ระบบไฟฟ้ายุโรปโดนหนัก! สุริยุปราคา 12 ส.ค. 2026 ซ้ำเติมคลื่นความร้อน อาจดับวูบ 9.7 GW

ขนาดของความท้าทาย

ผลกระทบของสุริยุปราคาต่อระบบไฟฟ้าของยุโรปมีความซับซ้อนมากขึ้นจากปัจจัยหลายอย่างที่ทำงานร่วมกันในเวลาเดียวกัน

การลดลงของโซลาร์อย่างรวดเร็วและรุนแรง เครือข่ายผู้ให้บริการระบบส่งไฟฟ้าของยุโรป (ENTSO-E) คาดการณ์ว่ากำลังผลิตไฟฟ้าจากโซลาร์ PV สูงถึง 9.7 GW จะหายไปภายในไม่กี่นาทีเมื่อดวงจันทร์เคลื่อนผ่านหน้าดวงอาทิตย์ ซึ่งต้องมีการชดเชยแบบเรียลไทม์ คาบสมุทรไอบีเรียเพียงแห่งเดียวอาจสูญเสียกำลังผลิตถึง 5 GW หรือประมาณ 13% ของความต้องการใช้ไฟฟ้าสูงสุด ผู้ให้บริการระบบส่งไฟฟ้าของเยอรมนีคาดการณ์กำลังผลิตจะลดลงประมาณ 2 GW ในขณะที่โปรตุเกสคาดว่าผลผลิตไฟฟ้าจากโซลาร์จะลดลง 45% ในช่วงที่เกิดสุริยุปราคา

คลื่นความร้อนบีบกำลังผลิต ในประเทศฝรั่งเศส อิตาลี โปแลนด์ ฮังการี โรมาเนีย และสโลวีเนีย โรงไฟฟ้าต่างๆ ถูกบังคับให้ลดหรือหยุดการผลิตเนื่องจากระดับน้ำในแม่น้ำลดต่ำลง หรืออุณหภูมิน้ำที่ใช้ในการหล่อเย็นสูงเกินไป ซึ่งลดกำลังการผลิตพื้นฐานที่พร้อมจะใช้ชดเชยการขาดหายไปของโซลาร์จากการเกิดสุริยุปราคา

ความต้องการใช้ไฟฟ้าสูงจากคลื่นความร้อน การใช้เครื่องปรับอากาศยังคงอยู่ในระดับสูง ส่งผลให้ความต้องการใช้ไฟฟ้ายังคงสูงแม้กำลังผลิตจะตึงตัว

คำเตือนเฉพาะในสหราชอาณาจักร ผู้ให้บริการระบบส่งไฟฟ้าแห่งชาติของสหราชอาณาจักร (National Energy System Operator) คาดการณ์ว่ากำลังผลิตจะขาดดุลเกือบ 1.8 GW และได้ออกประกาศแจ้งเตือน "ความตึงตัวของกำลังการผลิต" (tight margins) เพื่อขอให้ผู้ประกอบการในตลาดยื่นข้อเสนอขายกำลังการผลิตสำรอง สหราชอาณาจักรคาดว่าผลผลิตไฟฟ้าจากโซลาร์จะลดลงมากกว่า 1 GW เล็กน้อยเมื่อดวงจันทร์บดบังดวงอาทิตย์ 95% ในช่วงเวลาประมาณ 20:00 น.

ผู้ให้บริการระบบส่งไฟฟ้ากำลังทำอะไรอยู่

ผู้ให้บริการระบบส่งไฟฟ้า (TSOs) ทั่วยุโรปได้เตรียมการมาหลายสัปดาห์แล้ว โดยมีการประสานงานผ่าน ENTSO-E และศูนย์ควบคุมระดับประเทศ

เตรียมพร้อมเดินเครื่องผลิตไฟฟ้าสำรอง TSOs ได้เตรียมโรงไฟฟ้าก๊าซธรรมชาติ โรงไฟฟ้าพลังน้ำ และนิวเคลียร์เพิ่มเติมเพื่อเร่งเดินเครื่องเมื่อกำลังผลิตจากโซลาร์ลดลง ผู้ให้บริการระบบส่งไฟฟ้าของโปรตุเกส (REN) ระบุว่าจะระดมกำลังสำรองเพิ่มเติมจากการผลิตไฟฟ้าพลังน้ำและความร้อน ในเนเธอร์แลนด์ TenneT คำนวณว่าแบตเตอรี่สามารถช่วยได้โดยการป้อนพลังงานที่เก็บไว้เข้าสู่ระบบในช่วงที่กำลังผลิตลดลง

การประสานงานข้ามพรมแดน TSOs ในยุโรปประสานงานอย่างใกล้ชิดผ่าน ENTSO-E เพื่อแบ่งปันไฟฟ้าข้ามพรมแดนแบบเรียลไทม์ โดยใช้สายเชื่อมต่อ (interconnectors) เพื่อส่งไฟฟ้าจากภูมิภาคที่ได้รับผลกระทบน้อยไปยังพื้นที่ที่ต้องการมากที่สุด คณะกรรมาธิการยุโรปยืนยันว่าตลาดไฟฟ้าเดียวของสหภาพยุโรปกำลังช่วยให้ไฟฟ้าไหลเวียนไปยังภูมิภาคที่ต้องการมากที่สุด

