ยาโรคต้อหินตัวเดิม ช่วยสู้มะเร็งร้ายได้ ICR เผยงานวิจัยใหม่

เมื่อยับยั้งการทำงานของ ROCK ด้วยยา กำลังเชิงกลที่เซลล์มะเร็งใช้ในการบุกรุกและแพร่กระจายก็จะหายไป ซึ่งจุดอ่อนนี้พบได้ในมะเร็งสามชนิดที่แตกต่างกันมาก:

• มะเร็งเต้านม (epithelial solid tumour)
• มะเร็งผิวหนังเมลาโนมา (non-epithelial solid tumour)
• มะเร็งเม็ดเลือดขาวชนิดเฉียบพลัน หรือ AML (มะเร็งในเลือด)

จับคู่ยาถูกคน: ตัวบ่งชี้ทางชีวภาพที่แตกต่าง

แทนที่จะใช้ยาแบบครอบจักรวาล ทีมวิจัย ICR กลับพบว่ามะเร็งแต่ละชนิดมี 'ลายเซ็น' ทางชีวภาพที่แตกต่างกัน ซึ่งสามารถใช้เป็นตัวบ่งชี้เพื่อทำนายว่าผู้ป่วยรายใดน่าจะตอบสนองต่อการรักษาด้วยยา ROCK inhibitors ได้ดีที่สุด

• มะเร็งเต้านม (epithelial solid tumours): เซลล์มะเร็งจะตอบสนองต่อ ROCK inhibitors เมื่อ ยีน E-Cadherin ทำงานผิดปกติ
• มะเร็งผิวหนังเมลาโนมา (non-epithelial solid tumours): เซลล์มะเร็งที่ตอบสนองได้ดีจะมี รูปร่างกลม ร่วมกับมี การทำงานของวิถีสัญญาณ NFKB สูง ซึ่งเป็นตัวขับเคลื่อนการเติบโต การแพร่กระจาย และการอักเสบของมะเร็ง
• มะเร็งเม็ดเลือดขาวชนิดเฉียบพลัน (AML): เซลล์ที่ตอบสนองได้ดีจะมีการ เปลี่ยนแปลงของชุดยีนเฉพาะ

ที่น่าสนใจคือ ในมะเร็งทุกประเภท เซลล์ที่มีความไวต่อ ROCK inhibitor มักจะมียีนที่ควบคุมอัตลักษณ์และการแบ่งตัวของเซลล์ทำงานมากขึ้น ซึ่งเป็นลายเซ็นที่กว้างขึ้นสำหรับการคัดเลือกผู้ป่วย

หลักฐานแน่นหนา: จากฐานข้อมูลสู่ห้องแล็บและหนูทดลอง

ทีมวิจัยไม่ได้หยุดแค่การค้นพบเชิงทฤษฎี พวกเขาทำการตรวจสอบอย่างเป็นขั้นเป็นตอน:

1. เริ่มต้นด้วยการวิเคราะห์ฐานข้อมูลความไวต่อยา (drug-sensitivity database) ขนาดใหญ่ เพื่อค้นหารูปแบบความเชื่อมโยงระหว่างการตอบสนองของ ROCK inhibitors และลักษณะทางพันธุกรรมและเซลล์
2. ยืนยันรูปแบบดังกล่าวด้วยการทดลองในห้องปฏิบัติการกับตัวอย่างเนื้องอกของผู้ป่วยจริง
3. ทดสอบในแบบจำลองหนูทดลอง

หนทางสู่คนไข้ที่เร็วกว่า

ยาที่อยู่ในกลุ่ม ROCK inhibitors เช่น ฟาซูดิล (fasudil), เนตาร์ซูดิล (netarsudil), และ ริปาซูดิล (ripasudil) ได้รับการอนุมัติให้ใช้รักษาโรคต้อหินแล้ว และมีข้อมูลด้านความปลอดภัยที่ชัดเจน ดังนั้นการนำมาใช้กับมะเร็งจึงสามารถข้ามขั้นตอนการทดสอบความเป็นพิษและความปลอดภัยในเบื้องต้นที่ยุ่งยากไปได้มาก ช่วยให้ผู้ป่วยเข้าถึงยาได้รวดเร็วยิ่งขึ้น

ในอนาคต ทีมวิจัยคาดหวังว่าจะมีการตรวจชิ้นเนื้อเนื้องอก เพื่อดูตัวบ่งชี้ เช่น การทำงานผิดปกติของ E-Cadherin, รูปร่างเซลล์กลมร่วมกับการทำงานของ NFKB สูง หรือการเปลี่ยนแปลงของยีนเฉพาะ ซึ่งจะช่วยบอกได้ทันทีว่าผู้ป่วยรายนั้นน่าจะได้ประโยชน์จากการรักษาด้วย ROCK inhibitor หรือไม่

ก้าวต่อไป: สู่การรักษาแบบผสมผสานและการทดลองทางคลินิก

งานวิจัยนี้ซึ่ง ICR อธิบายว่าเป็นการ 'วางรากฐาน' สำหรับการนำยายืมใช้อย่างแม่นยำ (precision repurposing) มีแผนการที่ชัดเจน ดร. เจาเม บาร์เซโล หัวหน้าผู้เขียนงานวิจัย (ปัจจุบันอยู่ที่ Barts Cancer Institute) กล่าวว่าขั้นตอนต่อไปคือการทดสอบ ROCK inhibitors ร่วมกับยารักษามะเร็งชนิดอื่น ๆ ที่มีอยู่ เพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อผู้ป่วย และทีมงานตั้งเป้าที่จะก้าวเข้าสู่การทดลองทางคลินิกในอนาคตอันใกล้