แคนาดาเตรียมแตะเบรกแบนสุรา-ลดภาษีรถยนต์สหรัฐฯ หวังเลี่ยงภาษี 50% ก่อน 19 ส.ค. แต่เจอแรงต้านภายในประเทศ

เหลือเวลาอีกเพียง 12 วัน ก่อนที่กำแพงภาษี 50% ของสหรัฐฯ จะถูกยกขึ้นเหนือสินค้าแคนาดามูลค่าราว 2 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ (ประมาณ 7 แสนล้านบาท) รัฐบาลออตตาวาได้วางแพ็คเกจสัมปทานแบบรอบด้านไว้บนโต๊ะเจรจา เพื่อแลกเปลี่ยนให้วอชิงตันยกเลิกหรือลดภาษีภาคส่วน (sectoral tariffs) ลง นายกฯ มาร์ก คาร์นีย์ แถลงชัดเจนว่าแคนาดา "ไม่สนใจข้อตกลงแบบเฉพาะเจาะจง" แต่ต้องการ "ข้อตกลงที่ครอบคลุมและรอบด้านมากกว่า" ซึ่งจะจัดการกับภาษีสินค้าสำคัญทุกรายการของทรัมป์ในคราวเดียว ด้านล่างคือรายละเอียดข้อเสนอของแคนาดา สิ่งที่ออตตาวากำลังขอเป็นสิ่งตอบแทน และแรงต้านทางการเมืองภายในประเทศที่กำลังปะทุขึ้น

แคนาเดาเสนออะไรบ้าง

รัฐบาลแคนาดายื่นข้อเสนอแบบหลายมิติ แทนที่จะเจรจาแบบรายสินค้าหรือรายประเด็นเดี่ยวๆ แกนหลักของข้อเสนอคือ 'การแลกเปลี่ยน': แคนาดาจะยินยอมปรับเปลี่ยนนโยบายตามที่สหรัฐฯ เรียกร้องหลายรายการ เพื่อแลกกับการผ่อนปรนภาษีสินค้าบางส่วน ทั้งสองฝ่ายได้แลกเปลี่ยนเอกสารจุดยืนทางการเจรจาเป็นลายลักษณ์อักษรแล้ว แต่ยังไม่ได้ข้อสรุป

สัมปทานเฉพาะที่ออตตาวายื่นให้

จากรายงานของแหล่งข่าวหลายแห่งที่ใกล้ชิดกับการเจรจา แคนาดาเสนอหรือพร้อมที่จะเสนอ:

• ยกเลิกภาษีตอบโต้รถยนต์สหรัฐฯ — การถอนภาษีตอบโต้รถยนต์ที่ผลิตในสหรัฐฯ ซึ่งแคนาดาเคยตั้งขึ้นเพื่อตอบโต้มาตรการคล้ายกันของสหรัฐฯ
• ยุติการแบนสุราสัญชาติอเมริกันในทุกระดับจังหวัด — ออตตาวาพร้อมจะยุติการคว่ำบาตรไวน์ เบียร์ และสุราสปิริตของอเมริกาในระดับจังหวัด ซึ่งมีผลบังคับใช้มาตั้งแต่เดือนมีนาคม 2025 โดยทุกจังหวัดหยุดซื้อสินค้าสุราและเครื่องดื่มแอลกอฮอล์จากสหรัฐฯ นี่เป็นการตอบสนองโดยตรงต่อคำประกาศของทำเนียบขาวที่ระบุว่าการแบนสุราของแต่ละจังหวัดเป็นหนึ่งในอุปสรรคทางการค้าที่สำคัญ
• ปรับเปลี่ยนโควต้านมนำเข้า — การปรับเปลี่ยนวิธีการจัดสรรโควต้านมนำเข้าที่มีอยู่เดิม เพื่อตอบสนองข้อร้องเรียนที่มีมายาวนานของสหรัฐฯ เกี่ยวกับการบริหารจัดการระบบอุปทานนม (supply management) อย่างไรก็ตาม สหรัฐฯ ไม่ได้ผลักดันให้รื้อถอนระบบ supply management ของแคนาดาโดยสิ้นเชิง
• ระบบโควตาส่งออกเหล็กและอลูมิเนียม — การฟื้นข้อเสนอเดิมที่ให้แคนาดาส่งออกเหล็กและอลูมิเนียมภายใต้โควตาที่ถูกจัดการ เพื่อแลกกับการที่สหรัฐฯ ลดภาษีสินค้าพวกนี้ ข้อเสนอนี้เคยถูกนำเสนอตั้งแต่ฤดูใบไม้ร่วงปีที่แล้ว
• รายการข้อเรียกร้องทางการค้าที่มากขึ้นของรัฐบาลทรัมป์ — แหล่งข่าวระบุว่าออตตาวากำลังเจรจาใน "รายการยาวเหยียด" ของข้อเรียกร้องจากสหรัฐฯ โดยทั้งสองฝ่ายได้แลกเปลี่ยนเอกสารจุดยืนเป็นลายลักษณ์อักษรแล้ว

