ต้นทุนขนส่งน้ำมันทะเลดำทะลุ $440,000 ต่อวัน หลังโดรนยูเครนถล่มหนัก

การโจมตีด้วยโดรนของยูเครนที่เพิ่มขึ้นอย่างรุนแรงต่อเรือสินค้าใกล้ท่าเรือโนโวรอสซีสค์ (Novorossiysk) ของรัสเซีย ได้เปลี่ยนทะเลดำให้กลายเป็นจุดคอขวดทางการค้าที่มีความเสี่ยงสูง ส่งผลให้ค่าระวางเรือบรรทุกน้ำมันพุ่งขึ้นเป็นประวัติการณ์ ทำให้เบี้ยประกันความเสี่ยงสงครามเพิ่มขึ้นเป็นเท่าตัว และบีบให้แหล่งน้ำมันที่ใหญ่ที่สุดของคาซัคสถานต้องลดการผลิตอย่างรุนแรง วิกฤตครั้งนี้ดึงดูดความสนใจของรัฐบาลทรัมป์ นำไปสู่ข้อเสนอเส้นทางเดินเรือปลอดภัยจากตุรกี และเผยให้เห็นความเปราะบางของท่อส่งน้ำมันเส้นทางเดียวที่ขนส่งน้ำมันดิบประมาณ 1% ของอุปทานทั่วโลก

ค่าระวางเรือและประกันภัยพุ่งทะยาน

รายได้ต่อวันของเรือบรรทุกน้ำมันขนาด Suezmax ที่ขนส่งน้ำมันดิบจากทะเลดำไปยังเมดิเตอร์เรเนียนพุ่งแตะ 440,948 ดอลลาร์สหรัฐในวันที่ 12 สิงหาคม 2569 ซึ่งเป็นระดับสูงสุดนับตั้งแต่ Baltic Exchange เริ่มบันทึกข้อมูลในเดือนกรกฎาคม 2551 และเป็น การเพิ่มขึ้น 140% ตั้งแต่ต้นเดือนกรกฎาคม ซึ่งเป็นช่วงที่คลื่นการโจมตีระลอกล่าสุดเริ่มต้นขึ้น การเช่าเหมาเรือบรรทุกน้ำมันเพื่อเข้าเทียบท่าที่ท่าเรือของ Caspian Pipeline Consortium (CPC) ใกล้โนโวรอสซีสค์มีต้นทุนประมาณ 338,000 ดอลลาร์ต่อวัน ในช่วงต้นเดือนสิงหาคม ซึ่งเกือบเป็นสองเท่าของระดับเมื่อเดือนก่อนหน้า

เบี้ยประกันความเสี่ยงสงครามสำหรับการเดินเรือในทะเลดำพุ่งสูงถึง 2% ของมูลค่าเรือ จากประมาณ 1% เมื่อสองสัปดาห์ก่อนหน้านั้น การเพิ่มขึ้นของเบี้ยประกันสะท้อนให้เห็นถึงการโจมตีที่รุนแรงขึ้นอย่างชัดเจน โดยยูเครนบันทึก การโจมตีเรือในท่าเรือ 35 ครั้ง และในทะเล 22 ครั้งในเดือนกรกฎาคม พร้อมกับการโจมตีสิ่งอำนวยความสะดวกท่าเรือ 67 ครั้ง ซึ่งเมื่อเทียบกันแล้ว ตลอดทั้งปี 2568 มีการโจมตีเรือเพียง 14 ครั้ง ผู้ให้บริการขนส่งสินค้าทางทะเล รวมถึง Alpha Shipping, Marmed Container Services และ M-Line ได้ประกาศเรียกเก็บค่าธรรมเนียมความเสี่ยงสงคราม (War Risk Surcharge) เพิ่มสำหรับเส้นทางตุรกี-โนโวรอสซีสค์ ตั้งแต่วันที่ 4 สิงหาคม

ภาคน้ำมันคาซัคสถานรับผลกระทบหนักที่สุด

คาซัคสถานซึ่งเป็นประเทศที่ไม่มีทางออกสู่ทะเล ต้องพึ่งพาท่อส่งน้ำมัน CPC เกือบทั้งหมดในการส่งออกน้ำมันดิบผ่านท่าเรือโนโวรอสซีสค์ของรัสเซีย การโจมตีด้วยโดรนใกล้ท่าเทียบเรือส่งออกของ CPC ส่งผลให้ ปริมาณการบรรทุกน้ำมัน CPC ในเดือนกรกฎาคมลดลงมากกว่าหนึ่งในห้า (มากกว่า 20%) คิดเป็นการหายไปประมาณ 400,000 บาร์เรลต่อวันจากตลาดโลก คาดว่าการส่งออกในเดือนสิงหาคมจะลดลงประมาณ หนึ่งในสาม

