SoftBank กำไรเกินคาดจาก Intel แต่ตลาดจับตาหนี้ก้อนใหญ่เพื่อเดิมพัน OpenAI

มูลค่าสินทรัพย์สุทธิ หรือ NAV ซึ่งสะท้อนมูลค่ารวมของสินทรัพย์การลงทุนหักหนี้สิน ก็เพิ่มขึ้นแตะระดับสูงสุดเป็นประวัติการณ์ที่ 72.3 ล้านล้านเยน ณ วันที่ 30 มิถุนายน

Intel คือแรงส่งหลักของผลประกอบการ

กำไรที่ออกมาดีกว่าคาดแทบทั้งหมดได้รับแรงหนุนจากการถือครองหุ้น Intel ของ SoftBank บริษัทบันทึกกำไรจากการลงทุนในหุ้น Intel ราว 1.3 ล้านล้านเยน หรือประมาณ 8.2–8.4 พันล้านดอลลาร์ หลังราคาหุ้น Intel เพิ่มขึ้นมากกว่าสามเท่าตลอดไตรมาส

กระแสความหวังเกี่ยวกับธุรกิจชิปสำหรับ AI รวมถึงเรื่องราวการพลิกฟื้นของ Intel ภายใต้การนำของซีอีโอ Lip-Bu Tan ซึ่งเป็นพันธมิตรของมาซาโยชิ ซน ช่วยผลักดันราคาหุ้นดังกล่าว นอกจากนี้ มูลค่าที่เพิ่มขึ้นของ ByteDance บริษัทแม่ของ TikTok ยังช่วยหนุนผลประกอบการของ Vision Fund

OpenAI ยังไม่สร้างกำไรทางบัญชีในไตรมาสนี้

จุดที่น่าสนใจคือ SoftBank ไม่ได้บันทึกกำไรหรือขาดทุนจากการลงทุนใน OpenAI ในไตรมาสแรก

เหตุผลสำคัญคือ OpenAI ยังเป็นบริษัทเอกชน หุ้นของบริษัทจึงถูกบันทึกตามต้นทุน เว้นแต่จะมีเหตุการณ์ที่ทำให้ต้องประเมินมูลค่าใหม่อย่างชัดเจน เช่น การระดมทุนรอบใหม่หรือธุรกรรมที่ใช้ยืนยันมูลค่า การทำบัญชีลักษณะนี้ทำให้มูลค่าที่แท้จริงของเดิมพัน OpenAI ในงบกำไรขาดทุนยังไม่ปรากฏอย่างเต็มที่

ผลประกอบการไตรมาสนี้จึงสะท้อนความแตกต่างระหว่างการเดิมพันครั้งใหญ่สองรายการของ SoftBank อย่างชัดเจน หุ้น Intel สร้างกำไรจากมูลค่าที่เพิ่มขึ้น ขณะที่การถือครอง OpenAI ยังคงเป็นเงินลงทุนที่ยังไม่มีการรับรู้กำไรหรือขาดทุนในงบกำไรขาดทุน

เงินกู้ 1 หมื่นล้านดอลลาร์ที่ใช้หุ้น OpenAI ค้ำประกัน

ในวันเดียวกับที่ SoftBank ประกาศผลประกอบการ Bloomberg รายงานว่า บริษัทสามารถจัดหา Margin Loan มูลค่า 1 หมื่นล้านดอลลาร์ โดยใช้สัดส่วนการถือครอง OpenAI เป็นหลักประกัน

Margin Loan คือเงินกู้ที่ผู้กู้นำสินทรัพย์ เช่น หุ้น มาใช้ค้ำประกัน หากมูลค่าสินทรัพย์ลดลงมาก ผู้ให้กู้อาจเรียกหลักประกันเพิ่มหรือบังคับขายสินทรัพย์ได้ เงินกู้ของ SoftBank มีระยะเวลา 2 ปี และจัดหาโดย Goldman Sachs, JPMorgan Chase, Mizuho Securities, Apollo Global Funding และ Sumitomo Mitsui Banking Corp.

ดีลนี้เป็นผลจากการเจรจาที่ยืดเยื้อหลายเดือน:

• เมษายน 2026: SoftBank เริ่มมองหาเงินกู้ 1 หมื่นล้านดอลลาร์ โดยใช้หุ้น OpenAI เป็นหลักประกัน
• พฤษภาคม 2026: หลังเจ้าหนี้บางรายแสดงความลังเล บริษัทลดเป้าหมายเงินกู้ลงเหลือ 6 พันล้านดอลลาร์
• มิถุนายน 2026: แม้แต่การเจรจาวงเงิน 6 พันล้านดอลลาร์ก็หยุดชะงัก เนื่องจากความกังวลเรื่องการประเมินมูลค่าบริษัทเอกชนอย่าง OpenAI
• กรกฎาคม 2026: SoftBank กลับมาเจรจาอีกครั้ง พร้อมเสนอ การค้ำประกันโดยบริษัท หากมูลค่าหุ้น OpenAI ที่นำมาค้ำประกันไม่เพียงพอ ซึ่งเป็นข้อเสนอที่ช่วยลดความกังวลของผู้ให้กู้
• 6 สิงหาคม 2026: ดีลวงเงินเต็มจำนวน 1 หมื่นล้านดอลลาร์ ปิดได้สำเร็จ

เดิมพัน OpenAI สะสมราว 6.46 หมื่นล้านดอลลาร์

SoftBank เปิดเผยแผนการลงทุนเพิ่มเติมใน OpenAI มูลค่า 3 หมื่นล้านดอลลาร์ ซึ่งหากดำเนินการครบ จะทำให้เงินลงทุนสะสมเพิ่มเป็นประมาณ 6.44–6.46 หมื่นล้านดอลลาร์ แลกกับสัดส่วนการถือหุ้นราว 13%

