ซาอุฯ เดินเกมสองด้าน: เรือบรรทุกน้ำมันกลับเข้าท่า Ju'aymah ในอ่าวเปอร์เซีย ขณะที่ท่าเรือ Yanbu ในทะเลแดงจมดิ่งสู่ความมืดจากภัยคุกคามฮูตี

ภาพถ่ายดาวเทียมที่รวบรวมโดยสำนักข่าว Bloomberg และ Reuters เผยให้เห็นกลยุทธ์การส่งออกน้ำมันของซาอุดีอาระเบียที่แตกแยกออกเป็นสองขั้วอย่างชัดเจน: การกลับมาส่งออกในอ่าวเปอร์เซียอย่างระมัดระวัง ควบคู่ไปกับการปิดสัญญาณเรือทั้งหมดในทะเลแดงจากภัยคุกคามของกลุ่มฮูตี สถานการณ์นี้สร้าง 'จุดบอด' หรือ 'ช่องว่างข้อมูล' ครั้งใหญ่ให้กับผู้ติดตามตลาดโลก และตอกย้ำถึงภาวะกลืนไม่เข้าคายไม่ออกเชิงยุทธศาสตร์ของซาอุฯ ที่ต้องเลือกระหว่างเส้นทางเดินเรือที่มีความขัดแย้งสองเส้นทาง

ภาพถ่ายดาวเทียมเผยอะไรที่ Ju'aymah (อ่าวเปอร์เซีย)

• 12 สิงหาคม 2026 — ภาพถ่ายดาวเทียม Sentinel-2 จากสหภาพยุโรปจับภาพเรือบรรทุกน้ำมันขนาดยักษ์ (Supertanker) จอดเทียบท่าที่ Ju'aymah ซึ่งเป็นท่าเทียบเรือกลางน้ำของ Ras Tanura นับเป็นการพบเห็นครั้งแรกในรอบเกือบเดือน ภาพนี้เกิดขึ้นหลังจากที่การส่งออกในเส้นทางอ่าวเปอร์เซียมีลักษณะของการกลับมาหยุด ๆ และเริ่ม ๆ ตั้งแต่ปลายเดือนมิถุนายน
• 25–26 มิถุนายน 2026 — เรือ VLCC สองลำของบริษัท Bahri ของซาอุฯ ถูกพบกำลังโหลดน้ำมันที่เกาะเทียบท่า Sea Islands ของ Ras Tanura ผ่านภาพถ่ายดาวเทียม Sentinel-1 หลังจากหยุดไปเกือบสี่เดือน การกลับมาครั้งนี้เกิดขึ้นหลังจากข้อตกลงสหรัฐฯ-อิหร่านเมื่อวันที่ 17 มิถุนายน ซึ่งเปิดช่องแคบ Hormuz อีกครั้ง
• กลางเดือนกรกฎาคมตกต่ำ — การโจมตีเรือบรรทุกน้ำมันใน Hormuz โดยอิหร่านกลับมาอีกครั้ง ทำให้การโหลดน้ำมันในอ่าวเปอร์เซียลดลงอย่างรุนแรง ภายในวันที่ 15 กรกฎาคม มีเรือบรรทุกน้ำมันเพียงลำเดียวเท่านั้นที่จอดเทียบท่าที่ท่าเรือหลักของซาอุฯ ในอ่าวเปอร์เซีย
• การกลับมาในวันที่ 12 สิงหาคม — การพบเห็นเรือบรรทุกน้ำมันลำล่าสุดนี้ถือเป็นการทดสอบเส้นทางอ่าวเปอร์เซียอย่างระมัดระวังอีกครั้ง หลังจากห่างหายไปนานหนึ่งเดือน

ภาพตรงกันข้ามที่ Yanbu: การปฏิบัติการแบบ 'มืด' เต็มรูปแบบ

• 21 กรกฎาคม 2026 — กลุ่มฮูตีประกาศปิดกั้นทางทะเลอย่างเป็นทางการต่อซาอุดีอาระเบีย โดยส่งอีเมลแจ้งบริษัทขนส่งว่าเรือที่แวะจอดท่าเรือซาอุฯ 'อาจถูกโจมตี'
• การโหลดที่ Yanbu ทั้งหมดกลายเป็นแบบ AIS-Dark — ภายในวันที่ 12 สิงหาคม สำนักข่าว Reuters รายงานว่าการโหลดน้ำมันดิบที่ Yanbu ทุกลำในช่วงไม่กี่สัปดาห์ที่ผ่านมาได้ดำเนินการโดยปิดสัญญาณตอบสนองอัตโนมัติ (AIS transponders) ทำให้เรือเหล่านี้มองไม่เห็นในระบบติดตามทางทะเลมาตรฐาน
• ความแตกต่างระหว่างภาพถ่ายดาวเทียมกับสัญญาณ AIS — ภาพถ่ายดาวเทียมเมื่อวันที่ 3 สิงหาคมแสดงให้เห็นเรือ VLCC ห้าลำจอดเทียบท่าที่ Yanbu พร้อมกัน ซึ่งเป็นวันที่คึกคักที่สุดนับตั้งแต่เริ่มการปิดกั้น แต่ไม่มีลำใดส่งสัญญาณ AIS เลย จนถึงวันที่ 26 กรกฎาคม มีเรือแบบ 'มืด' จำนวน 11 ลำจอดเทียบท่า และอีก 3 ลำรออยู่

