นักวิทยาศาสตร์ปล่อยแผนที่จักรวาลแบบ 2 มิติที่ใหญ่ที่สุดในโลก

ขนาดมหึมาของแผนที่

นี่ไม่ใช่แค่ภาพถ่ายที่สวยงาม แต่เป็นชุดข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ขนาดใหญ่ แผนที่ครอบคลุมท้องฟ้าประมาณสามในสี่ส่วน มองเห็นกาแล็กซีไกลโพ้นพ้นฝุ่นและดาวฤกษ์ในทางช้างเผือกของเราได้อย่างชัดเจน ภายในบรรจุวัตถุท้องฟ้าราว 4 พันล้านดวง ตั้งแต่ดาวฤกษ์ในย่านใกล้เคียงระบบสุริยะของเรา ไปจนถึงกาแล็กซีที่อยู่ห่างออกไปหลายพันล้านปีแสง

เบื้องหลังการสร้างแผนที่

การสร้างแผนที่นี้เป็นความพยายามครั้งใหญ่ที่กินเวลากว่าทศวรรษ:

• 13 ปีแห่งการสังเกตการณ์: ใช้เวลาถ่ายภาพนาน 2,285 คืน ได้ภาพถ่ายจากกล้องโทรทรรศน์รวมทั้งหมด 263,407 ภาพ
• สามโครงการสำรวจจากภาคพื้นดิน: แผนที่นี้รวบรวมข้อมูลจากโครงการสำรวจ DECaLS (กล้องพลังงานมืด), MzLS (กล้อง Mayall) และ BASS (ความร่วมมือจีน-แอริโซนา)
• ข้อมูลเสริม: ผนวกข้อมูลจากดาวเทียม WISE ของ NASA และแหล่งข้อมูลสาธารณะอื่นๆ เพื่อเติมเต็มช่วงความยาวคลื่นที่ขาดหาย
• ทีมนักวิจัยขนาดใหญ่: นักวิทยาศาสตร์มากกว่า 160 คนมีส่วนร่วมในการเก็บข้อมูล โดยทีมงานหลัก 20 คนเป็นผู้ผลิตชุดข้อมูลสุดท้าย
• พลังซูเปอร์คอมพิวเตอร์: การรวมภาพถ่ายเข้าด้วยกันต้องใช้เวลาเขียนโปรแกรมประมาณหนึ่งปี และใช้เวลาประมวลผลแปดสัปดาห์บน ซูเปอร์คอมพิวเตอร์ Perlmutter ที่ศูนย์ NERSC ของ Berkeley Lab

วัตถุประสงค์ทางวิทยาศาสตร์ที่สำคัญ

แผนที่ 2 มิตินี้เป็นมากกว่าภาพนิ่ง แต่เป็นรากฐานสำหรับโครงการที่ทะเยอทะยานที่สุดในวงการดาราศาสตร์ยุคใหม่

1. รากฐานสำหรับโครงการสำรวจ 3 มิติของ DESI
แผนที่นี้ทำหน้าที่เป็นชั้นข้อมูลเป้าหมายสำหรับ เครื่องมือ DESI (Dark Energy Spectroscopic Instrument) ซึ่งใช้แผนที่ 2 มิตินี้ในการคัดเลือกกาแล็กซีหลายล้านแห่งเพื่อวัดระยะทาง สร้างแผนที่จักรวาล 3 มิติที่มีความละเอียดสูงที่สุดเท่าที่เคยมีมา แผนที่ 3 มิตินี้จะช่วยให้นักวิทยาศาสตร์เข้าใจธรรมชาติของ "พลังงานมืด" (Dark Energy) ซึ่งเป็นแรงลึกลับที่เร่งการขยายตัวของจักรวาล

2. วิจัยสสารมืดและพลังงานมืด
ด้วยมุมมองที่ครอบคลุมการกระจายตัวของกาแล็กซีและสสารทั่วท้องฟ้า นักวิทยาศาสตร์สามารถศึกษาโครงสร้างขนาดใหญ่ของจักรวาล ซึ่งสำคัญอย่างยิ่งต่อการทำแผนที่ "สสารมืด" (Dark Matter) และติดตามว่าพลังงานมืดมีอิทธิพลต่อการขยายตัวของจักรวาลอย่างไร

3. ค้นหาปรากฏการณ์หายาก
ข้อมูลปริมาณมหาศาลนี้เป็นเครื่องมือทรงพลังในการค้นหาวัตถุท้องฟ้าที่เกิดขึ้นชั่วคราวและหายาก นักดาราศาสตร์กำลังใช้ข้อมูลนี้เพื่อค้นหา เลนส์ความโน้มถ่วง (Gravitational Lenses), ซูเปอร์โนวา, ดาวเคราะห์น้อย และปรากฏการณ์พิเศษอื่นๆ

4. ข้อมูลอ้างอิงสำหรับหอสังเกตการณ์รุ่นต่อไป
แผนที่นี้จะเป็นฐานข้อมูลสำคัญสำหรับการเปรียบเทียบกับข้อมูลจากหอสังเกตการณ์แห่งอนาคต เช่น Vera C. Rubin Observatory และ Nancy Grace Roman Space Telescope ของ NASA มุมมองที่กว้างและลึกนี้จะทำหน้าที่เป็นภาพถ่ายประวัติศาสตร์ในอดีตสำหรับการสังเกตการณ์ในอนาคต

5. การฝึกอบรมปัญญาประดิษฐ์ (AI)
ชุดข้อมูลขนาดมหึมานี้ ซึ่งมีวัตถุที่ถูกจำแนกประเภทแล้วหลายพันล้านชิ้น เหมาะอย่างยิ่งสำหรับการฝึกเครื่องมือ AI ให้วิเคราะห์ข้อมูลทางดาราศาสตร์ระดับเพตาไบต์ได้โดยอัตโนมัติ

มรดกที่ยั่งยืน

วงการวิทยาศาสตร์ได้ให้การตอบรับข้อมูลจาก DESI Legacy Surveys เป็นอย่างดีแล้ว ปัจจุบันมี ผลงานวิจัยทางวิทยาศาสตร์มากกว่า 1,800 ชิ้น ที่ได้รับการตีพิมพ์โดยใช้ข้อมูลจากโครงการสำรวจรุ่นก่อนหน้านี้ นักวิจัยคาดว่าแผนที่ 2 มิติที่ครอบคลุมและสมบูรณ์แบบนี้จะยังคงเป็นแผนที่จักรวาลที่ดีที่สุดในสองมิติไปอีกหลายปี