กองทัพหุ่นยนต์ 50,000 คันของยูเครน: แผนปี 2026 ที่กำลังเปลี่ยนทหารเป็น UGV

การใช้ UGV ร่วมกับโดรนอากาศยังถูกเชื่อมโยงกับการที่ยูเครนยึดคืนพื้นที่ได้มากถึง 600 ตารางกิโลเมตรในช่วงครึ่งแรกของปี 2026 แต่ภาพรวมไม่ได้หมายความว่าทหารราบกำลังหายไปจากสนามรบทั้งหมด เพราะหุ่นยนต์ยังมีข้อจำกัดอย่างมากในพื้นที่ซับซ้อนและการรบระยะประชิด

เป้าหมาย 50,000 คันในปี 2026

ในการแถลงช่วงค่ำวันที่ 27 เมษายน ประธานาธิบดีโวโลดีมีร์ เซเลนสกี สั่งให้กองทัพยูเครนจัดหา UGV อย่างน้อย 50,000 คันในปี 2026 โดยเรียกโครงการนี้ว่า “ก้าวสำคัญครั้งต่อไป” ในการช่วยรักษาชีวิตทหาร เขามอบหมายให้มีไคโล เฟโดรอฟ รัฐมนตรีกลาโหม และเสนาธิการทหารรับผิดชอบการผลิตและส่งมอบตามเป้าหมาย

ก่อนคำสั่งดังกล่าว เฟโดรอฟประกาศแล้วว่ายูเครนจะทำสัญญาจัดหา UGV 25,000 คันเฉพาะในช่วงครึ่งแรกของปี 2026 ซึ่งมากกว่าสองเท่าของจำนวนที่จัดหาได้ตลอดปี 2025 เป้าหมายระยะยาวคือให้ระบบหุ่นยนต์ทำงานส่งกำลังบำรุงทั้งหมดในพื้นที่แนวหน้า

อีฮอร์ ชมีรีอฟ หัวหน้าแผนก UGV ของ Brave1 แพลตฟอร์มนวัตกรรมด้านกลาโหมของยูเครน คาดว่ายูเครนอาจทำได้เกินเป้า 50,000 คันของเซเลนสกี ขณะที่ข้อมูลช่วงกลางปีระบุว่า คำสั่งซื้อที่ทำไปแล้วมีมากกว่า 22,000 คัน

จากรถส่งเสบียงสู่ผู้ถือแนวรบ

ภารกิจของ UGV ขยายตัวอย่างรวดเร็ว จากเดิมที่เน้นส่งกระสุนหรือเสบียง ปัจจุบันหุ่นยนต์บางรุ่นถูกติดตั้งระบบสงครามอิเล็กทรอนิกส์ เรดาร์ ขีปนาวุธ และปืนครก รวมถึงถูกใช้ในภารกิจโจมตีโดยตรง

พัฒนาการสำคัญที่มีการรายงาน ได้แก่

• กองพัน UGV โดยเฉพาะแห่งแรก: ยูเครนจัดตั้งหน่วยที่มุ่งเน้นปฏิบัติการด้วยยานยนต์ภาคพื้นดินไร้คนขับ ซึ่งได้รับการอธิบายว่าเป็นกองพันลักษณะนี้แห่งแรกของโลก
• ปฏิบัติการป้องกันนาน 45 วัน: UGV บังคับควบคุมจากระยะไกลหนึ่งคัน ซึ่งติดตั้งปืนกล สามารถป้องกันทางแยกสำคัญภายใต้การโจมตีของรัสเซียต่อเนื่อง 45 วัน กองพลทหารบกที่ 3 ของยูเครนเรียกเหตุการณ์นี้ว่าเป็น “ปฏิบัติการป้องกันแนวรบด้วยหุ่นยนต์อย่างเต็มรูปแบบครั้งแรกของยูเครน”
• บทบาทเชิงรุก: UGV ถูกนำไปใช้ทั้งขนส่ง กวาดทุ่นระเบิด สนับสนุนการยิง และโจมตีตำแหน่งฝ่ายตรงข้าม
• การลดการสูญเสีย: งานศึกษาของสถาบันวิจัยกลางแห่งกองทัพยูเครนระบุว่า การใช้ UGV ช่วยลดการสูญเสียของยูเครนได้ 30%

แม้เหตุการณ์ 45 วันจะแสดงให้เห็นศักยภาพของหุ่นยนต์ แต่ไม่ได้พิสูจน์ว่า UGV สามารถทดแทนทหารราบได้ทุกภารกิจ การยึดพื้นที่ ตรวจค้นอาคาร และการรบประชิดยังต้องอาศัยมนุษย์เป็นหลัก

