ข้อมูลประเภทใดที่จะถูกแลกเปลี่ยน

ร่างข้อตกลงนี้จะอนุญาตให้มีการแลกเปลี่ยนข้อมูลที่ละเอียดอ่อนหลายประเภท ซึ่งเกินกว่าข้อมูลบังคับใช้กฎหมายทั่วไป ได้แก่:

• ชื่อ หมายเลขประจำตัว และข้อมูลตำแหน่งที่ตั้ง
• ข้อมูลทางพันธุกรรมและชีวมิติ (biometric)
• รายละเอียดเกี่ยวกับมุมมองทางการเมือง ความเชื่อทางศาสนา และชีวิตส่วนตัว

ข้อมูลเหล่านี้ถือเป็น "ข้อมูลประเภทพิเศษ" (special category data) ภายใต้กฎหมายคุ้มครองข้อมูลของ EU

คำเตือนทางกฎหมายที่ถูกเพิกเฉย

ในเดือนพฤศจิกายน 2022 ฝ่ายบริการกฎหมายของสภายุโรป (EU Council's Legal Service) ได้ออกความเห็นทางกฎหมายที่รั่วไหลออกมา โดยสรุปว่าร่างข้อตกลงของคณะกรรมาธิการยุโรปขัดต่อทั้งกฎหมาย EU และกฎหมายระหว่างประเทศในหลายประเด็น :

• ร่างข้อตกลงมี "ข้อกำหนดยกเว้น" (derogation clause) ที่จะอนุญาตให้นำข้อมูลส่วนบุคคลไปใช้ใน "พื้นที่ทางภูมิศาสตร์ที่อยู่ภายใต้การบริหารของรัฐอิสราเอลหลังปี 1967" ซึ่งก็คือ ดินแดนปาเลสไตน์ที่ถูกยึดครอง รวมถึงเยรูซาเล็มตะวันออก
• ทนายความของสภายุโรปเตือนว่า นี่จะเป็น "ครั้งแรกที่ข้อตกลงระหว่างประเทศระหว่างสหภาพยุโรปกับอิสราเอลจะกำหนดให้มีผลบังคับใช้ในดินแดนที่อิสราเอลยึดครองในปี 1967" ซึ่งเท่ากับเป็นการรับรองการยึดครองโดยปริยาย
• คณะกรรมาธิการยุโรปถูกพบว่า "กระทำเกินขอบเขตอำนาจการเจรจา" และ "ละเมิดกฎสนธิสัญญาของ EU" รวมถึงหน้าที่ในการให้ความร่วมมือกับสถาบันอื่นๆ ของ EU โดยไม่เคยปรึกษากับคณะทำงานเฉพาะกิจของสภายุโรปตลอด 4 ปีของการเจรจา (2018–2022)

แม้จะมีข้อค้นพบเหล่านี้ คณะกรรมาธิการยุโรปก็ไม่เคยปรับปรุงร่างข้อตกลง และยังคงเจรจาต่อไป นอกจากนี้ สภายุโรปก็ไม่ได้ปรับปรุงอำนาจการเจรจาที่ให้ไว้ในปี 2018 เช่นกัน

