วิกฤตช่องแคบฮอร์มุซเขย่าวงการการบินอ่าวเปอร์เซีย: ยกเลิกเที่ยวบิน พุ่งค่าเชื้อเพลิง ปรับโฉมเส้นทางบินใหม่

วิกฤตการณ์ในช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเริ่มต้นจากการที่อิหร่านปิดช่องแคบดังกล่าวโดยพฤตินัยเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2026 ได้ส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อการบินในภูมิภาคอ่าวเปอร์เซีย ผ่านคำเตือนเกี่ยวกับน่านฟ้า ราคาน้ำมันเชื้อเพลิงเจ็ตที่พุ่งสูงขึ้น การยกเลิกเส้นทางบิน และการเปลี่ยนแปลงนโยบายของสายการบินต่าง ๆ ต่อไปนี้คือรายละเอียดของผลกระทบที่สำคัญ

การโจมตีเรือ ADNOC

สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ (UAE) ยืนยันว่าขีปนาวุธและโดรนของอิหร่านได้โจมตีเรือของบริษัทน้ำมันแห่งชาติอาบูดาบี (ADNOC) ที่แล่นผ่านช่องแคบฮอร์มุซเป็นประจำ ณ วันที่ 14 สิงหาคม 2026 เรือของ ADNOC ถูกโจมตีแล้ว 16 ลำ นับตั้งแต่ความขัดแย้งเริ่มต้นขึ้น รวมถึงสองลำที่ถูกโจมตีในเย็นวันที่ 13 สิงหาคม สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ได้กล่าวหาอิหร่านอย่างเป็นทางการว่าก่อเหตุโจมตีเหล่านี้ พร้อมเรียกการกระทำดังกล่าวว่า "การละเมิดสิทธิ์ทางทะเล" การโจมตีดังกล่าวทำให้ลูกเรือเสียชีวิต 1 คน และได้รับบาดเจ็บอย่างน้อย 20 คน

การยกเลิกเที่ยวบินโดยสายการบินในอ่าวเปอร์เซีย

• สายการบิน อีทิฮัดแอร์เวย์ (Etihad Airways) ได้ยกเลิกเที่ยวบินอาบูดาบี–บาห์เรน 6 เที่ยวบิน (EY641, EY642, EY645, EY646, EY647, EY648) ในขณะที่เที่ยวบินไปบาห์เรนอีกสองเที่ยวบิน (EY643, EY644) ยังคงให้บริการตามตารางเวลา ณ วันที่ 14 สิงหาคม
• โดยรวมแล้ว สายการบินในอ่าวเปอร์เซียยังคงให้บริการ แต่ได้ลดความจุโดยรวมลง ภายในต้นเดือนเมษายน 2026 สายการบินต่าง ๆ ยกเลิกเที่ยวบินหลายพันเที่ยว และขึ้นค่าระวางอย่างรวดเร็ว ส่งผลให้ความจุทั่วโลกลดลงประมาณ 7% และค่าระวางเพิ่มขึ้น 24%
• สมาคมขนส่งทางอากาศระหว่างประเทศ (IATA) รายงานในเดือนมิถุนายนว่าการปิดช่องแคบได้ "บั่นทอน" อุตสาหกรรมการบินทั่วโลก ส่งผลให้ต้องบินอ้อม เติมน้ำมันเพิ่มเติม และลดความถี่ของเที่ยวบิน

การตอบสนองเชิงนโยบายของอิมิเรตส์

สายการบินอิมิเรตส์ (Emirates) มีท่าทีที่ ท้าทายและมุ่งเน้นการเติบโต ท่ามกลางวิกฤต:

• ประธานสายการบิน ทิม คลาร์ก (Tim Clark) กล่าวกับสำนักข่าวรอยเตอร์ในเดือนมิถุนายนว่าสายการบิน ไม่มีแผนที่จะลดเที่ยวบิน และกำลังเปิดตัวสิ่งจูงใจสำหรับผู้โดยสารที่เน้นความน่าเชื่อถือและการบริการลูกค้า แทนที่จะลดค่าระวาง
• ณ เดือนกรกฎาคม 2026 สายการบินอิมิเรตส์ให้บริการไปยัง 137 จุดหมาย (96% ของเครือข่ายก่อนสงคราม) แต่ที่ เพียง 75% ของความจุก่อนสงคราม (ประมาณ 1,300 เที่ยวบินต่อสัปดาห์) ซึ่งหมายความว่าความถี่ในหลายเส้นทางลดลง แม้ว่าจุดหมายปลายทางจะยังคงเปิดให้บริการ
• สายการบินได้ปรับนโยบายน้ำมันเชื้อเพลิง — ผู้โดยสารที่จองหลังจากวันที่ 2 เมษายนจะได้รับ สิทธิ์เปลี่ยนวันเดินทางฟรีหนึ่งครั้ง สะท้อนถึงสถานการณ์ตารางการบินที่ปรับเปลี่ยนอยู่ตลอด