การหยุดชะงักดังกล่าวบีบให้แหล่งน้ำมันสำคัญของคาซัคสถานต้องลดการผลิตลงอย่างรวดเร็ว ผลผลิตน้ำมันดิบและก๊าซคอนเดนเสทของประเทศลดลง 14% จากเดือนมิถุนายนถึงกรกฎาคม เหลือประมาณ 1.85 ล้านบาร์เรลต่อวัน ภายในวันที่ 26 กรกฎาคม ผลผลิตรวมลดลงเหลือประมาณ 1 ล้านบาร์เรลต่อวัน ซึ่งน้อยกว่าครึ่งหนึ่งของค่าเฉลี่ยเดือนมิถุนายนที่ 2.16 ล้านบาร์เรลต่อวัน ที่แหล่งเต็งกิซ (Tengiz) ซึ่งเป็นแหล่งน้ำมันที่ใหญ่ที่สุดของคาซัคสถาน การผลิตลดลงถึง 56% ในช่วงที่แย่ที่สุด โดยลดลงจากค่าเฉลี่ยเดือนกรกฎาคมที่ 925,000 บาร์เรลต่อวัน เหลือประมาณ 406,000 บาร์เรลต่อวัน

ราคาน้ำมันดิบ CPC Blend ลดลงอย่างรุนแรงเมื่อผู้ซื้อประเมินความเสี่ยงจากอุปทานที่หยุดชะงัก น้ำมันที่จะบรรทุกในเดือนสิงหาคมถูกเสนอขายในราคา ต่ำกว่าราคาน้ำมันดิบเบรนท์ (Brent) เกือบ 4 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล ซึ่งเป็นน้ำมันเกรดที่เคยซื้อขายในราคาพรีเมียมเมื่อไม่กี่สัปดาห์ก่อนหน้านี้ แหล่งข่าวในอุตสาหกรรมรายงานว่าส่วนลดดังกล่าวอยู่ในระดับต่ำที่สุดนับตั้งแต่เดือนมกราคม 2568

วิกฤตทางการทูต: สหรัฐฯ ตุรกี และยูเครน

การโจมตีลุกลามจากการก่อกวนตลาดไปสู่วิกฤตทางการทูตอย่างรวดเร็ว รัฐบาลทรัมป์เตือนยูเครนในปลายเดือนกรกฎาคมให้หยุดโจมตีเรือที่ไม่ใช่ของรัสเซีย หลังจากโดรนยูเครนโจมตีเรือบรรทุกน้ำมันที่เช่าเหมาลำโดยเชฟรอน (Chevron) ซึ่งเป็นบริษัทพลังงานยักษ์ใหญ่ของสหรัฐฯ ได้รับความเสียหาย ไมค์ เวิร์ธ (Mike Wirth) ซีอีโอของเชฟรอนและผู้บริหารบริษัทน้ำมันรายอื่นได้เข้าพบกับเจ้าหน้าที่ระดับสูงของรัฐบาลสหรัฐฯ เพื่อกดดันให้ปกป้องการดำเนินงานในคาซัคสถาน มาร์โก รูบิโอ (Marco Rubio) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ ได้หารือเกี่ยวกับวิกฤต CPC โดยตรงกับเยอร์เมก โคเชอร์บาเยฟ (Yermek Kosherbayev) รัฐมนตรีต่างประเทศคาซัคสถาน เมื่อวันที่ 29 กรกฎาคม

ในช่วงต้นเดือนสิงหาคม ยูเครนตกลงที่จะหยุดกำหนดเป้าหมายเรือบรรทุกน้ำมันและโครงสร้างพื้นฐานในทะเลดำที่ไม่ใช่ของรัสเซีย ซึ่งมีความสำคัญต่อการส่งออกของคาซัคสถาน ภายหลังการเจรจาที่สหรัฐฯ เป็นคนกลาง ยูเครนยังได้จัดตั้งจุดติดต่อเพื่อให้ผู้ให้บริการขนส่งสินค้าสามารถสื่อสารและรับประกันความปลอดภัยในการเดินเรือ