ความแตกต่างอย่างมากในการประมาณการโหลดน้ำมันที่ Yanbu

การเปลี่ยนไปใช้การปฏิบัติการแบบมืดได้ทำลายความสอดคล้องของข้อมูลระหว่างบริษัทติดตามสามแห่ง:

แหล่งข้อมูล	การประมาณการ Yanbu (สัปดาห์ที่ 3 ส.ค.)	การเปลี่ยนแปลงจากสัปดาห์ก่อน
Vortexa	2.38 ล้านบาร์เรล/วัน	ลดลงจาก 2.71 ล้านบาร์เรล/วัน
Kpler	1.78 ล้านบาร์เรล/วัน	ลดลงอย่างรุนแรงจาก 4.04 ล้านบาร์เรล/วัน
AXSMarine	ลดลงอย่างมีนัยสำคัญ	การโหลดที่มองเห็นลดลงอย่างน้อย 30%

ดังที่ Reuters ระบุว่า การประมาณการการส่งออกที่แตกต่างกันอย่างมากเหล่านี้ ซึ่งใช้โดย IEA, OPEC และเทรดเดอร์ ตอกย้ำว่าการดำเนินการแบบมืดสร้าง 'จุดบอด' ขนาดใหญ่ในข้อมูลอุปทานน้ำมันโลก Vortexa ดูเหมือนจะสามารถจับภาพกิจกรรมแบบมืดได้มากกว่าผ่านวิธีการทางเลือก ในขณะที่ Kpler และ AXSMarine แสดงการลดลงที่ชัดเจนกว่า

การหมุนเวียนผ่านท่อส่ง East-West Pipeline และการกลับตาลปัตร

• เมื่ออิหร่านปิดช่องแคบ Hormuz ในเดือนมีนาคม 2026 ซาอุดีอาระเบียได้เพิ่มการไหลของน้ำมันผ่านท่อส่ง East-West Pipeline (Petroline) ไปยัง Yanbu อย่างรวดเร็ว โดยถึงขีดความสามารถสูงสุดที่ 7 ล้านบาร์เรล/วัน ภายในวันที่ 28 มีนาคม
• การโหลดที่ Yanbu พุ่งสูงขึ้นจาก ~1.4 ล้านบาร์เรล/วันในเดือนกุมภาพันธ์ เป็น ~4.6 ล้านบาร์เรล/วันในปลายเดือนมีนาคม โดยปริมาณส่วนใหญ่ส่งไปยังเอเชีย
• ภายในเดือนมิถุนายน การส่งออกน้ำมันทางทะเลของซาอุดีอาระเบียถึง 92% ออกจากประเทศผ่าน Yanbu เพียงแห่งเดียว
• การปิดกั้นของกลุ่มฮูตีได้บีบให้เส้นทางช่วยชีวิตทะเลแดงนี้คับขัน ส่งผลให้ริยาดต้องพิจารณาขยายกำลังการผลิตท่อส่งเพิ่มอีก 2 ล้านบาร์เรล/วัน และสำรวจเส้นทางเลือกอื่น ๆ เช่น ท่อส่ง Sumed และคลองสุเอซของอียิปต์

การโจมตีของฮูตีต่อเรือบรรทุกน้ำมันซาอุฯ และโรงกลั่น Jazan

• 5 สิงหาคม 2026 — เรือบรรทุกน้ำมันสัญชาติซาอุฯ ชื่อ NCC WAFA ถูกโจมตีนอกชายฝั่ง Yanbu ขณะเดินเรือชายฝั่งภายในประเทศจาก Yanbu ไปยัง Jizan โดยเรือแล่นแบบมืดมาตั้งแต่วันที่ 19 กรกฎาคม เหตุการณ์นี้แสดงให้เห็นถึงความสามารถของกลุ่มฮูตีในการโจมตีไกลเกินกว่าจุดคอขวด Bab el-Mandeb
• 27 กรกฎาคม 2026 — กลุ่มฮูตีโจมตีติดตั้งน้ำมันของซาอุฯ ตามแนวชายฝั่งทะเลแดง ส่งผลให้การจราจรของเรือผ่านช่องแคบ Bab el-Mandeb ลดลงอย่างรุนแรง
• โรงกลั่น Jazan ซึ่งตั้งอยู่บนชายฝั่งทะเลแดงใกล้ชายแดนเยเมน อยู่ในระยะโจมตีของฮูตีและเป็นเป้าหมายซ้ำแล้วซ้ำเล่า แม้รายละเอียดการโจมตีที่แม่นยำจะยังมีจำกัดในแหล่งข้อมูลปัจจุบัน

