Taiwan's 2026 Han Kuang War Games: Unprecedented Civil Defense, U.S.-Style Command, and China's 'Wasteful Charade' Rebuke

เมื่อวันที่ 14 สิงหาคม 2026 กระทรวงกลาโหมจีนได้ออกแถลงการณ์อย่างเป็นทางการครั้งแรกนับตั้งแต่การซ้อมรบ 'หานกวง' (Han Kuang) ของไต้หวันเริ่มต้นขึ้นเมื่อวันที่ 5 สิงหาคม โดยเฉิน ซี (Chen Xi) โฆษกกระทรวงฯ ระบุว่าการซ้อมรบครั้งนี้เป็น 'การแสดงที่สิ้นเปลืองและไร้สาระ' (posturing, wasteful charade) ที่เป็นการสิ้นเปลืองทรัพยากรและกำลังคน พร้อมกล่าวหาพรรคประชาธิปไตยก้าวหน้า (DPP) ซึ่งเป็นพรรครัฐบาลไต้หวันว่ากำลัง 'ปลุกระดมความตื่นตระหนกเรื่องสงคราม' และเร่งผลักดันแนวคิด 'เปลี่ยนเมืองให้เป็นสนามรบและเปลี่ยนประชาชนให้เป็นทหารแนวหน้า' คำแถลงการณ์ดังกล่าวมีขึ้นในวันเดียวกับที่การซ้อมรบ 10 วันสิ้นสุดลง และถือเป็นหนึ่งในคำวิจารณ์ที่รุนแรงที่สุดจากปักกิ่งระหว่างการซ้อมรบ

การซ้อมรบหานกวงครั้งที่ 42 ของไต้หวันในปี 2026 ถือเป็นครั้งที่ใหญ่ที่สุดนับตั้งแต่เริ่มจัดการซ้อมในปี 1984 โดยมีการระดมกำลังพลประจำการและกองหนุนกว่า 20,000 นาย และมีการเปลี่ยนแปลงสำคัญหลายประการทั้งในแง่ของยุทธวิธี การป้องกันพลเรือน และการปรับรูปแบบการบังคับบัญชาให้สอดคล้องกับกองทัพสหรัฐฯ มากขึ้น

นี่คือรายละเอียดของเหตุการณ์สำคัญที่เกิดขึ้นระหว่างการซ้อมรบครั้งนี้

ปฏิบัติการป้องกันพลเรือนครั้งประวัติศาสตร์

การซ้อมรบในปีนี้ให้ความสำคัญกับบทบาทของพลเรือนอย่างที่ไม่เคยมีมาก่อน โดยเฉพาะการจำลองสถานการณ์ในยามสงคราม

'ตัดเน็ต' มือถือเหลือ 256 Kbps

ถือเป็นครั้งแรกที่รัฐบาลสั่งลดความเร็วอินเทอร์เน็ตมือถือ (Mobile Data Throttling) โดยเจตนาให้เหลือเพียง 1% ของความเร็วปกติ หรือประมาณ 256 Kbps ซึ่งเพียงพอสำหรับการรับส่งข้อความและเสียงเท่านั้น การลดความเร็วเกิดขึ้น 2 ครั้ง ครั้งละ 30 นาที:

• 10 สิงหาคม: ในพื้นที่ภาคกลางของไต้หวัน (เมืองเหมียวลี่ ไถจง หนานโถว จางฮว่า และหยุนหลิน) ระหว่างการซ้อมรับมือภัยทางอากาศในเมือง (Urban Resilience Air Defense Drill)
• 13 สิงหาคม: ในพื้นที่ภาคเหนือรวมถึงกรุงไทเป ส่งผลกระทบต่อประชาชนประมาณ 16 ล้านคนใน 7 เมืองและเทศมณฑล เสียงไซเรนแจ้งเตือนทางอากาศดังขึ้นและท้องถนนถูกกวาดล้าง

ทั้งนี้ ระบบสาธารณูปโภคพื้นฐาน เช่น ตู้ ATM สัญญาณไฟจราจร โทรศัพท์บ้าน และอินเทอร์เน็ตแบบมีสาย (Fixed-line) ยังคงทำงานได้ตามปกติ

อพยพประธานาธิบดี จำลอง 'เดคาพิเทชั่น สไตรค์'

ในการซ้อมที่มีชื่อรหัสว่า 'วันชุน' (Wan Chun) ประธานาธิบดีไหล ชิงเต๋อ (Lai Ching-te) ผู้สวมใส่ชุดเกราะ ได้ทำการอพยพจากทำเนียบประธานาธิบดีไปยังศูนย์บัญชาการใต้ดินใกล้กระทรวงกลาโหมด้วยรถเกราะบรรทุกกำลังพล (Armored Personnel Carrier) ในเวลากลางคืน นี่เป็นครั้งแรกที่ประธานาธิบดีไต้หวันที่ดำรงตำแหน่งอยู่เข้าร่วมการซ้อมอพยพที่ออกแบบมาเพื่อจำลองการรอดชีวิตจากการโจมตีแบบ 'เดคาพิเทชั่น' (Decapitation Strike) ซึ่งเป็นการโจมตีที่มุ่งตัดหัวผู้นำและทำลายระบบการบังคับบัญชาของประเทศ

ระดมกำลังผลิตอาวุธจากโรงงานพลเรือน

การซ้อมรบยังรวมถึงการทดสอบการย้ายสายการผลิตอาวุธจากโรงงานของสำนักงานสรรพาวุธ (Armaments Bureau) และบริษัทเอกชนที่รับเหมาด้านความมั่นคง โดยมีเป้าหมายเพื่อให้แน่ใจว่าการผลิตอาวุธสามารถดำเนินการต่อไปได้แม้โรงงานผลิตหลักจะถูกโจมตี

