จีนครองเกม AI ทั่วโลกแล้ว! 3 ตัวเลขชี้วัด โมเดลโอเพนซอร์สกำลังชนะสงครามโครงสร้างพื้นฐาน

แม้แต่ในทราฟฟิก API ขององค์กรในสหรัฐฯ โดยเฉพาะ โมเดลจีนก็พุ่งถึงจุดสูงสุดรายสัปดาห์ที่ 46% ของโทเคน ภายในกลางปี 2026 ขณะที่โมเดลที่มาจากสหรัฐฯ ถืออยู่ 35.7% ในกลุ่มองค์กรเดียวกัน

2. ยอดดาวน์โหลด Hugging Face: จีนกลายเป็นแหล่งโมเดลเปิดที่ใหญ่ที่สุด

โมเดลโอเพนเวทที่พัฒนาโดยจีนคิดเป็น 41% ของยอดดาวน์โหลดทั้งหมดบน Hugging Face ในช่วงปีที่สิ้นสุดกลางปี 2026 เทียบกับ 36.5% สำหรับโมเดลสหรัฐฯ ทำให้จีนเป็นแหล่งดาวน์โหลดโมเดลเปิดรายใหญ่ที่สุดในโลกบนแพลตฟอร์มนี้

Qwen ของ Alibaba แซงหน้า Llama ของ Meta ในเดือนกันยายน 2025 กลายเป็นตระกูล LLM ที่ถูกดาวน์โหลดมากที่สุดบน Hugging Face ภายในเดือนมกราคม 2026 Qwen มียอดดาวน์โหลดสะสมเกิน 1,000 ล้านครั้ง รายงาน ATOM ทางวิชาการพบว่าโมเดลโอเพนของจีนแซงโมเดลอเมริกันในยอดดาวน์โหลดสะสมได้ตั้งแต่ เดือนสิงหาคม 2025 โดยช่องว่างขยายเป็น มากกว่า 400 ล้านดาวน์โหลด ภายในเดือนมีนาคม 2026

ข้อควรระวัง: ข้อมูลกระจุกตัวสูงมาก โมเดล 200 อันดับแรกบน Hugging Face (0.01% ของโมเดลทั้งหมด) คิดเป็น 49.6% ของยอดดาวน์โหลดทั้งหมด ดังนั้นความเป็นผู้นำจึงขับเคลื่อนโดยการปล่อยโมเดลระดับบล็อกบัสเตอร์ไม่กี่ตัว (DeepSeek R1, Qwen, MiMo) มากกว่าที่จะเป็นระบบนิเวศที่กว้างขวาง แต่แนวโน้มก็ชัดเจนไม่มีข้อกังขา

3. การยึดตลาดโลกใต้ (Global South): ต้นทุนและการปรับแต่งเป็นตัวชี้ขาด

ในศูนย์กลางเทคโนโลยีของแอฟริกา นักพัฒนากำลัง เลือกใช้โมเดลจีนมากกว่าโมเดลสหรัฐฯ ที่ทรงพลังกว่า เพราะมันราคาถูก หาใช้ได้ฟรี และปรับแต่งเองได้ สตาร์ทอัพในยูกันดาสร้างเครื่องมือ AI ที่เรียกว่า Sunflower โดยใช้โมเดลจีนจาก Alibaba

บริษัท AI ของจีนกำลัง ร่วมมือกับประเทศเจ้าบ้าน เพื่อสร้าง LLM ที่ปรับให้เข้ากับท้องถิ่น สำหรับภาษาที่อุตสาหกรรมต่างๆ ขาดการดูแลจากโมเดลที่เน้นศูนย์กลางแบบสหรัฐฯ ในงาน World AI Conference เดือนกรกฎาคม 2026 ประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ให้คำมั่นว่าจะมอบ ที่นั่งอบรม AI 5,000 ที่นั่งให้กับประเทศกำลังพัฒนาภายในห้าปี — นี่คือการลงทุนโดยตรงเพื่อสร้างการผูกขาดระบบนิเวศในระยะยาว

Hudson Institute ตั้งข้อสังเกตว่าสำหรับประเทศกำลังพัฒนาในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โมเดลของจีนนั้น "ยากที่จะปฏิเสธ" เพราะโมเดลสหรัฐฯ แม้จะล้ำหน้ากว่า แต่แพงเกินไปและเข้าถึงได้น้อยกว่า รายงานของ Microsoft พบว่า กว่า 60% ของทราฟฟิก AI ใน Global South ตอนนี้ใช้โมเดลโอเพนซอร์ส AI จากจีน

ทำไมสิ่งนี้ถึงเกิดขึ้น

ตลาด AI กำลังกลายเป็น เลเยอร์โครงสร้างพื้นฐานที่ขับเคลื่อนด้วยความสามารถในการจ่ายและการปรับใช้ ไม่ใช่การแข่งขัน benchmark อีกต่อไป โมเดลโอเพนเวทของจีนมีข้อเสนอ:

• ต้นทุนที่ต่ำกว่าอย่างมหาศาล — ทั้งในการรันและปรับแต่ง ทำให้ใช้งานได้ในตลาดที่ราคา API ของสหรัฐฯ แพงเกินเอื้อม
• ความพร้อมของน้ำหนักโมเดลแบบเปิด — นักพัฒนาสามารถ fine-tune, distill และปรับใช้บนฮาร์ดแวร์ของตัวเองได้โดยไม่ต้องพึ่งพาผู้จำหน่ายรายใด
• การพัฒนาอย่างรวดเร็วจากระบบนิเวศที่หลากหลาย — สถาบันจีนอย่างน้อยหนึ่งโหลปัจจุบันผลิตโมเดลโอเพนที่ล้ำสมัย สร้างแรงกดดันทางการแข่งขันที่ลดต้นทุนและเร่งจังหวะการปล่อยโมเดล
• กลยุทธ์ทางการทูตที่ตั้งใจ — โปรแกรมอบรม ความร่วมมือที่ได้รับการสนับสนุนจากรัฐบาล และการมุ่งเน้นภาษาที่ด้อยโอกาส สร้างการพึ่งพาระยะยาวใน Global South

ข้อควรระวังสำคัญ

• ความเสี่ยงจากการกระจุกตัว: โมเดล 200 อันดับแรกบน Hugging Face คิดเป็น 49.6% ของยอดดาวน์โหลดทั้งหมด ผู้นำจึงขับเคลื่อนโดยการปล่อยโมเดลระดับบล็อกบัสเตอร์เพียงไม่กี่ตัว
• ข้อกังวลด้านความปลอดภัยขององค์กร: นักพัฒนาบางรายในสหรัฐฯ กังวลเรื่องการเข้าถึงข้อมูลของรัฐบาลจีนผ่านโมเดลจีน
• การพึ่งพาฮาร์ดแวร์: โครงสร้างพื้นฐานสำหรับการปรับใช้การเทรนยังคงผูกติดกับ GPU ของ Nvidia เป็นส่วนใหญ่ ซึ่งเป็นห่วงโซ่อุปทานที่สหรัฐฯ ครอง

อย่างไรก็ตาม แนวโน้มการยอมรับนั้นชัดเจน: การแข่งขัน AI เข้าสู่ช่วงที่ความพร้อมใช้งานและความสามารถในการจ่ายมีความสำคัญพอๆ กับคะแนน benchmark และจีนได้สร้างความเป็นผู้นำที่เหนือชั้น