ความเสี่ยงที่นักวิจารณ์ชี้ถึงสำหรับชาวปาเลสไตน์

• การใช้นำไปสู่การสังหาร: นายอีแทน ไดมอนด์ (Eitan Diamond) ผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายอาวุโสจากศูนย์กฎหมายมนุษยธรรมระหว่างประเทศ (International Humanitarian Law Centre) เตือนว่า ข้อมูลที่ถูกส่งผ่านข้อตกลงนี้ "อาจถูกใช้เป็นข่าวกรองเพื่อสนับสนุนการตัดสินใจกำหนดเป้าหมายและสังหารชาวปาเลสไตน์" และ "EU เสี่ยงที่จะเป็นผู้มีส่วนร่วมในการพรากเสรีภาพของประชาชนตามอำเภอใจ และทำให้พวกเขาต้องถูกปฏิบัติอย่างเลวร้ายภายใต้สภาพการคุมขังที่โหดร้าย"
• การทำให้เป็นอาชญากรและการจำกัดการเคลื่อนไหว: นายจาโคโม ซานโดนินี (Giacomo Zandonini) นักสืบสวน ระบุว่า ภัยคุกคามที่ใหญ่กว่าคือเรื่อง "การทำให้เป็นอาชญากร การจำกัดการเคลื่อนไหว และการป้อนข่าวกรองให้กับหน่วยงานอิสราเอล" แม้ว่าข้อมูลที่ถูกส่งให้ชินเบ็ต (Shin Bet) ซึ่งเป็นหน่วยงานความมั่นคงภายในของอิสราเอล อาจนำไปสู่การลอบสังหารเป็นเป้าหมายได้เช่นกัน
• ความเสี่ยงต่อชาวปาเลสไตน์พลัดถิ่นและนักเคลื่อนไหวในยุโรป: มีความกังวลว่าข้อมูลของชาวปาเลสไตน์ที่อาศัยอยู่ในยุโรปอาจถูกส่งให้กับอิสราเอล และถูกใช้เพื่อกดขี่ทางการเมือง
• การทำให้การยึดครองชอบด้วยกฎหมาย: ข้อตกลงนี้จะขยายความร่วมมือระหว่าง EU กับอิสราเอลไปยังดินแดนที่ถูกยึดครองอย่างเป็นทางการ ซึ่งขัดต่อจุดยืนทางกฎหมายระยะยาวของ EU และคำวินิจฉัยของศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ (ICJ) ในปี 2024 ที่ว่าอิสราเอลต้องยุติการปรากฏตัวที่ผิดกฎหมายในดินแดนปาเลสไตน์

การตอบสนองของคณะกรรมาธิการยุโรป

• คณะกรรมาธิการยุโรปปฏิเสธที่จะให้ความเห็นเกี่ยวกับ "เนื้อหาของการแลกเปลี่ยนที่เป็นความลับ การประชุม หรือจุดยืนในการเจรจาที่เกี่ยวข้องกับการเจรจาระหว่างประเทศ รวมถึงกับอิสราเอล"
• เมื่อถูกถามว่าได้จัดทำร่างที่แก้ไขแล้วหรือมีกรอบเวลาการดำเนินการหรือไม่ คณะกรรมาธิการฯ ก็ให้คำตอบแบบเดียวกัน
• ในแถลงการณ์สั้นๆ ที่ Novara Media อ้างถึง คณะกรรมาธิการฯ กล่าวว่า ข้อตกลงใดๆ จะ "มีมาตรการคุ้มครองสิทธิขั้นพื้นฐาน รวมถึงการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล เช่น ข้อจำกัดในการใช้ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับโทษประหารชีวิต"
• คณะกรรมาธิการฯ ยังชี้ไปที่การประเมินสถานะความเพียงพอของกฎหมายคุ้มครองข้อมูลของอิสราเอลภายใต้ GDPR ในปี 2024–2025 โดยอ้างว่าได้ "เจรจาเพื่อเสริมสร้างการคุ้มครองความเป็นส่วนตัวและสิทธิส่วนบุคคลในอิสราเอลอย่างมีนัยสำคัญ" ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการแยกต่างหาก

ปลายเดือนกรกฎาคม 2026 สมาชิกรัฐสภายุโรป (MEPs) จำนวน 27 คน ได้ส่งคำถามเป็นลายลักษณ์อักษรถึงคณะกรรมาธิการฯ เพื่อขอให้ชี้แจงวัตถุประสงค์ของการประชุมกับอิสราเอล สถานะปัจจุบันของการเจรจา และความเสี่ยงด้านสิทธิมนุษยชน ณ กลางเดือนสิงหาคม 2026 คณะกรรมาธิการฯ ยังไม่ได้ตอบกลับอย่างเป็นทางการ