สิทธิประโยชน์ที่แคนาดาต้องการตอบแทน

เป้าหมายหลักของแคนาดาคือการยกเลิกหรือลด ภาษีภาคส่วนทุกรายการของทรัมป์ ลงอย่างมีนัยสำคัญ ได้แก่:

• ภาษี 50% ที่กำลังจะถูกบังคับใช้ในวันที่ 19 สิงหาคม ซึ่งจะกระทบสินค้าแคนาดาเพิ่มอีกประมาณ 2 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ คิดเป็นเกือบ 5% ของมูลค่าการส่งออกทั้งหมดของแคนาดาไปยังสหรัฐฯ
• ภาษี 50% ที่มีอยู่แล้วบนเหล็กและอลูมิเนียม
• ภาษี 25% ที่มีอยู่แล้วบนผลิตภัณฑ์ที่มีโลหะเป็นส่วนประกอบ
• แหล่งข่าวที่ทราบข้อมูลการเจรจาได้ให้สัมภาษณ์กับ CTV News ว่าแคนาดากำลังขอ "สถานะชาติที่ได้รับความอนุเคราะห์" (favoured nation status) ในทุกภาคส่วน

แรงต้านภายในประเทศที่เริ่มปรากฏ

ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียรายใหญ่หลายรายในแคนาดากำลังคัดค้านข้อเสนอสำคัญบางข้อ โดยเฉพาะในส่วนของสุรา:

• ผู้ว่าดั๊ก ฟอร์ด (ออนแทรีโอ) ปฏิเสธที่จะยกเลิกคำสั่งแบนสุราสหรัฐฯ ในจังหวัดของเขา เว้นแต่สหรัฐฯ จะยกเลิกภาษีสินค้าสำคัญของตนเองก่อน พร้อมย้ำว่าแคนาดาควรตอบโต้ทรัมป์ "ดอลลาร์ต่อดอลลาร์" ในกรณีที่มีการขู่ภาษีรอบล่าสุด ปีเตอร์ เบเธนฟาลวีย์ รัฐมนตรีคลังออนแทรีโอย้ำว่าจังหวัดของเขา "ยังคงยืนหยัดอย่างมั่นคง" ที่จะไม่นำเหล้าอเมริกันกลับเข้าชั้นวางของ LCBO (หน่วยงานจำหน่ายสุราประจำจังหวัด) จนกว่าจะได้เห็นดีลการค้าที่ละเอียดครบถ้วน
• ผู้ว่าดีวิด เอบี้ (บริติชโคลัมเบีย) ตอกกลับว่า "ไม่มีทางเป็นไปได้แน่" ที่สุราสหรัฐฯ จะถูกนำกลับมาวางขายในร้านค้าของบีซี
• รัฐบาลควิเบก ออกมาประกาศว่าการจำหน่ายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์อยู่ภายใต้อำนาจของจังหวัดแต่เพียงผู้เดียว พร้อมระบุว่า "เป็นสิทธิของควิเบก — และของควิเบกเท่านั้น — ที่จะตัดสินใจเรื่องนี้" ซึ่งถือเป็นการส่งสัญญาณท้าทายการผลักดันของรัฐบาลกลางในการยกเลิกแบนสุรา
• กลุ่มเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนมของแคนาดา ได้ออกมาประกาศเตือนสาธารณะไม่ให้มีการยอมให้สัมปทานใดๆ ที่เกี่ยวข้องกับภาคโคนม เนื่องจากการเจรจาทวีความรุนแรงขึ้น
• แรงเสียดสีทางการเมืองต่อคาร์นีย์ — คาร์นีย์ชนะการเลือกตั้งครั้งที่แล้วด้วยนโยบาย 'ศอกชู' (elbows up) ปะทะทรัมป์ และตอนนี้กำลังถูกวิจารณ์ว่ายอมให้สัมปทานโดยยังไม่ได้รับสิ่งตอบแทนใดๆ เลย ดีลดังกล่าวอาจเป็น "ขายยากทางการเมือง" ในประเทศ โดยเฉพาะในควิเบกที่กำลังจะมีเลือกตั้งระดับจังหวัด

สถานะการเจรจาในปัจจุบัน

• การเจรจาระดับสูง — เมื่อปลายเดือนกรกฎาคม คาร์นีย์และทรัมป์ตกลงกันที่จะเร่งการเจรจาการค้า และการเจรจากลับมาดำเนินอีกครั้งในวอชิงตันตั้งแต่ต้นเดือนสิงหาคม หลังจากที่ไม่ได้คุยกันโดยตรงมาหลายเดือน
• การเจรจาแบบเข้มข้น — โดมินิก เลอบลองค์ รัฐมนตรีการค้าแคนาดา และหัวหน้าคณะเจรจา เจนิส ชาเรตต์ ได้เดินทางไปวอชิงตันบ่อยครั้ง โดยมี 'กองทัพน้อย' ของนักเจรจาและผู้เชี่ยวชาญชาวแคนาดาวางแผนที่จะไปประจำการที่สถานทูตแคนาดาบนถนนเพนซิลเวเนียอเวนิวเพื่อกดดันอย่างเต็มที่
• ข้อเสนอที่แลกเปลี่ยนกันเป็นลายลักษณ์อักษร — ทั้งสองฝ่ายได้ส่งเอกสารจุดยืนทางการเจรจาให้แก่กัน
• ความหวังอย่างระมัดระวัง — แหล่งข่าวสามแห่งบอกกับ The Globe and Mail ว่าทีมแคนาดา "รู้สึกหวังอย่างระมัดระวัง" ว่าจะได้ข้อตกลง และแหล่งข่าวฝั่งสหรัฐฯ ก็รายงานความรู้สึกในแง่ดีเช่นกัน แคนาดาไม่ผลักดันให้ขยายเส้นตายเกินวันที่ 19 สิงหาคม
• ลื่นไหลและเปราะบาง — แหล่งข่าวทุกแห่งเตือนว่าการเจรจาและข้อเสนอยังคงมีความลื่นไหลสูง และ "อาจหลุดรางได้ทุกเมื่อ" โดยทรัมป์ยังไม่ได้ลงนามอนุมัติข้อเสนอใดๆ ที่กำลังอยู่บนโต๊ะเจรจา
• แผนสำรองของคาร์นีย์ — คาร์นีย์ประกาศว่าแคนาดาพร้อมที่จะ "เดินเกมแข็งขึ้น" ด้วยมาตรการตอบโต้หากไม่มีข้อตกลง ซึ่งรวมถึงการจำกัดการส่งออกและการเก็บภาษีเพิ่มเติม