น้ำมันโลกร่วงแล้ว ผู้บริโภคประเทศกำลังพัฒนาได้ประโยชน์แค่ไหน?

ปากีสถานและแทนซาเนียมีการลดราคาน้ำมันที่ยืนยันได้แล้ว ขณะที่ยังไม่มีหลักฐานเพียงพอจะยืนยันว่าราคาหน้าปั๊มในไนจีเรียและอินโดนีเซียลดลงจากเหตุการณ์ครั้งนี้โดยตรง

ราคาน้ำมันโลกร่วงราว 10% ในเวลาไม่กี่วัน

ปัจจัยหลักมาจากสัญญาณผ่อนคลายทางภูมิรัฐศาสตร์ เมื่อวันที่ 3 สิงหาคม 2026 ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ยกเลิกแผนโจมตีโครงสร้างพื้นฐานของอิหร่าน และส่งสัญญาณพร้อมกลับมาเจรจา ทำให้นักลงทุนคาดหวังว่าการขนส่งน้ำมันผ่านช่องแคบฮอร์มุซอาจกลับมาเพิ่มขึ้น

ราคาน้ำมันดิบเบรนท์ลดลงมากกว่า 7% ในวันที่ 3 สิงหาคม แตะระดับต่ำสุดในรอบสามสัปดาห์ ก่อนปิดที่ 79.36 ดอลลาร์ต่อบาร์เรลในวันที่ 5 สิงหาคม ส่วนราคาน้ำมันดิบ WTI ของสหรัฐฯ ลดลงประมาณ 5% มาอยู่ใกล้ 80 ดอลลาร์ต่อบาร์เรลในวันที่ 3 สิงหาคม และลดลงต่อมาอยู่ที่ราว 75.64 ดอลลาร์ หลังมีข่าวเกี่ยวกับ “ร่างข้อตกลง” เพื่อเปิดช่องแคบอีกครั้ง

อย่างไรก็ตาม สถานการณ์ทางการทูตยังไม่ชัดเจน อิหร่านปฏิเสธว่ามีการเจรจาโดยตรงกับวอชิงตัน ขณะที่เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ ยืนยันว่าการเจรจากำลังดำเนินอยู่ อิหร่านและโอมานบรรลุข้อตกลงเกี่ยวกับเส้นทางเดินเรือที่เสนอผ่านช่องแคบฮอร์มุซ แต่ข้อตกลงดังกล่าวยังไม่ถือเป็นการเปิดช่องแคบอย่างเต็มรูปแบบ

ปากีสถาน: ลดราคาหลายรอบและส่งผ่านเร็ว

ปากีสถานเป็นหนึ่งในประเทศที่ตอบสนองต่อราคาน้ำมันโลกอย่างรวดเร็ว เมื่อวันที่ 3 สิงหาคม รัฐบาลลดราคาน้ำมันเบนซิน 4.08 รูปีปากีสถานต่อลิตร และดีเซล 2.45 รูปีต่อลิตร โดยระบุอย่างชัดเจนว่าปัจจัยสำคัญคือราคาน้ำมันโลกที่ลดลงท่ามกลางความตึงเครียดระหว่างสหรัฐฯ กับอิหร่าน

จากนั้นในวันที่ 7 สิงหาคม มีการลดราคาเพิ่มเติม โดยเบนซินลดลงอีก 3.19 รูปี เหลือ 329.82 รูปีต่อลิตร ส่วนดีเซลลดลงอีก 1.50 รูปี เหลือ 382.36 รูปีต่อลิตร

เมื่อรวมการปรับลดในช่วงสัปดาห์แรกของเดือนสิงหาคม ราคาน้ำมันเบนซินในปากีสถานลดลงราว 7.27 รูปีต่อลิตร และดีเซลลดลงราว 3.95 รูปีต่อลิตร การลดราคาเกิดขึ้นได้รวดเร็วส่วนหนึ่งจากกลไกกำหนดราคาปิโตรเลียมรายวันที่เปิดทางให้ราคาภายในประเทศสะท้อนการเปลี่ยนแปลงของตลาดโลกได้ค่อนข้างไว

แทนซาเนีย: ลดทั้งเบนซิน ดีเซล และน้ำมันก๊าด

ในแทนซาเนีย หน่วยงานกำกับดูแลพลังงานและสาธารณูปโภคด้านน้ำ (EWURA) ประกาศเพดานราคาขายปลีกใหม่ โดยมีผลตั้งแต่วันที่ 5 สิงหาคม 2026 และระบุว่าราคาน้ำมันในตลาดโลกที่ลดลงเป็นเหตุผลสำคัญ