การซ้อมรบทางทหารและความเป็นไปแบบสหรัฐฯ

การซ้อมรบหานกวงในปี 2026 ถือเป็นการเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญจากประเพณีการซ้อมรบตามบทที่วางไว้ล่วงหน้าที่ดำเนินมากว่า 4 ทศวรรษ เป็นครั้งแรกที่ผู้บังคับบัญชาจะไม่ได้รับแผนสถานการณ์ล่วงหน้า แต่ต้องเผชิญกับสถานการณ์ที่ไม่คาดคิดเพื่อทดสอบการตัดสินใจในเวลาจริง ซึ่งเป็นการปรับเปลี่ยนไปใช้แนวคิด 'Mission Command' แบบกองทัพสหรัฐฯ ที่เน้นความยืดหยุ่น

การซ้อมรบทางทหารที่สำคัญประกอบด้วย:

• การซ้อมโจมตีชายฝั่ง: ประธานาธิบดีไหลขึ้นเรือขีปนาวุธโจมตีเร็ว (Fast Attack Missile Boat) เพื่อตรวจการณ์และสังเกตการณ์การบินของโดรนโจมตีต่ำที่จำลองการตีโต้การบุกของจีน
• การซ้อมต่อต้านการปิดล้อมทางเรือ: กองทัพเรือร่วมกับหน่วยยามฝั่งจำลองการคุ้มกันเรือสินค้าผ่านแนวปิดล้อมของกองทัพปลดปล่อยประชาชนจีน (PLA) เพื่อทดสอบการประสานงานระหว่างหน่วยงาน
• การเติมเชื้อเพลิงและอาวุธอากาศยานรบ Mirage 2000 อย่างรวดเร็ว: เครื่องบินรบ Mirage 2000 แบบฝรั่งเศสที่เก่าแก่ ถูกนำขึ้นบินจากฐานทัพอากาศซินจู (Hsinchu) เพื่อซ้อมการเติมเชื้อเพลิงและติดอาวุธใหม่อย่างรวดเร็ว แสดงให้เห็นถึงความสามารถในการปฏิบัติการต่อเนื่อง
• การป้องกันจุดยุทธศาสตร์ (Chokepoint Defense): ทหารซ้อมการปิดกั้นสะพานยุทธศาสตร์เพื่อชะลอการรุกคืบของข้าศึก

นักวิเคราะห์ด้านความมั่นคงสังเกตว่าโครงสร้างการซ้อมรบครั้งนี้ 'บ่งบอกถึงการประสานงานที่ลึกซึ้งยิ่งขึ้นกับกองทัพสหรัฐฯ' โดยเน้นที่ความยืดหยุ่นและความสามารถในการฟื้นตัว (Resilience) มากกว่าการโชว์อาวุธสมัยใหม่ นอกจากนี้ ยังมีการนำรูปแบบการฝึกซ้อมของสหรัฐฯ เช่น การแจ้งย้อนกลับ (Backbriefs) หรือการสรุปแผนเพื่อยืนยันความเข้าใจ มาใช้เป็นครั้งแรก

การเคลื่อนไหวของกองทัพจีนระหว่างการซ้อมรบ

ตลอดระยะเวลาการซ้อมรบ กองทัพจีนยังคงปฏิบัติการทางทหารรอบเกาะไต้หวันอย่างต่อเนื่อง กองทัพไต้หวันรายงานว่าในช่วง 24 ชั่วโมงระหว่างวันที่ 6-7 สิงหาคม ได้ตรวจพบเครื่องบินรบของจีน 10 ลำ เรือรบ 6 ลำ และเรือราชการ 3 ลำ ปฏิบัติการอยู่รอบเกาะ โดยในจำนวนนี้ มีเครื่องบินรบ 6 ลำที่ข้ามเส้นแบ่งเขตช่องแคบไต้หวัน (Taiwan Strait Median Line) เข้าสู่เขต識別区防空 (Air Defense Identification Zone - ADIZ) ทางตอนกลางและตะวันตกเฉียงใต้ของไต้หวัน

สำนักข่าว Associated Press ระบุว่าการซ้อมรบครั้งนี้เกิดขึ้นท่ามกลาง 'แรงกดดันทางทหารที่เพิ่มสูงขึ้นจากจีน' ซึ่งในระยะหลายปีที่ผ่านมา จีนได้เพิ่มความถี่ของการส่งเครื่องบินรบและเรือรบเข้าใกล้ไต้หวันแทบทุกวัน

บริบทที่กว้างขึ้น

• แรงกดดันจาก PLA ที่เพิ่มขึ้น: จีนได้เพิ่มการซ้อมรบขนาดใหญ่ที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติการทางอากาศและทางทะเลร่วมกัน การจำลองการปิดล้อม และการใช้กลยุทธ์เขตสีเทา (Gray Zone Tactics) ที่ถึงขั้นตอนก่อนสงครามเปิด
• ความสัมพันธ์ทางทหารไต้หวัน-สหรัฐฯ ที่ใกล้ชิดขึ้น: การนำรูปแบบการบังคับบัญชาแบบสหรัฐฯ มาใช้ การเน้นการประสานงานร่วมกัน และการซ้อมรบที่เพิ่มมากขึ้น สะท้อนถึงความร่วมมือด้านการป้องกันประเทศอย่างไม่เป็นทางการที่เพิ่มขึ้น
• ขนาดทางประวัติศาสตร์: การระดมกำลังพลสำรองมากกว่า 20,000 นาย พร้อมกับกำลังพลประจำการ ทำให้การซ้อมรบในปี 2026 เป็นครั้งที่ใหญ่ที่สุดนับตั้งแต่เริ่มการซ้อมในปี 1984