เมื่อหุ้นชิปไม่กี่ตัวเปลี่ยน MSCI Emerging Markets ให้กระจุกตัวยิ่งกว่า S&P 500

จากกระแส AI สู่ดัชนีที่เคลื่อนไหวตามหุ้นชิป

แรงซื้อหุ้นที่ได้ประโยชน์จากการขยายตัวของ AI ช่วยผลักดันผลตอบแทนของ MSCI EM อย่างมาก โดยการลงทุนในธีม AI มีส่วนขับเคลื่อนผลตอบแทนมากกว่า 70% ระหว่างปี 2023-2025 ขณะที่ในช่วง 12 เดือนถึงเดือนเมษายน 2026 ดัชนีให้ผลตอบแทน 52.7% และกำไรส่วนใหญ่เชื่อมโยงกับ TSMC, Samsung และ SK Hynix

ปัญหาคือผลตอบแทนดังกล่าวไม่ได้เกิดขึ้นอย่างทั่วถึง หุ้นกว่า 73% ของบริษัทใน MSCI EM ให้ผลตอบแทนตามหลังดัชนีในไตรมาส 2 ปี 2026 สะท้อนว่าการปรับขึ้นมีผู้นำตลาดจำนวนน้อยและเปราะบางกว่าที่ตัวเลขดัชนีอาจทำให้เห็น

เมื่อผู้นำไม่กี่ตัวพาตลาดขึ้น ก็พาตลาดลงได้แรงเช่นกัน

ความกระจุกตัวทำให้ตลาดขาขึ้นดูร้อนแรง แต่เมื่อความเชื่อมั่นเปลี่ยนทิศ ความเสียหายก็ถูกขยายเช่นเดียวกัน

• KOSPI เกือบเพิ่มขึ้นเป็นสองเท่า จากจุดต่ำสุด ก่อนทำสถิติสูงสุดระหว่างวันที่ 9,385.59 จุด เมื่อวันที่ 19 มิถุนายน 2026 แรงส่งส่วนหนึ่งมาจากการใช้มาร์จิ้นของนักลงทุนรายย่อยในประเทศและแรงซื้อไล่ตามโมเมนตัมจากต่างชาติ
• หลังจากนั้น KOSPI ร่วงลงประมาณ 40% แตะระดับใกล้ 5,200 จุดในช่วงปลายเดือนกรกฎาคม ซึ่งเป็นหนึ่งในการปรับฐานที่รุนแรงที่สุดครั้งหนึ่งของตลาด
• TSMC ร่วงเกือบ 14% ในวันเดียว เมื่อวันที่ 29 กรกฎาคม ท่ามกลางการเทขายหุ้นเซมิคอนดักเตอร์ทั่วภูมิภาค
• การร่วงลงรุนแรงขึ้นหลังผลประกอบการของ SK Hynix ไม่เป็นไปตามความคาดหวังในวันที่ 29 กรกฎาคม ส่งผลให้ KOSPI ดิ่ง 12.6% ในวันเดียว ต่อจากการลดลงเกือบ 11% ในวันก่อนหน้า และทำให้มูลค่าตลาดหายไปมากกว่า 2 ล้านล้านดอลลาร์

อีกหนึ่งตัวเร่งสำคัญคือ หนี้มาร์จิ้นของนักลงทุนรายย่อย ครัวเรือนเกาหลีใต้จำนวนมากกู้เงินเพื่อเข้าร่วมขาขึ้นของตลาด เมื่อราคาหุ้นร่วง ผู้ลงทุนบางส่วนจึงถูกบังคับขายเพื่อชำระหนี้ การขายลักษณะนี้ทำให้แรงกดดันลุกลามเป็นลูกโซ่ และมีนักลงทุนรายย่อยชาวเกาหลีใต้มากกว่า 1 ล้านคนอยู่ในสถานะที่ได้รับผลกระทบอย่างหนัก

เงินต่างชาติไหลออกเป็นประวัติการณ์

แรงขายจากต่างชาติเริ่มเกิดขึ้นแม้ตลาดยังปรับตัวขึ้น แต่เมื่อหุ้น AI มีน้ำหนักมากเกินไปในพอร์ต การปรับลดสถานะก็ขยายตัวจนกลายเป็นสถิติใหม่

• นักลงทุนต่างชาติถอนเงินสุทธิจากตลาดหุ้นเอเชีย 7 ประเทศที่ไม่รวมจีนเป็นจำนวน 137.4 พันล้านดอลลาร์ ในช่วงครึ่งแรกของปี 2026 ซึ่งเป็นการไหลออกในรอบ 6 เดือนที่เร็วที่สุดนับตั้งแต่ LSEG เริ่มเก็บข้อมูลในปี 2010
• เกาหลีใต้เผชิญเงินทุนต่างชาติไหลออกจากตลาดหุ้นราว 110 พันล้านดอลลาร์ ในช่วงครึ่งปีแรก โดยเฉพาะเดือนมิถุนายนที่มีเงินไหลออกประมาณ 31 พันล้านดอลลาร์ ซึ่งเป็นสถิติรายเดือน
• ไต้หวันมีเงินไหลออกประมาณ 29.6 พันล้านดอลลาร์

อย่างไรก็ตาม การเทขายครั้งนี้ไม่ได้หมายความว่านักลงทุนต่างชาติถอนตัวจากตลาดเอเชียทั้งหมดเพราะเข้าสู่โหมดหลีกเลี่ยงความเสี่ยงเพียงอย่างเดียว ส่วนหนึ่งเป็นผลจาก กลไกการปรับสมดุลพอร์ต กองทุนที่ลงทุนตามดัชนี MSCI EM และกองทุนระยะยาวที่ถือหุ้นชิปซึ่งปรับตัวขึ้นมาก ต้องลดสัดส่วนหุ้นเหล่านั้นเพื่อให้อยู่ภายใต้ข้อจำกัดด้านการกระจายความเสี่ยง