การปรับลดครอบคลุมเชื้อเพลิงหลายประเภท ได้แก่

• เบนซินลดลง 92 ชิลลิงแทนซาเนียต่อลิตร
• ดีเซลลดลง 204 ชิลลิงต่อลิตร
• น้ำมันก๊าดลดลง 440 ชิลลิงต่อลิตร

สำหรับเมืองดาร์เอสซาลาม เพดานราคาขายปลีกใหม่อยู่ที่ 3,898 ชิลลิงต่อลิตรสำหรับเบนซิน 3,978 ชิลลิงสำหรับดีเซล และ 4,003 ชิลลิงสำหรับน้ำมันก๊าด

นี่เป็นการลดลงต่อเนื่องเป็นเดือนที่สอง หลังจากเดือนกรกฎาคมราคาน้ำมันเบนซินลดลงต่ำกว่า 4,000 ชิลลิงต่อลิตรเป็นครั้งแรกในรอบสามเดือน

ไนจีเรีย: ยังไม่มีหลักฐานยืนยันว่าราคาถูกส่งผ่านถึงผู้บริโภค

สำหรับไนจีเรีย ยังไม่พบแหล่งข้อมูลล่าสุดที่ตรวจสอบได้และแสดงให้เห็นว่าราคาน้ำมันในประเทศถูกปรับลดลงโดยตรงจากราคาน้ำมันดิบที่ร่วงลงในช่วงต้นเดือนสิงหาคม

ระบบราคาน้ำมันของไนจีเรียเกี่ยวข้องกับการอุดหนุนและการกำกับดูแลของรัฐ รวมถึงอาจมีความล่าช้าในการปรับราคา ดังนั้นราคาน้ำมันดิบในตลาดโลกจึงไม่ได้ส่งผ่านถึงราคาหน้าปั๊มโดยอัตโนมัติหรือทันที แม้ผู้บริโภคอาจได้รับประโยชน์ในอนาคต หากราคาน้ำมันโลกยังอยู่ในระดับต่ำต่อเนื่อง แต่ในสัปดาห์แรกของเดือนสิงหาคม 2026 ยังไม่มีการประกาศปรับราคาที่เชื่อมโยงกับเหตุการณ์นี้โดยตรงในข้อมูลที่มีอยู่

อินโดนีเซีย: ยังไม่พบการลดราคาที่เกี่ยวข้องกับเหตุการณ์นี้

อินโดนีเซียก็ยังไม่มีหลักฐานล่าสุดที่ตรวจสอบได้ว่ามีการปรับราคาน้ำมันภายในประเทศเพื่อตอบสนองต่อราคาน้ำมันดิบที่ลดลงในช่วงต้นเดือนสิงหาคมโดยเฉพาะ

อินโดนีเซียใช้นโยบายอุดหนุนเชื้อเพลิงในระดับสูง และโดยทั่วไปภาครัฐจะปรับราคาเป็นระยะ ไม่ได้ปรับทุกวันเหมือนกลไกของปากีสถาน การยังไม่พบหลักฐานจึงไม่ได้หมายความว่าจะไม่มีการปรับราคาในอนาคต แต่ ณ สัปดาห์แรกของเดือนสิงหาคม ยังไม่สามารถยืนยันการส่งผ่านถึงราคาหน้าปั๊มได้

ข้อต้องระวัง: ช่องแคบฮอร์มุซยังไม่ได้เปิดเต็มรูปแบบ

แม้ตลาดจะตอบสนองในทางบวกต่อสัญญาณการเจรจา แต่สถานการณ์ยังเปราะบาง คำแถลงจากเจ้าหน้าที่สหรัฐฯ และอิหร่านยังขัดแย้งกัน ทำให้ราคาน้ำมันมีโอกาสผันผวนต่อไป

หากการเจรจาล้มเหลว ราคาน้ำมันอาจดีดกลับอย่างรวดเร็ว และอาจทำให้แรงกดดันด้านราคากลับมายังผู้บริโภคอีกครั้ง ข้อตกลงระหว่างอิหร่านกับโอมานเกี่ยวกับเส้นทางเดินเรือชั่วคราวถือเป็นความคืบหน้าสำคัญ แต่ยังไม่ใช่การเปิดช่องแคบฮอร์มุซเต็มรูปแบบ ซึ่งเป็นเส้นทางที่มีน้ำมันโลกไหลผ่านประมาณ 20%

ในระยะสั้น ผู้บริโภคในปากีสถานและแทนซาเนียได้รับประโยชน์ที่เห็นได้ชัดจากราคาหน้าปั๊มที่ลดลงแล้ว ส่วนผู้บริโภคในไนจีเรีย อินโดนีเซีย และประเทศกำลังพัฒนาอื่น ๆ ยังคงต้องจับตาว่าราคาน้ำมันโลกจะลดลงต่อเนื่องนานพอให้รัฐบาลส่งผ่านประโยชน์มายังผู้ใช้จริงหรือไม่