โครงสร้างการลงทุนประกอบด้วย:

• ลงทุน 2.25 หมื่นล้านดอลลาร์เสร็จสิ้นภายในเดือนธันวาคม 2025 ซึ่งเป็นการปิดดีลครั้งที่สองของคำมั่นลงทุนเดิม
• ประกาศคำมั่นลงทุนเพิ่มเติม 3 หมื่นล้านดอลลาร์ในเดือนกุมภาพันธ์ 2026
• ดำเนินการลงทุนงวดแรก 1 หมื่นล้านดอลลาร์เมื่อวันที่ 1 เมษายน 2026
• ดำเนินการลงทุนงวดที่สองอีก 1 หมื่นล้านดอลลาร์เมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม 2026
• วางแผนลงทุนงวดที่สามอีก 1 หมื่นล้านดอลลาร์ในวันที่ 1 ตุลาคม 2026

ตัวเลขดังกล่าวทำให้ OpenAI กลายเป็นศูนย์กลางของกลยุทธ์ AI ของ SoftBank และเป็นหนึ่งในการเดิมพันกับบริษัทเดียวที่มีขนาดใหญ่ที่สุดของบริษัท

โครงสร้างเงินทุนเริ่มถูกตั้งคำถาม

เงินกู้ที่ใช้หุ้น OpenAI ค้ำประกันเป็นเพียงส่วนหนึ่งของโครงสร้างหนี้ที่เพิ่มขึ้นเพื่อสนับสนุนแผน AI ของ SoftBank บริษัทใช้วิธีกู้เงินโดยอ้างอิงมูลค่าการถือครองสินทรัพย์เดิม เช่น สัดส่วนการถือครอง Arm Holdings เพื่อนำเงินไปลงทุนในสินทรัพย์ใหม่

ภายในกลางปี 2026 ต้นทุนการทำประกันความเสี่ยงจากการผิดนัดชำระหนี้ของ SoftBank เพิ่มขึ้นอย่างมาก สะท้อนความกังวลของเจ้าหนี้และนักลงทุน หากมูลค่าหุ้นเทคโนโลยีหรือบริษัทเอกชนที่ถือครองอยู่ปรับตัวลงพร้อมกัน บริษัทอาจเผชิญแรงกดดันทั้งด้านหลักประกัน ภาระหนี้ และสภาพคล่อง

ทำไมหุ้นจึงร่วง แม้กำไรจะเกินคาด

แม้กำไรสุทธิจะสูงกว่าประมาณการ แต่ราคาหุ้น SoftBank ลดลงเกือบครึ่งนับจากต้นเดือนมิถุนายน 2026 ตลาดกำลังให้น้ำหนักกับความเสี่ยงระยะยาวมากกว่ากำไรที่เกิดขึ้นในไตรมาสเดียว โดยมีปัจจัยสำคัญดังนี้:

• การก่อหนี้มากเกินไป: บริษัทเพิ่มหนี้เพื่อสนับสนุนการลงทุนในสินทรัพย์ AI ที่ขายเปลี่ยนเป็นเงินสดได้ยาก
• ความเสี่ยงจากการกระจุกตัว: เงินลงทุนประมาณ 6.4 หมื่นล้านดอลลาร์ผูกอยู่กับบริษัทเอกชนรายเดียวอย่าง OpenAI ซึ่งยังไม่มีช่องทางถอนการลงทุนในระยะใกล้ที่ชัดเจน
• ต้นทุน CDS เพิ่มขึ้น: ค่าใช้จ่ายในการทำ Credit Default Swap หรือสัญญาประกันความเสี่ยงจากการผิดนัดชำระหนี้พุ่งขึ้น ส่งสัญญาณว่าตลาดกังวลต่อฐานะทางการเงินมากขึ้น
• ส่วนลดจาก NAV: แม้ NAV จะทำสถิติสูงสุด แต่หุ้นยังซื้อขายด้วยส่วนลดมากเมื่อเทียบกับมูลค่าสินทรัพย์ เพราะนักลงทุนตั้งคำถามว่าสินทรัพย์เหล่านั้นมีคุณภาพและสภาพคล่องเพียงใด

บทสรุป: ตลาดมอง “วิธีหาเงิน” สำคัญกว่ากำไรไตรมาสนี้

ผลประกอบการไตรมาสแรกของ SoftBank ส่งมอบตัวเลขที่ตลาดคาดหวังในแง่ของกำไร นั่นคือกำไรสุทธิที่สูงกว่าประมาณการอย่างชัดเจน แต่กำไรดังกล่าวพึ่งพาการเพิ่มขึ้นของมูลค่าหุ้น Intel เป็นหลัก ขณะที่การเดิมพัน OpenAI ซึ่งมีขนาดใหญ่กว่าอย่างมาก ยังไม่สร้างกำไรทางบัญชีในไตรมาสนี้

ในสายตาของนักลงทุน ความเสี่ยงจึงไม่ได้อยู่ที่ผลประกอบการไตรมาสเดียว แต่อยู่ที่การที่ SoftBank ใช้หนี้และหลักประกันเพื่อเร่งขยายเดิมพัน AI หากมูลค่าสินทรัพย์เหล่านี้ยังเพิ่มขึ้น กลยุทธ์ดังกล่าวอาจสร้างผลตอบแทนมหาศาล แต่หากมูลค่ากลับทิศ ภาระหนี้และความเสี่ยงด้านสภาพคล่องก็อาจกลายเป็นปัญหาใหญ่กว่าตัวเลขกำไรที่เพิ่งประกาศ