พูดง่าย ๆ คือ เมื่อหุ้นบางตัวโตจนมีน้ำหนักมากเกินไป กองทุนอาจต้องขายหุ้นที่กำลังชนะตลาด แม้ยังไม่ได้มองว่าพื้นฐานของบริษัทเปลี่ยนไปทั้งหมดก็ตาม

ผู้จัดการกองทุนมองทางข้างหน้าไม่เหมือนกัน

หลังการร่วงแรง มุมมองของผู้จัดการกองทุนและนักวิเคราะห์แบ่งออกเป็น 3 กลุ่มหลัก

1. อดทนกับความผันผวนและรอการฟื้นตัว

Citi มองว่าการเทขาย KOSPI ในช่วงปลายเดือนกรกฎาคมอาจรุนแรงเกินไป และดัชนีมีโอกาสฟื้นตัวมากกว่า 50% จากจุดต่ำสุด โดยให้เหตุผลว่าความต้องการเซมิคอนดักเตอร์ยังแข็งแกร่ง และมูลค่าหุ้นหลังการปรับฐานมีความน่าสนใจมากขึ้น

มุมมองนี้เชื่อว่าการร่วงลงส่วนหนึ่งเป็นการทำกำไรและการปรับพอร์ตเชิงเทคนิค มากกว่าจะเป็นสัญญาณว่าธุรกิจ AI และชิปกำลังหมดอนาคต

2. วัฏจักรชิปหน่วยความจำกำลังกลับมา

ฝ่ายที่ระมัดระวังมากกว่าชี้ว่า ธุรกิจผลิตชิปหน่วยความจำของ Samsung และ SK Hynix มีลักษณะเป็นวัฏจักรอย่างชัดเจน การเร่งสะสมสินค้าคงคลังเพื่อรองรับความต้องการ AI ซึ่งช่วยดันราคาหุ้นขึ้น อาจกลายเป็นความเสี่ยงด้านอุปทานล้นตลาดได้ในระยะต่อไป

เมื่อความคาดหวังต่อการลงทุนด้านโครงสร้างพื้นฐาน AI เริ่มชะลอลง ตลาดจึงกลับมาให้ความสำคัญกับวัฏจักรราคาหน่วยความจำและกำไรของผู้ผลิตชิปมากขึ้น

3. อินเดียอาจเป็นการเดิมพันสวนทาง

ผู้จัดการกองทุนบางรายเริ่มมองอินเดียเป็นทางเลือกเชิงมูลค่า หลังน้ำหนักของอินเดียใน MSCI EM ลดลงในช่วงที่เงินทุนไหลเข้าสู่ไต้หวันและเกาหลีใต้จากกระแส AI

DSP Mutual Fund ระบุว่า อินเดียเป็นหนึ่งในตลาดขนาดใหญ่ของกลุ่มตลาดเกิดใหม่ที่ยังซื้อขายต่ำกว่าค่า P/E เฉลี่ย 10 ปี ขณะที่ไต้หวันและเกาหลีใต้ซื้อขายสูงกว่าค่าเฉลี่ยดังกล่าว

ด้าน Jefferies ระบุว่า กองทุนตลาดเกิดใหม่ขนาดใหญ่ราว 70 กองทุนยังมีน้ำหนักลงทุนในอินเดียน้อยกว่าดัชนี หรือ underweight หากเงินทุนเริ่มหมุนออกจากหุ้น AI ที่มีผู้ถือครองหนาแน่น อินเดียอาจกลายเป็นหนึ่งในตลาดที่ได้รับประโยชน์จากการปรับพอร์ต

ดัชนีที่ดูหลากหลาย แต่อาจเป็นการเดิมพันธีมเดียว

บทเรียนสำคัญจากเหตุการณ์นี้คือ การลงทุนตามดัชนีไม่ได้แปลว่าจะกระจายความเสี่ยงเสมอไป MSCI EM ยังคงมีบริษัทจำนวนมากจากหลายประเทศ แต่การคำนวณแบบถ่วงน้ำหนักตามมูลค่าตลาดทำให้บริษัทที่ราคาหุ้นพุ่งขึ้นมีสัดส่วนใหญ่ขึ้นโดยอัตโนมัติ

ผลลัพธ์คือ นักลงทุนที่ซื้อกองทุนซึ่งติดตาม MSCI EM อาจกำลังถือการเดิมพันขนาดใหญ่กับ TSMC, Samsung, SK Hynix และห่วงโซ่อุปทาน AI โดยไม่รู้ตัว เมื่อธีมนี้ได้รับความนิยม ดัชนีก็พุ่งแรง แต่เมื่อความคาดหวังเปลี่ยนทิศ การปรับฐานก็รุนแรงตามไปด้วย

จากนี้ ตลาดจึงต้องจับตาว่าเงินทุนจะหมุนกลับเข้าหาหุ้นเซมิคอนดักเตอร์หลังการปรับฐานหรือไม่ หรือจะไหลไปยังตลาดที่มีมูลค่าต่ำกว่า เช่น อินเดีย หากวัฏจักรชิปหน่วยความจำชะลอตัวต่อเนื่อง ความกระจุกตัวของ MSCI EM อาจไม่ใช่เพียงแหล่งผลตอบแทน แต่กลายเป็นความเสี่ยงหลักของดัชนีในระยะถัดไป