สวิส รี ไฮไลต์ ‘ความเสี่ยงจากความร้อนเรื้อรัง’ ในยุโรป ชี้ไฟป่าปี 2026 สร้างความเสียหายมหาศาลและกระทบเศรษฐกิจเป็นวงกว้าง

รายงานยังได้นำเหตุการณ์ในช่วงฤดูร้อนนี้มาใส่ในบริบทที่กว้างขึ้น: ความสูญเสียทางเศรษฐกิจทั่วโลกจากภัยธรรมชาติลดลงเหลือ 1 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐในช่วงครึ่งแรกของปี 2026 (ต่ำกว่าค่าเฉลี่ย 10 ปี 10%) แต่สวิส รี เตือนว่าตัวเลขที่เป็นบวกนี้ ‘เป็นการบดบังความเสี่ยงจากภัยธรรมชาติที่เพิ่มสูงขึ้น’ โดยเฉพาะจากความร้อนและไฟป่า

สถิติฤดูร้อนปี 2026: ไฟป่า ผู้เสียชีวิตจากความร้อน และพื้นที่เผาไหม้เป็นประวัติการณ์

ขนาดของฤดูเพลิงไหม้ปี 2026 ถือว่าไม่เคยปรากฏมาก่อนในหลายตัวชี้วัดสำคัญ

• ความสูญเสียทางเศรษฐกิจจากไฟป่า: AccuWeather ประมาณการว่ามูลค่าความเสียหายและความสูญเสียทางเศรษฐกิจทั้งหมดจากไฟป่าในยุโรปอยู่ที่ 1.56-1.91 หมื่นล้านยูโร (1.8-2.2 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ) โดยเหตุเพลิงไหม้ส่วนใหญ่เกิดขึ้นตั้งแต่ปลายเดือนมิถุนายน การวิเคราะห์ของ ไฟแนนเชียล ไทมส์ ระบุว่าความเสียหายใน 5 ประเทศยูโรโซนที่ได้รับผลกระทบหนักที่สุดเพียงประเทศเดียวนั้นสูงกว่า 3 พันล้านยูโร ซึ่งสูงเกินกว่าที่คณะกรรมาธิการยุโรปประมาณการค่าใช้จ่ายไฟป่ารายปีเฉลี่ยของทั้งสหภาพยุโรป
• ผู้เสียชีวิตจากความร้อน: ข้อมูลที่รวบรวมโดยบลูมเบิร์กระบุว่ามี ผู้เสียชีวิตจากความร้อนมากกว่า 25,000 ราย ทั่วยุโรปในปีนี้ โดยเยอรมนีมียอดผู้เสียชีวิตสูงสุดที่ 11,900 ราย นับตั้งแต่เดือนเมษายน ตามข้อมูลของสถาบันโรเบิร์ต คอช หน่วยเฝ้าระวังการเสียชีวิตของยุโรป (EuroMOMO) รายงานตัวเลขที่สูงขึ้น โดยมีผู้เสียชีวิตเกินปกติ 31,800 รายใน 26 ประเทศ ระหว่างปลายเดือนมิถุนายนถึงสิ้นเดือนกรกฎาคม
• พื้นที่เผาไหม้และจำนวนไฟ: ศูนย์วิจัยร่วมของสหภาพยุโรปรายงานว่า ณ วันที่ 9 สิงหาคม 2026 มีพื้นที่ 529,192 เฮกตาร์ (ประมาณ 1.31 ล้านเอเคอร์) ถูกเผาไหม้ ซึ่งสูงกว่าพื้นที่ 459,956 เฮกตาร์ที่ถูกเผาไหม้ในช่วงเวลาเดียวกันของปี 2025 (ปีที่เลวร้ายที่สุดเป็นประวัติการณ์ก่อนหน้านี้) แล้ว และสูงกว่าค่าเฉลี่ยระยะยาวที่ 197,347 เฮกตาร์อย่างมาก มีการบันทึก เพลิงไหม้ประมาณ 1,254 ครั้ง มากกว่าสองเท่าของค่าเฉลี่ยในอดีต
• ช่วงเดือนมิถุนายน-กรกฎาคมที่ร้อนที่สุดในยุโรปตะวันตก: บริการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศโคเปอร์นิคัสของสหภาพยุโรปยืนยันว่ายุโรปตะวันตกประสบกับช่วงเดือนมิถุนายน-กรกฎาคมที่ร้อนที่สุดเท่าที่เคยบันทึกมา โดยความร้อนและภัยแล้งเป็นเชื้อเพลิงโดยตรงให้เกิดไฟป่ารุนแรง ลอเรนซ์ รูอิล ผู้อำนวยการบริการเฝ้าติดตามบรรยากาศโคเปอร์นิคัส กล่าวว่า ‘การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศกำลังนำพาสภาวะที่ร้อนและแห้งแล้งซึ่งเอื้อต่อไฟป่าขนาดใหญ่และรุนแรงในยุโรปตอนใต้ ขณะเดียวกันก็ขยายฤดูกาลไฟป่าไปทางเหนือ’
• ยุโรปอุ่นขึ้นเร็วกว่าค่าเฉลี่ยโลก: ยุโรปมีอุณหภูมิอุ่นขึ้นเกือบสองเท่าของค่าเฉลี่ยโลก โดยมีจำนวนวันที่ร้อนจัดเพิ่มขึ้น 64% เมื่อเทียบกับช่วงทศวรรษ 1950 ซึ่งเป็นการเพิ่มสภาวะที่เอื้อต่อการเกิดไฟป่าขนาดใหญ่ สวิตเซอร์แลนด์มีอุณหภูมิอุ่นขึ้นเร็วกว่าค่าเฉลี่ยโลกมากกว่าสองเท่า ตามข้อมูลของสถาบันวิทยาศาสตร์สวิส

