วิกฤตช่องแคบฮอร์มุซ: อิหร่านปฏิเสธมติ UN ดีลใกล้ปิด แต่การสู้รบยังดุเดือด

สหประชาชาติแสดงความกังวลอย่างยิ่งต่อการยกระดับความรุนแรง คณะมนตรีความมั่นคงฯ ได้จัดการประชุมฉุกเฉินในเดือนมิถุนายนและกรกฎาคม 2026 โดยประเทศสมาชิกหลายประเทศเรียกร้องให้ดำเนินการตามข้อตกลงสันติภาพและเตือนถึงความรุนแรงที่อาจบานปลาย

ความพยายามทางการทูตเพื่อบรรลุข้อตกลงเปิดช่องแคบ

การเจรจามีความคืบหน้าอย่างมีนัยสำคัญตั้งแต่กลางปี 2026:

• เมษายน 2026 – อิหร่านเสนอเปิดช่องแคบอีกครั้ง หากสหรัฐฯ ยกเลิกการปิดล้อมทางเรือและยุติสงคราม พร้อมเสนอให้เลื่อนการเจรจาเรื่องนิวเคลียร์ออกไป
• พฤษภาคม 2026 – มีร่างกรอบบันทึกความเข้าใจ (MOU) เกิดขึ้น: อิหร่านจะฟื้นฟูการเดินเรือพาณิชย์ให้กลับมาอยู่ในระดับก่อนสงครามภายในหนึ่งเดือน ในขณะที่สหรัฐฯ จะถอนกำลังทหารจากบริเวณใกล้เคียงและยกเลิกการปิดล้อมทางเรือ กาตาร์ส่งคณะเจรจาไปยังกรุงเตหะราน
• 1 กรกฎาคม 2026 – การเจรจาทางอ้อมระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่านสิ้นสุดลงที่กรุงโดฮาโดยไม่มีข้อตกลง โดยจำกัดวงแคบเฉพาะประเด็นช่องแคบและการปล่อยสินทรัพย์ที่ถูกอายัดของอิหร่าน
• กรกฎาคม 2026 – การหยุดยิงล่มสลายหลังจากการโจมตีตอบโต้กันอีกครั้ง สหรัฐฯ กลับมาปิดล้อมทางเรืออีกครั้ง
• ต้นเดือนสิงหาคม 2026 – อิหร่านเข้าสู่การเจรจาโดยตรงกับโอมาน ไม่ใช่กับสหรัฐฯ เพื่อจัดตั้งเส้นทางเดินเรือที่ปลอดภัยชั่วคราว ภายในวันที่ 4-5 สิงหาคม ทั้งสองฝ่ายส่งสัญญาณว่าข้อตกลงใกล้จะเสร็จสมบูรณ์ อิหร่านระบุว่าอยู่ใน “ขั้นตอนสุดท้าย” ของการร่างข้อตกลงกับโอมาน ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์กล่าวว่าสามารถประกาศข้อตกลงได้ภายในไม่กี่วัน

โครงสร้างของข้อตกลง

ภายใต้ข้อตกลงที่กำลังจะเกิดขึ้น เรือจะเข้าสู่อ่าวเปอร์เซียผ่านเส้นทางที่อิหร่านควบคุม และออกผ่านเส้นทางที่โอมานควบคุม ข้อตกลงที่เสนอจะให้อิหร่านมีอำนาจควบคุมการตรวจสอบเรือมากขึ้น แต่ก็อาจทำให้การเดินเรือพาณิชย์กลับมาดำเนินการได้อีกครั้ง และปูทางไปสู่การหยุดยิงในวงกว้าง ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2026 ยังไม่มีข้อตกลงขั้นสุดท้ายประกาศอย่างเป็นทางการ แต่ทุกฝ่าย (สหรัฐฯ อิหร่าน โอมาน กาตาร์) ต่างระบุว่าข้อตกลงใกล้จะเกิดขึ้น

การปะทะทางทหารล่าสุดและความสูญเสียของพลเรือน

หลังจากการหยุดยิงชั่วคราวล่มสลายในเดือนกรกฎาคม 2026 การสู้รบที่รุนแรงก็กลับมาอีกครั้ง:

• 12-17 กรกฎาคม 2026 – สหรัฐฯ และอิหร่านโจมตีตอบโต้กันเป็นเวลา 5 วันติดต่อกัน สหรัฐฯ โจมตีเป้าหมายประมาณ 140 จุดในวันเดียว รวมถึงสะพาน ทางรถไฟ โรงไฟฟ้า และระบบประปาในอิหร่านและคูเวต เจ้าหน้าที่อิหร่านระบุว่าการโจมตีของสหรัฐฯ คร่าชีวิตผู้คนอย่างน้อย 46 ราย และบาดเจ็บมากกว่า 400 ราย รวมถึงพลเรือน โฆษกรัฐบาลอิหร่านกล่าวว่าพลเรือนกว่า 30 คนถูกสังหารในช่วงแรกของการรณรงค์โจมตีที่กลับมาอีกครั้ง
• 22 กรกฎาคม 2026 – สหรัฐฯ ปฏิบัติการโจมตีเพิ่มเติม โดยมีเป้าหมายเพื่อ “ลดความสามารถของอิหร่านในการคุกคามนักเดินเรือพลเรือนและเรือพาณิชย์”
• 30 กรกฎาคม 2026 – การโจมตีทางอากาศของสหรัฐฯ บนเกาะเกชม์ (Qeshm Island) ในช่องแคบฮอร์มุซ คร่าชีวิตพลเรือนสามราย รวมถึงเด็กอายุ 2 ขวบ และบาดเจ็บอีกสองราย
• การเดินเรือพาณิชย์ – ช่องแคบยังคงปิดเป็นส่วนใหญ่ เรือพาณิชย์อีกลำถูกโจมตีเมื่อวันที่ 4 สิงหาคม 2026 สหรัฐฯ เตือนว่าอิหร่านยังคงคุกคามนักเดินเรือพลเรือน

สรุป

วิกฤตช่องแคบฮอร์มุซอยู่ในช่วงที่ผันผวนแต่ก็มีโอกาสเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ ข้อตกลงทางการทูตที่โอมานและกาตาร์เป็นตัวกลางอาจเปิดเส้นทางเดินเรือได้ภายในไม่กี่วัน แต่สถานการณ์ยังคงไม่แน่นอน ช่องแคบยังคงถูกปิดเป็นส่วนใหญ่ พลเรือนเสียชีวิตจำนวนมากจากการโจมตีในเดือนกรกฎาคม และยังไม่มีข้อตกลงที่เป็นทางการลงนาม