ข้อมูลประเภทใดที่จะถูกแลกเปลี่ยน

ร่างข้อตกลงนี้จะอนุญาตให้มีการแลกเปลี่ยนข้อมูลที่ละเอียดอ่อนหลายประเภท ซึ่งเกินกว่าข้อมูลบังคับใช้กฎหมายทั่วไป ได้แก่:

• ชื่อ หมายเลขประจำตัว และข้อมูลตำแหน่งที่ตั้ง
• ข้อมูลทางพันธุกรรมและชีวมิติ (biometric)
• รายละเอียดเกี่ยวกับมุมมองทางการเมือง ความเชื่อทางศาสนา และชีวิตส่วนตัว

ข้อมูลเหล่านี้ถือเป็น "ข้อมูลประเภทพิเศษ" (special category data) ภายใต้กฎหมายคุ้มครองข้อมูลของ EU

คำเตือนทางกฎหมายที่ถูกเพิกเฉย

ในเดือนพฤศจิกายน 2022 ฝ่ายบริการกฎหมายของสภายุโรป (EU Council's Legal Service) ได้ออกความเห็นทางกฎหมายที่รั่วไหลออกมา โดยสรุปว่าร่างข้อตกลงของคณะกรรมาธิการยุโรปขัดต่อทั้งกฎหมาย EU และกฎหมายระหว่างประเทศในหลายประเด็น :

• ร่างข้อตกลงมี "ข้อกำหนดยกเว้น" (derogation clause) ที่จะอนุญาตให้นำข้อมูลส่วนบุคคลไปใช้ใน "พื้นที่ทางภูมิศาสตร์ที่อยู่ภายใต้การบริหารของรัฐอิสราเอลหลังปี 1967" ซึ่งก็คือ ดินแดนปาเลสไตน์ที่ถูกยึดครอง รวมถึงเยรูซาเล็มตะวันออก
• ทนายความของสภายุโรปเตือนว่า นี่จะเป็น "ครั้งแรกที่ข้อตกลงระหว่างประเทศระหว่างสหภาพยุโรปกับอิสราเอลจะกำหนดให้มีผลบังคับใช้ในดินแดนที่อิสราเอลยึดครองในปี 1967" ซึ่งเท่ากับเป็นการรับรองการยึดครองโดยปริยาย
• คณะกรรมาธิการยุโรปถูกพบว่า "กระทำเกินขอบเขตอำนาจการเจรจา" และ "ละเมิดกฎสนธิสัญญาของ EU" รวมถึงหน้าที่ในการให้ความร่วมมือกับสถาบันอื่นๆ ของ EU โดยไม่เคยปรึกษากับคณะทำงานเฉพาะกิจของสภายุโรปตลอด 4 ปีของการเจรจา (2018–2022)

แม้จะมีข้อค้นพบเหล่านี้ คณะกรรมาธิการยุโรปก็ไม่เคยปรับปรุงร่างข้อตกลง และยังคงเจรจาต่อไป นอกจากนี้ สภายุโรปก็ไม่ได้ปรับปรุงอำนาจการเจรจาที่ให้ไว้ในปี 2018 เช่นกัน