ผลกระทบต่อระบบและโครงสร้างพื้นฐานในวงกว้าง

รายงานของสวิส รี เน้นย้ำว่าความเสียหายนั้นขยายวงกว้างออกไปไกลเกินกว่าพื้นที่ที่ถูกไฟไหม้ ภัยแล้งที่ยาวนานและความร้อนจัดกำลังก่อให้เกิดความล้มเหลวเป็นลูกโซ่ในโครงสร้างพื้นฐานที่สำคัญ

• ความชื้นในดินต่ำอย่างวิกฤตและการสูญเสียทางการเกษตร: ภัยแล้งที่ยาวนานทั่วทั้งทวีปทำให้ความชื้นในดินอยู่ในระดับต่ำอย่างวิกฤต ยิ่งเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดไฟป่าและคุกคามการเกษตร ธัญพืชมูลค่าประมาณ 2 พันล้านยูโร (9 ล้านตัน) ได้รับความเสียหายแล้ว โดยฝรั่งเศส ฮังการี และสเปนได้รับผลกระทบหนักที่สุด
• ระดับน้ำในแม่น้ำต่ำเป็นประวัติการณ์ขัดขวางการขนส่งและพลังงาน: ระดับน้ำในแม่น้ำไรน์และแม่น้ำดานูบลดลงสู่ระดับต่ำเป็นประวัติการณ์ ทำให้เกิดการหยุดชะงักของการขนส่งสินค้าทางน้ำ ไอเอ็นจี (ING) ประมาณว่าการหยุดเดินเรือในแม่น้ำไรน์เพียงลำพังจะทำให้จีดีพีของเยอรมนีลดลง 0.3 จุดเปอร์เซ็นต์ในปีนี้ อัลลิอันซ์ (Allianz) ประมาณว่าคลื่นความร้อนในช่วงสองสัปดาห์ของเดือนมิถุนายนเพียงอย่างเดียวจะทำให้จีดีพีของยุโรปลดลง 0.3 จุดเปอร์เซ็นต์ ขณะที่การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศอาจทำให้ผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศลดลง 5-7% ภายในปี 2050
• วงจรป้อนกลับของความร้อน-ภัยแล้งที่เป็นอันตราย: ความร้อนจัดและภัยแล้งส่งเสริมซึ่งกันและกัน — สภาวะที่ร้อนและแห้งจะทำให้พืชพรรณและดินแห้ง ซึ่งจะเพิ่มอุณหภูมิพื้นผิวและลดความชื้นที่มีอยู่ ทำให้เกิดสภาวะที่เอื้อต่อการเกิดไฟป่าขนาดใหญ่และรุนแรงมากขึ้น
• อัตราการใช้เครื่องปรับอากาศต่ำ: Swiss Re Institute ตั้งข้อสังเกตว่าครัวเรือนในยุโรปมีเครื่องปรับอากาศเพียงประมาณ 20% เท่านั้น เมื่อเทียบกับ 76% ในอเมริกาเหนือ ทำให้ทวีปนี้มีความพร้อมน้อยกว่าในการรับมือกับภาวะช็อกจากความร้อนจัดที่ยืดเยื้อ

