วิกฤตช่องแคบฮอร์มุซจุดชนวนบอนด์ยีลด์ยุโรปพุ่ง ตลาดเก็ง ECB ขึ้นดอกเบี้ยอีกครั้งในเดือนกันยายน

ปัจจัยขับเคลื่อนหลักของแรงเทขาย

1. ความตึงเครียดสหรัฐฯ-อิหร่านและวิกฤตช่องแคบฮอร์มุซ

การเจรจาเพื่อเปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้งไม่มีความคืบหน้าที่ชัดเจน ส่งผลให้ราคาน้ำมันยังคงอยู่ในระดับสูงและกระตุ้นความไม่แน่นอนด้านเงินเฟ้อ สหรัฐฯ ระบุว่าสามารถรักษาการปิดล้อมทางทะเลต่ออิหร่านได้อย่างไม่มีกำหนด ขณะที่อิหร่านยืนยันจะไม่ยอมให้เปิดช่องแคบอีกจนกว่าเงื่อนไขของตนจะได้รับการตอบสนอง นักลงทุนกังวลว่าต้นทุนพลังงานที่สูงอย่างต่อเนื่องจะบีบให้ ECB ต้องคงนโยบายคุมเข้มทางการเงินต่อไป

2. ความคาดหวังการขึ้นดอกเบี้ยของ ECB

โอกาสในการคุมเข้มนโยบายการเงินเพิ่มเติมเป็นช่องทางหลักที่ความเสี่ยงทางภูมิรัฐศาสตร์ส่งผ่านมายังตลาดพันธบัตร:

• ECB มีมติคงอัตราดอกเบี้ยในการประชุมวันที่ 23 กรกฎาคม แต่ยังคงเปิดประตูสำหรับการปรับขึ้นเพิ่มเติม โดยประธานาธิบดีคริสติน ลาการ์ด เตือนว่าผลกระทบเต็มรูปแบบจากภาวะช็อกด้านพลังงานยังไม่เกิดขึ้น
• ผลสำรวจของรอยเตอร์สเมื่อวันที่ 13 สิงหาคมพบว่านักเศรษฐศาสตร์ 83% จากทั้งหมด 69 คนคาดการณ์ว่า ECB จะปรับขึ้นดอกเบี้ย 0.25% เป็นครั้งสุดท้ายในการประชุมเดือนกันยายน ซึ่งจะทำให้รอบการคุมเข้มทางการเงินครั้งนี้สั้นที่สุดนับตั้งแต่ปี 2011
• ตลาดเงินยูโรโซนในวันที่ 14 สิงหาคมประเมินความน่าจะเป็นประมาณ 79% ที่จะมีการปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ยในเดือนหน้า ตามข้อมูลสัญญาแลกเปลี่ยนอัตราดอกเบี้ย (swap) แหล่งข้อมูลอื่นๆ แสดงตัวเลขความน่าจะเป็นตั้งแต่ 79% ถึง 91% ขึ้นอยู่กับเครื่องมือที่ใช้

3. การยืนยันตัวเลข GDP ไตรมาส 2 ที่แข็งแกร่ง

การประมาณการ GDP ไตรมาส 2 ครั้งที่สองของ Eurostat ซึ่งมีกำหนดเผยแพร่ในวันที่ 14 สิงหาคม คาดว่าจะยืนยันการขยายตัว 0.4% เมื่อเทียบกับไตรมาสก่อนหน้า ซึ่งเป็นสองเท่าของฉันทามติเริ่มต้นที่ 0.2% การเติบโตที่แข็งแกร่งขึ้นลดเหตุผลที่ ECB จะหยุดพักการปรับขึ้นดอกเบี้ย ส่งผลให้ราคาพันธบัตรถูกกดดันเพิ่มเติม

4. แรงกดดันด้านอุปทานจากการออกพันธบัตร

การออกพันธบัตรรัฐบาลปริมาณมากโดยประเทศหลักในยูโรโซน (ฝรั่งเศส อิตาลี สเปน) ยิ่งเพิ่มปริมาณพันธบัตรในตลาด ส่งผลให้บอนด์ยีลด์ต้องปรับตัวสูงขึ้นเพื่อดึงดูดผู้ซื้อในสภาพแวดล้อมทางภูมิรัฐศาสตร์ที่ไม่แน่นอน

5. กระแสข้อมูลเศรษฐกิจโลกที่ขัดแย้งกัน

ยอดค้าปลีกสหรัฐฯ ในเดือนกรกฎาคมออกมาต่ำกว่าคาด ซึ่งทำให้บอนด์ยีลด์สหรัฐฯ ลดลงชั่วครู่ แต่ผลกระทบต่อพันธบัตรยุโรปนั้นอยู่ได้ไม่นาน เนื่องจากความเสี่ยงจากช่องแคบฮอร์มุซและความคาดหวังการขึ้นดอกเบี้ยของ ECB กลับมาครอบงำอีกครั้ง

ผลกระทบในวงกว้างของตลาด

แรงเทขายพันธบัตรไม่ได้กระตุ้นให้เกิดการลดความเสี่ยง (risk-off) ในวงกว้างข้ามสินทรัพย์:

• ราคาน้ำมัน ทรงตัวค่อนข้างนิ่งแม้จะมีความเสี่ยงทางภูมิรัฐศาสตร์ เนื่องจากสัญญาณของอุปสงค์โลกที่อ่อนแอลงได้จำกัดการปรับตัวขึ้น
• ตลาดหุ้น (เช่น DAX) แสดงการปรับตัวขึ้นอย่างกระจุกตัวในกลุ่มหุ้นขนาดใหญ่ ซึ่งสามารถดูดซับแรงเทขายพันธบัตรได้
• พันธบัตรรัฐบาลสหรัฐฯ (Treasuries) ก็กลับทิศทางการปรับตัวลดลงในช่วงแรก โดยปรับตัวขึ้นควบคู่ไปกับบอนด์ยีลด์ยุโรป เนื่องจากกระแสความเสี่ยงด้านเงินเฟ้อครอบงำตลาดทั่วโลก
• บอนด์ยีลด์ระยะสั้นของยุโรป เคลื่อนไหวใกล้ระดับสูงสุดในรอบหลายปี ซึ่งสะท้อนถึงความเชื่อมั่นของตลาดว่าการปรับลดอัตราดอกเบี้ยยังอีกยาวไกล แม้จะผ่านการขึ้นดอกเบี้ยครั้งสุดท้ายที่คาดการณ์ไว้แล้วก็ตาม

บทสรุป

การเทขายพันธบัตรเมื่อวันที่ 14 สิงหาคมเป็นตัวอย่างชั้นดีของกลไกที่ภาวะช็อกด้านอุปทานในตลาดพลังงาน ซึ่งเกิดจากปัจจัยทางภูมิรัฐศาสตร์ สามารถส่งผ่านความคาดหวังด้านเงินเฟ้อไปสู่การกำหนดราคานโยบายการเงินได้ ท่ามกลางวิกฤตช่องแคบฮอร์มุซที่ยังหาทางออกไม่ได้ ECB ดูจะพร้อมดำเนินการปรับขึ้นดอกเบี้ยครั้งสุดท้ายของรอบนี้ในเดือนกันยายนตามที่หลายฝ่ายคาดการณ์ ว่าการขึ้นครั้งนี้จะเป็นจุดสูงสุดของรอบหรือไม่นั้น ขึ้นอยู่กับว่าการเผชิญหน้าครั้งนี้จะบานปลายหรือคลี่คลาย ซึ่งเป็นคำถามที่ตลาดพันธบัตรจะจับตาดูอย่างใกล้ชิด