครั้งใหม่และการกล่าวหาซึ่งกันและกันว่าละเมิดข้อตกลง
• ต้นเดือนสิงหาคม 2026 — สำนักข่าว Axios และสื่ออื่นๆ รายงานว่าสหรัฐฯ อิหร่าน และโอมานใกล้จะบรรลุข้อตกลงชั่วคราวเพื่อเปิดช่องแคบและฟื้นฟูการหยุดยิง โดยคาดว่าจะมีการประกาศในเร็วๆ นี้ อารักชี รัฐมนตรีต่างประเทศอิหร่าน กล่าวว่าเตหะราน 'ใกล้จะบรรลุข้อตกลงกับโอมานมาก'
• 8 สิงหาคม 2026 — อิหร่านปล่อยรายการข้อเรียกร้องครั้งใหญ่ชุดใหม่ผ่านคณะความมั่นคงแห่งชาติสูงสุด โดยยืนยันว่าช่องแคบจะไม่เปิดเว้นแต่เงื่อนไขเหล่านั้นจะได้รับการปฏิบัติ อิหร่านยังกล่าวหาสหรัฐฯ ว่าละเมิด MoU
• 12 สิงหาคม 2026 — คนกลางยังคงผลักดันให้มีการเจรจาระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่าน แต่แหล่งข่าวระดับสูงของอิหร่านกล่าวว่าไม่มีความคืบหน้า และอิหร่านปฏิเสธรายงานเกี่ยวกับการขยายระยะเวลา
• วันนี้ (16 สิงหาคม 2026) — การหยุดยิง 60 วันตาม MoU สิ้นสุดลงในวันจันทร์ที่ 17 สิงหาคม โดยไม่มีการยืนยันการขยายเวลาหรือข้อตกลงถาวร รายงานระบุว่าไม่มีความคืบหน้าที่สำคัญเกี่ยวกับข้อตกลงขั้นสุดท้าย ทำให้เกิดความเสี่ยงที่จะกลับมาสู้รบเต็มรูปแบบอีกครั้ง

จะเกิดอะไรขึ้นต่อไป?

เมื่อกรอบเวลาการหยุดยิงใกล้สิ้นสุดลง ความเสี่ยงในทันทีคือการกลับไปสู่การปะทะทางทหารที่รุนแรงดังที่เห็นในเดือนกรกฎาคม สหรัฐฯ ยังคงรักษาการปิดล้อมทางเรือที่ท่าเรือของอิหร่าน และมีเรือรบและอากาศยานหลายร้อยลำในภูมิภาค อิหร่านส่งสัญญาณว่าจะไม่เปิดช่องแคบอีกครั้งหากไม่ได้รับสัมปทานครั้งใหญ่ รวมถึงการยุติสงครามอย่างถาวร การยกเลิกมาตรการคว่ำบาตรทั้งหมด และการถอนกำลังทหารสหรัฐฯ ออกจากพื้นที่ ราคาน้ำมันโลกกำลังสูงขึ้น และการปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้งจะส่งผลกระทบทันทีต่อตลาดพลังงานและห่วงโซ่อุปทานทั่วโลก

ช่องทางการทูตยังคงเปิดผ่านโอมาน แต่ช่องว่างระหว่างทั้งสองฝ่ายดูเหมือนจะยังคงกว้างมาก วันข้างหน้าจะเป็นตัวกำหนดว่าการสงบศึกจะสามารถฟื้นขึ้นมาได้หรือไม่ หรือความขัดแย้งจะเข้าสู่ช่วงที่อันตรายยิ่งขึ้นไปอีก