บริบทโลก: ไฟป่าคือภัยพิบัติทางประกันที่เติบโตเร็วที่สุด

Swiss Re Institute ได้นำเหตุเพลิงไหม้ในยุโรปปี 2026 ไปไว้ในแนวโน้มโลกในวงกว้างที่กำลังเปลี่ยนแปลงอุตสาหกรรมประกันภัย

• ความเสียหายจากไฟป่าที่มีประกันภัยเติบโต ~12% ต่อปี: มิวนิก รี (Munich Re) ได้บันทึกว่าความเสียหายจากไฟป่าทั่วโลกที่มีประกันภัยเติบโตขึ้นประมาณ 12% ต่อปีในแง่ของมูลค่าที่แท้จริงนับตั้งแต่ปี 1970 ซึ่งเป็นอัตราที่เร็วที่สุดในบรรดาภัยพิบัติสภาพอากาศหลัก
• ความเสียหายจากไฟป่าทั่วโลกทำสถิติสูงสุดในปี 2025: รายงาน sigma ของสวิส รี เอง (มีนาคม 2026) แสดงให้เห็นว่าความเสียหายจากภัยธรรมชาติทั่วโลกที่มีประกันภัยสูงถึง 1.07 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐในปี 2025 โดยภัยพิบัติรอง (รวมถึงไฟป่าและพายุฝนฟ้าคะนองรุนแรง) เป็นตัวขับเคลื่อน 92% ของความเสียหาย ซึ่งสูงเป็นประวัติการณ์ เฉพาะเหตุเพลิงไหม้ในลอสแองเจลีสเพียงแห่งเดียวทำให้เกิดความเสียหายที่มีประกันภัยถึง 4 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ
• การเปลี่ยนแปลงของเกณฑ์พื้นฐานความเสียหาย: การนำเสนอของสวิส รี เกี่ยวกับแนวโน้มภัยพิบัติทางธรรมชาติระบุว่าไฟป่าและพายุฝนฟ้าคะนองรุนแรงร่วมกัน ‘กำลังยกระดับเกณฑ์พื้นฐานความเสียหายประจำปี’ ทำให้สิ่งที่เคยเป็นข้อยกเว้นกลายเป็นเรื่องปกติมากขึ้น คาดว่าภัยพิบัติรองจะคิดเป็นสัดส่วนมากกว่า 65% ของความเสียหายที่มีประกันภัยโดยเฉลี่ยต่อปีภายในปี 2030 เพิ่มขึ้นจากค่าเฉลี่ย 30 ปีที่ 53%
• ช่องว่างความคุ้มครองประกันภัยไฟป่าในยุโรป: โดยทั่วไปแล้วความเสียหายจากไฟป่าไม่อยู่ในความคุ้มครองของกองทุนประกันภัยแห่งชาติในยุโรปตอนใต้ ทำให้เจ้าของบ้านต้องเลือกทำประกันส่วนตัวด้วยตนเอง ซึ่งสร้างช่องว่างการคุ้มครองที่สำคัญและแตกต่างกันอย่างมากในแต่ละประเทศ

ความหมายของรายงานต่อนโยบายและความพร้อม

รายงานของ Swiss Re Institute ทำหน้าที่เป็นทั้งคำเตือนและการเรียกร้องให้ดำเนินการ ผู้เขียนเน้นย้ำว่าแม้ความเสี่ยงจากไฟป่าในยุโรปจะถูกจัดประเภทว่าอยู่ในระดับปานกลางในขณะนี้ แต่การเร่งตัวของสภาวะที่เอื้อต่อการเกิดไฟป่าอย่างรวดเร็วนั้นต้องการความสนใจมากขึ้นจากผู้กำหนดนโยบาย ผู้ให้บริการประกันภัย และนักวางแผนโครงสร้างพื้นฐาน ผลกระทบแบบลูกโซ่ ตั้งแต่ผลผลิตทางการเกษตรที่สูญเสียไปไปจนถึงการขนส่งทางแม่น้ำที่หยุดชะงัก แสดงให้เห็นว่าความเสี่ยงจากความร้อนไม่ใช่ปัญหาเพียงภาคส่วนเดียว แต่เป็นความท้าทายเชิงระบบที่ครอบคลุมไปถึงสุขภาพ พลังงาน น้ำ และเศรษฐกิจ ดังที่กรอลลิมุนด์แห่งสวิส รี กล่าวไว้ว่า ‘ขีดความสามารถในการโอนความเสี่ยงเพิ่มเติมไม่สามารถแทนที่มาตรการที่ลดความเสี่ยงพื้นฐานเพื่อให้ประกันภัยยังคงมีราคาที่เอื้อมถึงได้’