โคเดลโกทิ้งเป้าหมายผลิตทองแดง: วิกฤตซ้อนวิกฤตจากเหมืองถล่มถึงหนี้ท่วม และผลกระทบต่ออุปทานทองแดงโลก

โคเดลโก (Codelco) ผู้ผลิตทองแดงรายใหญ่ที่สุดของโลก ได้ประกาศยกเลิกเป้าหมายการผลิตทองแดงปี 2569 ที่ 1.34 ล้านเมตริกตันอย่างมีประสิทธิผล รวมถึงเป้าหมายระยะยาวที่ 1.7 ล้านตันต่อปี การตัดสินใจครั้งนี้ไม่ได้เกิดจากปัจจัยเดียว แต่เป็นผลพวงจากวิกฤตการณ์ซ้อนทับทั้งด้านปฏิบัติการ การเงิน และการปรับเปลี่ยนกลยุทธ์ครั้งสำคัญ

เหตุใดโคเดลโกจึงทิ้งเป้าหมายการผลิต

เหตุการณ์ถล่มร้ายแรงและการระงับโครงการที่เอลเตนิเอนเต

เมื่อวันที่ 31 กรกฎาคม 2568 เกิดเหตุหินถล่มที่เหมืองเอลเตนิเอนเต (El Teniente) คร่าชีวิตคนงาน 6 ราย และบีบให้โคเดลโกต้องหยุดการผลิตในพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบ ซึ่งนำไปสู่การปรับลดคาดการณ์ผลผลิตปี 2568 โดยตรง หนึ่งปีต่อมา ในเดือนสิงหาคม 2569 โคเดลโกได้ระงับโครงการขยายเหมืองอันเดส นอร์เต (Andes Norte) ที่เอลเตนิเอนเต หลังจากผลการศึกษาทางเทคนิคใหม่พบความเสี่ยงจากแผ่นดินไหวสูงกว่าที่ประเมินไว้แต่แรก โดยโคเดลโกระบุว่านี่เป็นมาตรการป้องกันด้านความปลอดภัย และยังไม่มีการยืนยันวันเริ่มดำเนินการใหม่ โครงการนี้มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการชดเชยปริมาณแร่ทองแดงที่ลดลงและการยืดอายุเหมือง การระงับโครงการอย่างไม่มีกำหนดจึงเป็นการตัดเสาหลักของแผนการเติบโตทิ้งไป

เหมืองเก่า ปริมาณแร่ลดลง และผลงานที่ย่ำแย่เรื้อรัง

โคเดลโกพลาดเป้าหมายการผลิตมาแล้ว 7 ปีติดต่อกัน ผลผลิตในปี 2566 ตกลงสู่ระดับต่ำสุดในรอบ 25 ปี เนื่องจากปริมาณแร่ทองแดงที่ลดลงและความล่าช้าของโครงการโครงสร้างพื้นฐานที่ชูกิกามาตา (Chuquicamata) กาบริเอลา มิสตรัล (Gabriela Mistral) และที่อื่นๆ ประธานคณะกรรมการ เบอร์นาร์โด ฟงแตน (Bernardo Fontaine) ยอมรับว่า "ไม่มีทางเป็นไปได้" ที่จะผลิตได้ถึง 1.7 ล้านตันภายใน 4-5 ปี

หนี้สินสูงและภาวะการเงินตึงตัว

ณ วันที่ 31 มีนาคม 2569 หนี้สินสุทธิของโคเดลโกอยู่ที่ 2.47 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ โดยมีอัตราส่วนหนี้สุทธิต่อ EBITDA อยู่ที่ 3.3 เท่า ซึ่งดีขึ้นจาก 4.4 เท่าในปีก่อน แต่ยังคงอยู่ในระดับสูง หนี้สินทางการเงินรวมพุ่งสูงถึง 2.74 หมื่นล้านดอลลาร์ การวิเคราะห์โดยอิสระชี้ให้เห็นว่าต้นทุนของโคเดลโกสูงกว่าคู่แข่งทั่วโลกถึง 56% อัตรากำไร EBITDA อยู่ที่เพียง 34% และหนี้สินสุทธิสูงกว่าคู่แข่งถึง 5 เท่า การใช้จ่ายด้านทุนจำนวนมากในโครงการโครงสร้างพื้นฐานก่อให้เกิดกระแสเงินสดติดลบ ทำให้กลยุทธ์เดิมที่เน้นการเติบโตไม่ว่าจะต้องแลกด้วยอะไรไม่ยั่งยืนอีกต่อไป

การเปลี่ยนแปลงกลยุทธ์ครั้งสำคัญ: เน้นกำไรและลดหนี้

เบอร์นาร์โด ฟงแตน ประธานคนใหม่ซึ่งได้รับแต่งตั้งในกลางปี 2569 ได้ปรับเปลี่ยนกลยุทธ์ของบริษัทอย่างชัดเจน: ให้ความสำคัญกับความสามารถในการทำกำไรมากกว่าปริมาณการผลิต ประเด็นสำคัญ 4 ด้านที่นำเสนอต่อรัฐสภาชิลี ได้แก่ การสร้างผลประโยชน์สูงสุดให้แก่รัฐ การรัดเข็มขัด ความยั่งยืนในระยะยาว และวินัยทางการเงิน โดยไม่เพิ่มภาระการกู้ยืม ในประวัติศาสตร์ รัฐบาลชิลีอนุญาตให้โคเดลโกเก็บกำไรทั้งหมดของปี 2568 ไว้ (มูลค่า 2.422 พันล้านดอลลาร์) เป็นครั้งแรกในรอบกว่า 50 ปี เพื่อลดแรงกดดันทางการเงิน บริษัทไม่ได้ไล่ตามปริมาณการผลิตอีกต่อไป แต่กำลังพยายามทำให้งบดุลมีเสถียรภาพ