การสำรองเพื่อรักษาสมดุลของระบบ ผู้ให้บริการได้จัดหากำลังการผลิตสำรองและบริการรักษาสมดุลเพิ่มเติมเพื่อจัดการกับความผันผวนของความถี่ที่รวดเร็วซึ่งจะเกิดขึ้นเมื่อดวงอาทิตย์หายไปและกลับมาปรากฏอีกครั้ง ผู้ให้บริการระบบส่งไฟฟ้าของสเปน (Red Eléctrica – REE) ได้เพิ่มเงินสำรองและส่วนต่างความปลอดภัยตามปกติ และกำลังติดตามสถานการณ์อย่างต่อเนื่อง

ครัวเรือนสามารถทำอะไรได้บ้าง

ผู้จัดหาพลังงานและผู้ให้บริการระบบส่งไฟฟ้าต่างหวังพึ่งการลดการใช้ไฟฟ้าลงโดยสมัครใจจากประชาชน เพื่อช่วยลดความตึงเครียดในช่วงเวลาวิกฤต

คำร้องขอให้ลดการใช้ไฟฟ้าโดยสมัครใจ Octopus Energy ผู้จัดหาพลังงานรายใหญ่ที่สุดในสหราชอาณาจักร ขอให้ลูกค้าหลีกเลี่ยงการใช้เครื่องซักผ้า เครื่องล้างจาน และเครื่องใช้ไฟฟ้าที่กินไฟสูงอื่นๆ ระหว่างเวลา 18:00 – 20:00 น. ตามเวลาท้องถิ่น ผู้จัดหาพลังงานรายอื่นๆ ทั่วยุโรปก็ออกคำแนะนำที่คล้ายคลึงกัน

โปรแกรมจูงใจ ผู้ให้บริการ REE ของสเปนกำลังประสานงานกับครัวเรือนที่เข้าร่วมโปรแกรมตอบสนองความต้องการ (demand-response) ซึ่งจะจ่ายเงินหรือสร้างแรงจูงใจให้ลูกค้าลดการใช้ไฟฟ้าในช่วงเวลาวิกฤต ตามรายงานบางฉบับระบุว่า มีประเทศในยุโรปแห่งหนึ่งเสนอแจกไฟฟ้าฟรีให้กับครัวเรือนที่ลดการใช้ไฟฟ้าลงในช่วงที่สุริยุปราคาเกิดขึ้นสูงสุด

คำแนะนำทั่วไปในการประหยัดไฟฟ้า ผู้ให้บริการระบบส่งไฟฟ้าและผู้จัดหาพลังงานกำลังขอให้ครัวเรือนเลื่อนการใช้ไฟฟ้าที่ไม่จำเป็นออกไปนอกช่วงเวลา 19:15–21:30 CEST (เวลามาตรฐานยุโรปกลาง) เพื่อลดภาระโดยรวมของระบบ

สรุป: ไฟจะดับหรือไม่?

ไม่คาดว่าจะเกิดไฟฟ้าดับเป็นวงกว้าง เหตุการณ์สุริยุปราคาครั้งนี้เกิดขึ้นในช่วงเวลาสั้นๆ สามารถคาดการณ์ล่วงหน้าได้ และมีการวางแผนรับมืออย่างละเอียดถี่ถ้วน นอกจากนี้ มันยังเกิดขึ้นในช่วงใกล้พระอาทิตย์ตกดิน ซึ่งเป็นเวลาที่กำลังผลิตจากโซลาร์เริ่มลดลงตามธรรมชาติอยู่แล้ว คณะกรรมาธิการยุโรปได้ออกแถลงการณ์ว่าไม่มีความเสี่ยงด้านความเพียงพอของไฟฟ้าในระยะสั้น แม้สถานการณ์จะยังคงตึงตัวก็ตาม การเคลื่อนไหวของราคาในตลาดซื้อขายไฟฟ้าภายในวัน (intraday) คาดว่าจะอยู่ในระดับเล็กน้อยและเกิดขึ้นในช่วงสั้นๆ เหตุการณ์ในวันที่ 12 สิงหาคม 2026 ถือเป็นการทดสอบครั้งสำคัญของความยืดหยุ่นของระบบไฟฟ้า ในขณะที่กำลังการผลิตไฟฟ้าจากโซลาร์ของยุโรปยังคงเติบโตอย่างต่อเนื่อง และผู้ให้บริการระบบส่งไฟฟ้าระบุว่าพวกเขาสามารถผ่านเหตุการณ์นี้ไปได้ — ด้วยการจัดการอย่างรอบคอบและความร่วมมือจากครัวเรือนต่างๆ