การระงับเที่ยวบินของสายการบินต่างประเทศ

สายการบินระหว่างประเทศรายใหญ่หลายแห่ง ได้ระงับหรือลดการให้บริการ ไปยังสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์และจุดหมายอื่น ๆ ในอ่าวเปอร์เซียอย่างรวดเร็ว:

• สายการบินระหว่างประเทศรายใหญ่ที่ไม่ได้เปิดเผยชื่อหลายแห่งได้ ขยายระยะเวลาการระงับ การให้บริการไปยังสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์และจุดหมายอื่น ๆ ในตะวันออกกลาง ณ กลางเดือนสิงหาคม
• สายการบินในยุโรปและเอเชียได้รับผลกระทบมากที่สุด เนื่องจากต้องเผชิญทั้งข้อจำกัดน่านฟ้ารอบอิหร่าน อิรัก และอ่าวเปอร์เซีย รวมถึงค่าใช้จ่ายสูงจากการบินอ้อมเส้นทางไกล
• วิกฤตนี้บีบให้สายการบินต้องเพิ่มจุดแวะเติมน้ำมันและบรรทุกน้ำมันเชื้อเพลิงพิเศษบนเส้นทางบินระยะไกล ซึ่งยิ่งเพิ่มต้นทุนมากขึ้น

คำแนะนำด้านความปลอดภัยการบินของสหภาพยุโรป (EASA)

องค์การความปลอดภัยการบินแห่งสหภาพยุโรป (EASA) ได้ ขยายขอบเขตและเพิ่มความเข้มงวด อย่างต่อเนื่องในประกาศข้อมูลเขตความขัดแย้ง (Conflict Zone Information Bulletins - CZIBs):

• ประกาศฉบับแรก (28 ก.พ.): ออกเมื่อเริ่มต้นความขัดแย้ง ครอบคลุมน่านฟ้าตะวันออกกลางและอ่าวเปอร์เซีย
• การขยายเวลา 24 มิ.ย.: หลังจากข้อตกลงกรอบสหรัฐฯ-อิหร่าน EASA แนะนำให้สายการบิน ยังคงหลีกเลี่ยงน่านฟ้าอิหร่าน อิรัก และเลบานอน โดยอ้างถึงความเสี่ยงที่อาจเกิดการละเมิด
• การประกาศซ้ำและขยายขอบเขต 14 ก.ค.: เมื่อการสู้รบกลับมารุนแรงอีกครั้ง EASA ประกาศซ้ำและเพิ่มความเข้มงวด โดยแนะนำให้สายการบิน หลีกเลี่ยงน่านฟ้าบาห์เรน คูเวต กาตาร์ สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ และเหนืออ่าวโอมาน เนื่องจากความเสี่ยงจากขีปนาวุธ โดรน และระบบป้องกันภัยทางอากาศ
• สถานะปัจจุบัน (14 ส.ค.): ประกาศ CZIB ครอบคลุมอ่าวเปอร์เซียและอ่าวโอมาน (CZIB-2026-07R1) มีผลบังคับใช้จนถึง วันที่ 31 สิงหาคม 2026 โดยไม่มีการเปลี่ยนแปลงเนื้อหา — ครอบคลุมทุกระดับความสูงและทุกระดับการบินในน่านฟ้าเหล่านั้น นอกจากนี้ คณะกรรมาธิการยุโรปได้แถลงแยกต่างหากเมื่อวันที่ 8 พฤษภาคมว่า ยังไม่มีรายงานการขาดแคลนน้ำมันเชื้อเพลิงเจ็ตในสหภาพยุโรป

ผลกระทบต่ออุตสาหกรรมในวงกว้าง

• ราคาน้ำมันเชื้อเพลิงเจ็ตได้ เพิ่มขึ้นประมาณเท่าตัว และวิกฤตบีบให้สายการบินต้องขึ้นค่าระวาง ลดเที่ยวบิน เพิ่มจุดแวะเติมน้ำมัน และบรรทุกน้ำมันพิเศษ
• IATA เตือนในเดือนเมษายนว่าอุปทานน้ำมันเชื้อเพลิงเจ็ตอาจต้องใช้เวลา หลายเดือนกว่าจะฟื้นตัว แม้หลังจากช่องแคบเปิดอีกครั้ง
• สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ได้ประกาศแผนการลดการพึ่งพาช่องแคบฮอร์มุซให้เหลือ "ศูนย์" ผ่านท่อส่งน้ำมันทางเลือกและท่าเรือบนชายฝั่งตะวันออก

ข้อควรระวังสำคัญ: แม้การโจมตีเรือ ADNOC จะเพิ่มความกังวลด้านความมั่นคง แต่ผลกระทบโดยตรงต่อการบินที่สำคัญที่สุด — คำแนะนำน่านฟ้า ราคาเชื้อเพลิงที่พุ่งสูง และการยกเลิกเส้นทาง — เกิดขึ้นก่อนการโจมตีเรือครั้งล่าสุด และเป็นผลมาจากความขัดแย้งทางทหารในวงกว้างระหว่างสหรัฐฯ กับอิหร่านที่ปิดช่องแคบเมื่อปลายเดือนกุมภาพันธ์ 2026