ความเสี่ยงที่นักวิจารณ์ชี้ถึงสำหรับชาวปาเลสไตน์

• การใช้นำไปสู่การสังหาร: นายอีแทน ไดมอนด์ (Eitan Diamond) ผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายอาวุโสจากศูนย์กฎหมายมนุษยธรรมระหว่างประเทศ (International Humanitarian Law Centre) เตือนว่า ข้อมูลที่ถูกส่งผ่านข้อตกลงนี้ "อาจถูกใช้เป็นข่าวกรองเพื่อสนับสนุนการตัดสินใจกำหนดเป้าหมายและสังหารชาวปาเลสไตน์" และ "EU เสี่ยงที่จะเป็นผู้มีส่วนร่วมในการพรากเสรีภาพของประชาชนตามอำเภอใจ และทำให้พวกเขาต้องถูกปฏิบัติอย่างเลวร้ายภายใต้สภาพการคุมขังที่โหดร้าย"
• การทำให้เป็นอาชญากรและการจำกัดการเคลื่อนไหว: นายจาโคโม ซานโดนินี (Giacomo Zandonini) นักสืบสวน ระบุว่า ภัยคุกคามที่ใหญ่กว่าคือเรื่อง "การทำให้เป็นอาชญากร การจำกัดการเคลื่อนไหว และการป้อนข่าวกรองให้กับหน่วยงานอิสราเอล" แม้ว่าข้อมูลที่ถูกส่งให้ชินเบ็ต (Shin Bet) ซึ่งเป็นหน่วยงานความมั่นคงภายในของอิสราเอล อาจนำไปสู่การลอบสังหารเป็นเป้าหมายได้เช่นกัน
• ความเสี่ยงต่อชาวปาเลสไตน์พลัดถิ่นและนักเคลื่อนไหวในยุโรป: มีความกังวลว่าข้อมูลของชาวปาเลสไตน์ที่อาศัยอยู่ในยุโรปอาจถูกส่งให้กับอิสราเอล และถูกใช้เพื่อกดขี่ทางการเมือง
• การทำให้การยึดครองชอบด้วยกฎหมาย: ข้อตกลงนี้จะขยายความร่วมมือระหว่าง EU กับอิสราเอลไปยังดินแดนที่ถูกยึดครองอย่างเป็นทางการ ซึ่งขัดต่อจุดยืนทางกฎหมายระยะยาวของ EU และคำวินิจฉัยของศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ (ICJ) ในปี 2024 ที่ว่าอิสราเอลต้องยุติการปรากฏตัวที่ผิดกฎหมายในดินแดนปาเลสไตน์

การตอบสนองของคณะกรรมาธิการยุโรป

• คณะกรรมาธิการยุโรปปฏิเสธที่จะให้ความเห็นเกี่ยวกับ "เนื้อหาของการแลกเปลี่ยนที่เป็นความลับ การประชุม หรือจุดยืนในการเจรจาที่เกี่ยวข้องกับการเจรจาระหว่างประเทศ รวมถึงกับอิสราเอล"
• เมื่อถูกถามว่าได้จัดทำร่างที่แก้ไขแล้วหรือมีกรอบเวลาการดำเนินการหรือไม่ คณะกรรมาธิการฯ ก็ให้คำตอบแบบเดียวกัน
• ในแถลงการณ์สั้นๆ ที่ Novara Media อ้างถึง คณะกรรมาธิการฯ กล่าวว่า ข้อตกลงใดๆ จะ "มีมาตรการคุ้มครองสิทธิขั้นพื้นฐาน รวมถึงการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล เช่น ข้อจำกัดในการใช้ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับโทษประหารชีวิต"
• คณะกรรมาธิการฯ ยังชี้ไปที่การประเมินสถานะความเพียงพอของกฎหมายคุ้มครองข้อมูลของอิสราเอลภายใต้ GDPR ในปี 2024–2025 โดยอ้างว่าได้ "เจรจาเพื่อเสริมสร้างการคุ้มครองความเป็นส่วนตัวและสิทธิส่วนบุคคลในอิสราเอลอย่างมีนัยสำคัญ" ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการแยกต่างหาก

ปลายเดือนกรกฎาคม 2026 สมาชิกรัฐสภายุโรป (MEPs) จำนวน 27 คน ได้ส่งคำถามเป็นลายลักษณ์อักษรถึงคณะกรรมาธิการฯ เพื่อขอให้ชี้แจงวัตถุประสงค์ของการประชุมกับอิสราเอล สถานะปัจจุบันของการเจรจา และความเสี่ยงด้านสิทธิมนุษยชน ณ กลางเดือนสิงหาคม 2026 คณะกรรมาธิการฯ ยังไม่ได้ตอบกลับอย่างเป็นทางการ