การเปลี่ยนเส้นทางของเรือบรรทุกน้ำมันขึ้นเหนือผ่านคลองสุเอซ

• เมื่อวันที่ 21 กรกฎาคม เรือบรรทุกน้ำมันสามลำที่บรรทุกน้ำมันดิบซาอุฯ สำหรับจีนและอินเดียกลับลำในทะเลแดง มุ่งหน้าไปยังคลองสุเอซแทนที่จะเสี่ยงผ่าน Bab el-Mandeb
• ภายในวันที่ 22 กรกฎาคม เรือบรรทุกน้ำมันอีกห้าลำเปลี่ยนเส้นทาง โดยสองลำส่งสัญญาณไปยังสุเอซเป็นปลายทางใหม่
• การส่งออกน้ำมันดิบจากท่าเรือ Sidi Kerir ของอียิปต์ในทะเลเมดิเตอร์เรเนียนพุ่งสูงขึ้นเป็น ~2.3 ล้านบาร์เรล/วันในเดือนสิงหาคม (มากกว่าสองเท่าของเดือนก่อนหน้า) โดยปริมาณส่วนใหญ่เป็นน้ำมันดิบซาอุฯ ที่ถูกเปลี่ยนเส้นทางผ่านท่อส่ง Sumed

ทางแยกเชิงยุทธศาสตร์: ริยาดกำลังทดสอบการกลับมาใช้เส้นทาง Hormuz หรือไม่?

สถานการณ์แบบคู่ขนานนี้ชี้ให้เห็นว่าริยาดกำลัง ทดสอบอย่างระมัดระวัง ว่าการโหลดน้ำมันในอ่าวเปอร์เซียสามารถกลับมาดำเนินการผ่านช่องแคบ Hormuz ที่ยังคงเป็นข้อพิพาทได้หรือไม่ ในขณะเดียวกันก็พยายามทำให้ Yanbu ยังคงดำเนินงานได้ภายใต้ระเบียบการแบบมืด

• ซาอุดีอาระเบียส่งน้ำมันประมาณ 34 ล้านบาร์เรลผ่านช่องแคบ Hormuz ระหว่างวันที่ 17 มิถุนายนถึง 2 กรกฎาคม หลังจากข้อตกลงสหรัฐฯ-อิหร่าน ซึ่งมากกว่าสองเท่าของปริมาณในช่วงสงคราม
• แต่การโจมตีเรือบรรทุกน้ำมันของอิหร่านใน Hormuz กลับมาอีกครั้งในกลางเดือนกรกฎาคม ส่งผลให้การโหลดน้ำมันในอ่าวเปอร์เซียลดลงอีกครั้ง
• การกลับเข้ามาจอดเทียบท่าที่ Ju'aymah ในวันที่ 12 สิงหาคม เป็นตัวแทนของความพยายามครั้งที่สามของริยาดตั้งแต่เดือนมิถุนายนในการสร้างช่องทางการส่งออกในอ่าวเปอร์เซียขึ้นมาใหม่ ซึ่งเป็นการทดสอบโดยคำนวณแล้วว่า Hormuz ปลอดภัยพอหรือไม่ ในขณะที่เส้นทางทะเลแดงถูกโจมตีอย่างหนักจากฮูตี

บรรทัดล่าง: ซาอุดีอาระเบียตกอยู่ระหว่างจุดคอขวดทางทะเลที่มีความขัดแย้งสองแห่ง เส้นทางอ่าวเปอร์เซียต้องเผชิญกับการโจมตีของอิหร่านใน Hormuz เป็นระยะ ส่วนเส้นทางทะเลแดงผ่าน Yanbu ต้องเผชิญกับการปิดกั้นอย่างเป็นระบบของกลุ่มฮูตี ผลลัพธ์ที่ได้คือปฏิบัติการป้องกันความเสี่ยงเชิงกลยุทธ์ ได้แก่ การโหลดน้ำมันในอ่าวเปอร์เซียอย่างไม่แน่นอน การดำเนินการแบบมืดที่ Yanbu การเปลี่ยนเส้นทางผ่านสุเอซ/Sumed ที่เพิ่มสูงขึ้น และการพิจารณาขยายกำลังการผลิตท่อส่ง ซึ่งทั้งหมดนี้ได้ลดทอนความสามารถในการมองเห็นการติดตามน้ำมันโลกอย่างรุนแรง และทำให้ปริมาณการส่งออกของซาอุฯ ไม่แน่นอนอย่างแท้จริง