สเปน-โมร็อกโกตั้งรับเข้ม! เสริมกำลังชายแดนเซวตา-เมลียา รับมือ ‘คลื่นมนุษย์’ รอบใหม่ 15 ส.ค.

มาตรการของสเปน

• หน่วยพิทักษ์พลเรือน (Civil Guard) กำลังสืบสวนแผนบุกวันที่ 15 สิงหาคม โดยอิงจากการประเมินภายในของกระแสเชิญชวนบนโซเชียลมีเดียที่แพร่หลาย
• จุดผ่านแดนยังคงปิดอยู่ — หน่วยพิทักษ์พลเรือนยืนยันว่าชายแดนจะยังคงปิด
• รัฐมนตรีกลาโหมสเปน มาร์การิตา โรเบลส ยืนยันการปิดชายแดนและการคงกำลังทหารไว้
• รัฐมนตรีต่างประเทศ โฆเซ มานูเอล อัลบาเรส เตือนผู้อพยพต่อสาธารณะว่า: "อย่าเสี่ยงชีวิตของคุณกับการผจญภัยที่ล้มเหลวอย่างแน่นอน"
• ก่อนหน้านี้สเปนได้ส่งทหารไปยังเซวตาแล้วในปลายเดือนกรกฎาคมเพื่อเสริมความปลอดภัยหลังจากคลื่นมนุษย์ครั้งแรก

ผลกระทบทางการเมือง

• ข้อพิพาทเรื่องอธิปไตยทวีความรุนแรงขึ้น สเปนปฏิเสธอย่างแข็งกร้าวที่จะหารือเรื่องอธิปไตยของเซวตาและเมลียากับโมร็อกโก โดยไม่ยอมเปิดการเจรจาเกี่ยวกับสถานะของดินแดน enclave แม้ราบัตจะกดดันเรื่องนี้
• ความสามัคคีในสหภาพยุโรปตึงเครียด วิกฤตครั้งนี้ปลุกความตื่นตระหนกในหลายประเทศสมาชิก EU โดยอิตาลีตอบโต้ด้วยความกังวลอย่างสูง คณะกรรมาธิการยุโรปชื่นชมสเปนสำหรับ "การตอบสนองที่รวดเร็ว" ในขณะที่กลุ่มประเทศสมาชิกยังคงแตกแยกในเรื่องการแบ่งปันภาระ
• รัฐบาลสเปนตกอยู่ภายใต้ความกดดัน นายกรัฐมนตรีเปโดร ซานเชซ เรียกเหตุการณ์คลื่นมนุษย์ในเดือนกรกฎาคมว่า "เป็นการละเมิดบูรณภาพแห่งดินแดนของสเปน" และโทษว่าเป็นฝีมือของแก๊งค้ามนุษย์ วิกฤตนี้ทำให้การถกเถียงเชิงนโยบายเรื่องการย้ายถิ่นรุนแรงขึ้น โดยเฉพาะหลังจากศาลสูงสุดสเปนตัดสินว่า ผู้อพยพที่ถูกสกัดกั้นในทะเลขณะพยายามเข้าถึงดินแดนสเปนไม่สามารถถูกส่งกลับทันที คำตัดสินนี้ถูกมองว่าเป็นตัวเร่งให้เกิดคลื่นมนุษย์ในเดือนกรกฎาคม
• โมร็อกโกใช้การย้ายถิ่นเป็นเครื่องมือต่อรองทางการเมือง การรื้อจุดตรวจและสิ่งกีดขวางชายแดนระหว่างคลื่นมนุษย์ในเดือนกรกฎาคมทำให้เกิดข้อสงสัยว่า ทางการโมร็อกโกจงใจผ่อนปรนการควบคุมชายแดน ซึ่งเป็นกลวิธีที่ราบัตใช้ในข้อพิพาทกับมาดริดมาแล้วในอดีต (โดยเฉพาะในปี 2021 กรณีซาฮาราตะวันตก)

ผลกระทบด้านสิทธิมนุษยชน

• เหตุการณ์ที่คร่าชีวิตผู้คนมากที่สุดในรอบหลายปี ตัวเลขผู้เสียชีวิตคาดการณ์แตกต่างกันไป: รอยเตอร์สรายงาน 72 ศพในฝั่งสเปน ณ วันที่ 2 สิงหาคม ผู้นำของเซวตากล่าวในภายหลังว่ามีผู้เสียชีวิตทั้งหมดอย่างน้อย 100 ราย รวมถึงผู้เสียชีวิตทั้งสองฝั่งของชายแดน หลายคนจมน้ำขณะพยายามว่ายเลาะแนวรั้วชายแดน
• ความแออัดและความเครียดด้านมนุษยธรรม ระหว่าง 3,000 ถึง 5,000 คนยังคงค้างอยู่ในเซวตาเป็นเวลาหลายวันหลังจากคลื่นมนุษย์ในเดือนกรกฎาคม โดยศูนย์รองรับผู้อพยพแออัดยัดเยียดและต้องดิ้นรนรับมือ สเปนคาดว่าจะย้ายผู้เยาว์ที่อพยพไปยังแผ่นดินใหญ่เพื่อบรรเทาสภาพการณ์
• ความเสี่ยงต่อการเสียชีวิตเพิ่มเติม กลุ่มสิทธิมนุษยชนเตือนว่าการตอบสนองด้วยการใช้กำลังทหารและการปิดชายแดนผลักดันให้ผู้อพยพหันไปใช้เส้นทางที่อันตรายมากขึ้น เช่น การว่ายน้ำเลาะแนวชายฝั่งหิน หรือการพยายามปีนรั้วที่มีป้อมปราการแน่นหนา แทนที่จะขัดขวางการข้ามแดน
• ข้อกังวลเรื่องการ 'outsource' การควบคุมชายแดนของ EU วิกฤตนี้จุดประเด็นการถกเถียงอีกครั้งเกี่ยวกับการพึ่งพาโมร็อกโกในฐานะ 'ยามรักษาชายแดน' ของสหภาพยุโรป โดยองค์กรสิทธิมนุษยชนวิพากษ์วิจารณ์ที่ EU มอบหมายการควบคุมการย้ายถิ่นให้กับประเทศที่มีประวัติการปฏิบัติต่อผู้อพยพที่ไม่ดีอยู่แล้ว

บทสรุป: โมร็อกโกและสเปนได้ส่งกำลังรักษาความปลอดภัยหลายพันนาย ติดตั้งสิ่งกีดขวางและด่านตรวจใหม่เพื่อรับมือกับวันที่ 15 สิงหาคม พร้อมจับกุมผู้ต้องสงสัยปลุกระดมและเตือนผู้อพยพไม่ให้พยายามข้ามแดน วิกฤตนี้ทำให้ข้อพิพาทเรื่องอธิปไตยระหว่างมาดริดและราบัตทวีความรุนแรงขึ้น สร้างความตึงเครียดด้านนโยบายผู้อพยพในสหภาพยุโรป และส่งผลให้เกิดเหตุการณ์บริเวณชายแดนที่มีผู้เสียชีวิตมากที่สุดนับเป็นเวลาหลายสิบปี บนพรมแดนสเปน-โมร็อกโก โดยมีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 72-100 คน