ปัจจัยเหล่านี้รวมกันอย่างไร

ภาระหนี้สินหมายความว่าการกู้ยืมเพิ่มเพื่อระดมทุนโครงการขนาดใหญ่ไม่ใช่ทางเลือกที่เหมาะสมอีกต่อไป เหตุการณ์ถล่มและการระงับโครงการที่เอลเตนิเอนเตได้ตัดเส้นทางการเติบโตในระยะใกล้ออกจากสินทรัพย์เชิงกลยุทธ์มากที่สุดของบริษัท ฟงแตนและคณะกรรมการชุดใหม่สรุปว่าการไล่ตามเป้าหมายการผลิตที่ไม่เป็นจริงต่อไปจะทำให้ปัญหาทางการเงินเลวร้ายลง ผลลัพธ์ที่ได้คือการยกเลิกเป้าหมายการเติบโตใดๆ ในอีกหลายปีข้างหน้าอย่างมีประสิทธิผล โดยคาดว่าการผลิตจะทรงตัวอยู่ในระดับต่ำเช่นปัจจุบัน

ผลกระทบต่อการคาดการณ์การขาดแคลนอุปทานทองแดงโลก

โกลด์แมน แซคส์ (Goldman Sachs)

เดิมทีโกลด์แมน แซคส์คาดการณ์ว่าตลาดทองแดงในปี 2569 จะมีอุปทานเกินดุล 490,000 ตัน ณ เดือนเมษายน 2569 อย่างไรก็ตาม ภายในเดือนมิถุนายน 2569 หลังจากที่แนวโน้มของโคเดลโกชัดเจนขึ้น โกลด์แมนก็ได้ปรับเปลี่ยนมุมมองอย่างรุนแรง โดยปัจจุบันธนาคารคาดการณ์ว่าตลาดทองแดงบริสุทธิ์นอกสหรัฐฯ จะขาดดุล 640,000 ตัน ในปี 2569 และขาดดุลเพิ่มเติม 170,000 ตัน ในปี 2570 ซึ่งเป็นการเลวร้ายลงมากกว่า 10 เท่าจากการคาดการณ์ก่อนหน้านี้ โกลด์แมนระบุว่าการลดอุปทานประมาณ 350,000 ตัน มาจากการฟื้นตัวที่ช้ากว่าที่คาดของโคเดลโกและเหมืองสำคัญอื่นๆ ธนาคารเตือนว่าสถานการณ์นี้จะสร้างภาวะอุปทานตึงตัว ซึ่งอาจส่งผลให้ราคาทองแดง LME พุ่งสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ

เจพีมอร์แกน (J.P. Morgan)

เจพีมอร์แกนเคยคาดการณ์ว่าการขาดแคลนทองแดงบริสุทธิ์ทั่วโลกในปี 2569 จะอยู่ที่ 160,000 เมตริกตัน ในช่วงต้นปี 2568 รายงานล่าสุดระบุว่าเจพีมอร์แกนได้ปรับเปลี่ยนมุมมองเป็น การขาดดุล 330,000 ตัน ธนาคารยังคาดการณ์ว่าราคาทองแดงเฉลี่ยในปี 2569 จะอยู่ที่ประมาณ 11,000 ดอลลาร์สหรัฐ/เมตริกตัน

บริบทตลาดในวงกว้าง

กลุ่มศึกษาทองแดงระหว่างประเทศ (International Copper Study Group) ได้กลับคำคาดการณ์ก่อนหน้านี้ที่ว่าตลาดจะเกินดุล และปัจจุบันคาดการณ์ว่าตลาดปี 2569 จะขาดดุล 150,000 ตัน มอร์แกน สแตนลีย์ (Morgan Stanley) คาดการณ์การขาดดุลที่มากกว่าเดิมถึง 600,000 ตัน ความสามารถในการเพิ่มกำลังการผลิตที่ล้มเหลวของโคเดลโก และการตัดสินใจอย่างชัดเจนที่จะหยุดพยายาม เป็นปัจจัยขับเคลื่อนหลักเบื้องหลังการปรับเปลี่ยนเหล่านี้ เมื่อผู้ผลิตทองแดงรายใหญ่ที่สุดของโลกถูกกีดกันจากการเติบโตในขณะที่ความต้องการจากอุตสาหกรรมไฟฟ้าและโครงสร้างพื้นฐานด้าน AI เพิ่มสูงขึ้น แนวโน้มของตลาดจึงเปลี่ยนจากอุปทานล้นตลาดไปสู่การขาดแคลนเชิงโครงสร้าง