ตุรกี ซึ่งเรือสินค้าสัญชาติตุรกีชื่อ นาเดซดา (Nadezhda) ได้รับความเสียหายจากการโจมตีด้วยโดรนใกล้โนโวรอสซีสค์ ได้จำกัดการจราจรของเรือสินค้าที่เข้าสู่ทะเลดำชั่วคราวเมื่อวันที่ 8 สิงหาคม แต่ได้อนุญาตให้ผ่านได้อีกครั้งในวันถัดมา ขณะนี้ อังการากำลังเสนอ ทางเดินปลอดภัย "ไม่โจมตี" สองเส้นทางแยกกัน — เส้นทางหนึ่งสำหรับเรือที่มุ่งหน้าไปรัสเซีย และอีกเส้นทางหนึ่งสำหรับเรือที่มุ่งหน้าไปยูเครน — โดยคาดว่าจะทราบผลการหารือประมาณวันที่ 20 สิงหาคม

ผลกระทบต่อตลาดและเศรษฐกิจในวงกว้าง

การหยุดชะงักในทะเลดำส่งผลกระทบต่อทั้งการไหลเวียนของธัญพืชและน้ำมัน ทำให้ภูมิภาคนี้กลายเป็นจุดคอขวดทางการค้าที่สำคัญเป็นครั้งที่สองนับตั้งแต่สงครามรัสเซีย-ยูเครนเริ่มต้นขึ้น แม้ปริมาณการส่งออกจะลดลง แต่ รายได้รวมจากการขายน้ำมันดิบของรัสเซียยังคงทรงตัว เนื่องจากค่าระวางเรือที่สูงขึ้นและส่วนลดราคาที่กว้างขึ้นไม่ได้ลดรายได้ลงอย่างมีนัยสำคัญ

ยูเครนเองก็ต้องแบกรับต้นทุนทางเศรษฐกิจจากการดำเนินการของตนเองเช่นกัน การส่งออกสินค้าเกษตรลดลง 23% และคาดว่าจีดีพีของยูเครนจะหายไป 1–1.5% เนื่องจากการหยุดชะงักของการขนส่ง การโจมตียังทำให้แผนการส่งออกระยะยาวของคาซัคสถานยุ่งยากขึ้น โดยประเทศมีแผนที่จะ เพิ่มการขนส่งผ่านท่อส่งน้ำมันบากู-ทบิลิซี-เซย์ฮาน (Baku-Tbilisi-Ceyhan) ขึ้น 31% ในปี 2569 เพื่อลดการพึ่งพาเส้นทาง CPC ที่มีความเสี่ยง

แนวโน้ม

วิกฤตการณ์ในทันทีอาจคลี่คลายลงได้ หากข้อเสนอทางเดินปลอดภัยของตุรกีได้รับการอนุมัติจากทั้งรัสเซียและยูเครน และหากคำมั่นสัญญาของยูเครนที่จะหลีกเลี่ยงการโจมตีเรือบรรทุกน้ำมันที่ไม่ใช่ของรัสเซียยังคงเป็นจริง แต่จุดอ่อนเชิงกลยุทธ์นั้นชัดเจน: ภาคน้ำมันของคาซัคสถาน — และตลาดน้ำมันดิบโลกที่พึ่งพามัน — ได้เห็นแล้วว่าการโจมตีด้วยโดรนที่ท่าเรือแห่งเดียวสามารถลดการผลิตของประเทศลงได้เกือบครึ่งภายในเวลาไม่กี่วันได้รวดเร็วเพียงใด การค้นหาเส้นทางส่งออกทางเลือกอื่นจึงมีแนวโน้มที่จะเร่งตัวขึ้น ไม่ว่าการรับประกันความปลอดภัยในระยะสั้นจะเป็นเช่นไรก็ตาม

หมายเหตุ: ตัวเลขเฉพาะบางส่วนที่อ้างถึงในรายงานตลาด (เช่น ส่วนลดที่แน่นอน $4.60/บาร์เรลสำหรับ CPC Blend และตัวเลขประมาณการการสูญเสีย GDP ที่แม่นยำ) สะท้อนถึงทิศทางทั่วไปและขนาดของแนวโน้มที่ได้รับการยืนยันจากหลายแหล่ง แต่ตัวเลขที่แม่นยำที่สุดควรถือเป็นค่าประมาณ