วิกฤตช่องแคบฮอร์มุซทวีความรุนแรง เรือโจมตีเพิ่ม การเจรจายืดเยื้อ ราคาน้ำมันพุ่ง

การหยุดยิงระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่านกำลังจะหมดอายุในวันจันทร์นี้ โดยไม่มีข้อตกลงต่ออายุ และวิกฤตในช่องแคบฮอร์มุซกลับทวีความรุนแรงขึ้นอย่างมากในสัปดาห์ที่ผ่านมา นี่คือภาพรวมทั้งหมดจากรายงานล่าสุด

การโจมตีเรือและข้อกล่าวหา

• มีเรือถูกโจมตีเพิ่มอีกอย่างน้อย 2 ลำ ในช่องแคบฮอร์มุซเมื่อวันพฤหัสบดีที่ 13 ส.ค. ตามรายงานของสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ (UAE) ซึ่งกล่าวหาว่าอิหร่านเป็นผู้โจมตี และในวันที่ 11 ส.ค. สหรัฐฯ และกลุ่มฮูตีในเยเมนรายงานการโจมตีเรืออีกครั้งในอ่าวโอมาน
• คลื่นการโจมตีก่อนหน้านี้รวมถึง: เรือบรรทุกน้ำมันสามลำถูกโจมตีด้วยขีปนาวุธในต้นเดือนก.ค. (นำไปสู่การโจมตีตอบโต้ของสหรัฐฯ และการเพิกถอนใบอนุญาตขายน้ำมันของอิหร่าน) ; การโจมตีด้วยโดรนของอิหร่านต่อเรือบรรทุกสินค้าในปลายเดือนมิ.ย. (ตามด้วยการโจมตีตอบโต้ของสหรัฐฯ) ; และอิหร่านยึดเรือสองลำในเดือนเม.ย.
• ข้อกล่าวหา: UAE กล่าวโทษอิหร่านโดยตรงสำหรับการโจมตีด้วยขีปนาวุธล่าสุด ในขณะที่อิหร่านแถลงว่าช่องแคบจะยังคงปิดสำหรับเรือที่ไม่ได้รับอนุญาต โดยห้ามการผ่านของเรือสหรัฐฯ และอิสราเอล พร้อมย้ำว่าสหรัฐฯ ต้องยอมรับเงื่อนไขของตนก่อนจึงจะสามารถเดินเรือกลับมาได้อีกครั้ง ส่วนสหรัฐฯ กล่าวว่าตนอยู่ใน "การควบคุมอย่างสมบูรณ์" ของเส้นทางเดินเรือ ซึ่งเป็นคำกล่าวที่อิหร่านปฏิเสธอย่างเด็ดขาด

การเดินเรือใกล้หยุดชะงัก

• การเดินเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุซ "ดูเหมือนจะชะลอตัวลงจนเกือบหยุดนิ่ง" ในวันศุกร์ที่ 14 ส.ค. หลังจากการโจมตีล่าสุดและคำขู่ครั้งใหม่จากสหรัฐฯ
• ก่อนหน้านี้ในเดือนก.ค. มีเรือเพียง 25 ลำที่ผ่านช่องแคบในหนึ่งวัน (ลดลงจาก 49 ลำในวันก่อนหน้า) ตามข้อมูลของบริษัทข้อมูลการเดินเรือ Kpler ซึ่งลดลงถึง 50% โดยปกติแล้วเส้นทางนี้จะขนส่งน้ำมันและก๊าซธรรมชาติเหลว (LNG) คิดเป็นประมาณหนึ่งในห้าของอุปทานโลกในแต่ละวัน

การเจรจาที่ตึงเครียดและข้อเรียกร้องที่เพิ่มขึ้นของอิหร่าน

• เมื่อวันที่ 8 ส.ค. คณะมนตรีความมั่นคงแห่งชาติสูงสุดของอิหร่านได้ออกข้อเรียกร้องชุดใหญ่สำหรับการเปิดช่องแคบอีกครั้ง โดยโมฮัมหมัด บาเกอร์ โซลกาดร์ เลขาธิการของคณะฯ กล่าวว่าสหรัฐฯ ต้อง:
  • ยุติสงครามกับอิหร่านและพันธมิตรอย่างถาวร
  • ยกเลิกการปิดล้อมทางทะเลของสหรัฐฯ
  • ยกเลิกการคว่ำบาตรทั้งหมด
  • ถอนกำลังทหารออกจากบริเวณโดยรอบ
  • "แก้ไขพฤติกรรม" และไม่คุกคามอิหร่านอีกครั้ง
• อับบาส อารักชี รัฐมนตรีต่างประเทศของอิหร่าน แถลงเมื่อวันที่ 9 ส.ค. ว่า ไม่มีการเจรจาโดยตรงระหว่างเตหะรานและวอชิงตัน และมีตัวกลางพยายามหาทางเริ่มการเจรจาอีกครั้ง
• ทั้งสองฝ่ายต่างเสนอข้อเรียกร้องที่ขยายวงกว้างมากขึ้นเรื่อยๆ แทนที่จะหาจุดร่วม โดยบันทึกความเข้าใจ (MOU) ในเดือนมิ.ย. ที่เคยระงับการสู้รบได้ล่มสลายลงแล้ว

แรงกดดันทางเศรษฐกิจและการทหารของสหรัฐฯ

• เมื่อวันที่ 13 ส.ค. สหรัฐฯ ประกาศว่าสามารถรักษาการปิดล้อมทางทะเลของอิหร่านได้ "อย่างไม่มีกำหนด" และขู่จะเพิ่มแรงกดดันทางเศรษฐกิจเมื่อการหยุดยิงใกล้หมดอายุ
• เมื่อวันที่ 14 ส.ค. สหรัฐฯ เตือนว่าจะเพิ่มแรงกดดันทางเศรษฐกิจอีกครั้งหลังจากการโจมตีเรือสองลำล่าสุด
• รอบก่อนหน้านี้รวมถึง: การเพิกถอนใบอนุญาตขายน้ำมันของอิหร่าน (7 ก.ค.) ; การโจมตีเป้าหมายอิหร่านหลายร้อยครั้งเพื่อตอบโต้การโจมตีเรือ ; และทรัมป์เรียกร้องค่าชดเชยจากอิหร่านสำหรับผู้เสียชีวิตที่เกี่ยวข้องกับความขัดแย้ง

ราคาน้ำมันและน้ำมันเบนซิน

• ราคาน้ำมันดิบเบรนท์ปิดที่ 88.52 ดอลลาร์/บาร์เรล ในวันที่ 14 ส.ค. เพิ่มขึ้น 1.45 ดอลลาร์ (1.67%) ในวันนั้น ขณะที่ WTI อยู่ที่ 85.38 ดอลลาร์/บาร์เรล
• สำนักงานพลังงานสากล (IEA) ปรับลดคาดการณ์ความต้องการน้ำมันปี 2026 ลง 1.6 ล้านบาร์เรลต่อวัน โดยอ้างถึงการหยุดชะงักในฮอร์มุซ
• ราคาน้ำมันเบนซินในสหรัฐฯ กำลังสูงขึ้น เนื่องจากการขนส่งน้ำมันดิบที่ลดลงผ่านฮอร์มุซสร้างแรงกดดันต่อโรงกลั่นในประเทศ ทรัมป์เตือนให้ผู้ขับขี่เตรียมรับมือกับค่าครองชีพที่สูงขึ้น
• ราคาน้ำมันพุ่งแตะระดับ 90 ดอลลาร์/บาร์เรลในช่วงสั้นๆ ในกลางเดือนก.ค. เมื่อการจราจรเกือบหยุดชะงัก

การประเมินของผู้เชี่ยวชาญ

• แหล่งข่าวทางการทูตอธิบายว่าการเจรจา ไม่ได้พัฒนาไปสู่ข้อตกลงหรือแม้แต่บันทึกความเข้าใจ ในขณะนี้ เนื่องจากข้อเรียกร้องที่ขัดแย้งกันของอิหร่านทำให้ข้อตกลงไม่สามารถบรรลุได้
• นักวิเคราะห์ชี้ว่าอิหร่านได้ นำข้อเรียกร้องหลักทั้งหมดของตนมาเสนอไว้ล่วงหน้า (การถอนการคุกคามของสหรัฐฯ การบรรเทาทางการเงิน และการจัดการช่องแคบโดยอิหร่าน) ขณะที่เลื่อนการหารือเกี่ยวกับโครงการนิวเคลียร์ของตนออกไป ซึ่งเป็นจุดที่ไม่สามารถยอมรับได้สำหรับรัฐบาลทรัมป์
• ความเสี่ยงของการชะงักงันเป็นเวลานานนั้นสูงมาก เนื่องจากไม่มีการเจรจาโดยตรงระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่าน ช่องทางผ่านโอมานดูเหมือนจะไม่เพียงพอที่จะลดช่องว่าง และทั้งสองฝ่ายต่างทำให้จุดยืนของตนแข็งกร้าวขึ้น