อุตสาหกรรมภายในประเทศเร่งผลิต

ความต้องการจากแนวหน้าทำให้ภาคอุตสาหกรรมกลาโหมของยูเครนขยายตัวอย่างรวดเร็ว

• บริษัทเกือบ 300 แห่งผลิต UGV ประมาณ 550 แบบ สำหรับงานส่งกำลังบำรุง อพยพผู้บาดเจ็บ กวาดทุ่นระเบิด และการรบ
• Trinity Robotics ผู้ผลิต UGV รายสำคัญของยูเครน ตั้งเป้าเพิ่มกำลังผลิตเป็นประมาณ 2,200 คันในปี 2026 หรือเพิ่มขึ้นราวสองเท่า และกำลังหารือกับพันธมิตรจากฝรั่งเศสเพื่อเปิดสายการผลิตในฝรั่งเศส
• Tencore ส่งมอบหุ่นยนต์มากกว่า 2,000 คันในปี 2025 เพียงปีเดียว ซึ่งมากกว่าจำนวนหุ่นยนต์ภาคพื้นดินที่สหรัฐฯ เคยนำไปใช้งานรวมกันตามข้อมูลที่มีการรายงาน
• สำนักงานจัดซื้อจัดจ้างกลาโหมของยูเครนลงนามสัญญาแล้ว 19 ฉบับ มูลค่ารวม 268 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ณ เดือนเมษายน 2026

ตัวเลขเหล่านี้สะท้อนการเปลี่ยนจากการทดลองต้นแบบเฉพาะกิจ ไปสู่ระบบจัดซื้อและการผลิตจำนวนมาก อย่างไรก็ดี จำนวนรุ่นที่เพิ่มขึ้นก็สร้างภาระใหม่ให้กองทัพในด้านอะไหล่ การฝึกผู้ควบคุม และการซ่อมบำรุง

ความร่วมมือกับเยอรมนี สวีเดน และเดนมาร์ก

การผลักดันหุ่นยนต์ของยูเครนดึงดูดพันธมิตรต่างชาติผ่านโครงการ “Build with Ukraine” ซึ่งเซเลนสกีเปิดตัวในปี 2025 เพื่อส่งเสริมการผลิตร่วมด้านอุตสาหกรรมกลาโหม

• ARX Industries ของเยอรมนีและยูเครน: ARX Robotics จากมิวนิก และ Roboneers ของยูเครนจัดตั้งบริษัทร่วมทุนเพื่อผลิต UGV ติดอาวุธหลายพันคันในระบบอุตสาหกรรม โดยเริ่มการผลิตในเยอรมนี ตั้งเป้าผลิต Rys Pro หลายพันคันในปีแรก และขยายเป็นหลายหมื่นคันต่อปี
• แพลตฟอร์ม MAUL ของสวีเดนและยูเครน: AIDronesUA ของยูเครน และ Njord Technology ของสวีเดนตกลงผลิตหุ่นยนต์ MAUL จำนวนมาก แพลตฟอร์มนี้ออกแบบมาสำหรับอพยพผู้บาดเจ็บ ขนส่งเสบียง และส่งกระสุน โดยพัฒนาจากประสบการณ์ในแนวหน้า
• หุ่นยนต์ TerMIT: เยอรมนีและยูเครนร่วมกันสร้างหุ่นยนต์ภาคพื้นดิน TerMIT ได้ 2,000 คันภายในหนึ่งปี โดยมีเงินสนับสนุนจากธนาคารเพื่อการลงทุนแห่งยุโรปและแพ็กเกจเงินทุนจากธนาคารเยอรมันมูลค่ากว่า 150 ล้านยูโร
• ความร่วมมือด้าน AI กับเดนมาร์ก: Frontline Robotics และ Dropla บริษัทเดนมาร์ก-ยูเครน ร่วมพัฒนา AI สำหรับตรวจจับภัยคุกคามแบบเรียลไทม์บน UGV
• การขึ้นบัญชีของ NATO: UGV ลำเลียงเสบียง Bizon-L ของยูเครนได้รับอนุมัติให้ขึ้นบัญชีรายการของ NATO ซึ่งช่วยเปิดทางให้ใช้งานร่วมกับระบบของชาติพันธมิตรได้กว้างขึ้น

นักวิเคราะห์มองอย่างไร และหุ่นยนต์ยังติดข้อจำกัดอะไร

นักวิเคราะห์และผู้บัญชาการทหารมองว่า UGV กำลังเปลี่ยนรูปแบบการทำสงคราม แต่ไม่ใช่คำตอบที่แทนมนุษย์ได้ทั้งหมด

พลจัตวาอันดรีย์ บีเลตสกี ผู้บัญชาการกองพลทหารบกที่ 3 ของยูเครน ประเมินว่า หน่วยที่ผสาน UGV เข้ากับการปฏิบัติการอย่างจริงจังอาจลดความต้องการทหารราบแนวหน้าได้สูงสุด 30% ภายในสิ้นปี 2026 และอาจเพิ่มเป็น 80% ในอนาคต แต่เขาย้ำว่าทหารราบยังจำเป็นสำหรับภารกิจระยะประชิด

นักวิเคราะห์จาก Modern War Institute ของโรงเรียนนายร้อยเวสต์พอยต์ระบุว่า ยูเครนก้าวพ้นระยะการทดลองหุ่นยนต์เป็นครั้งคราว และเริ่มนำระบบ UGV แบบเชื่อมต่อเป็นเครือข่ายมาใช้งานจริง อย่างไรก็ตาม เทคโนโลยียังมีปัญหาเมื่อเจอภูมิประเทศซับซ้อน การรบกวนจากสงครามอิเล็กทรอนิกส์ และการตัดสินใจแบบอัตโนมัติภายใต้การโจมตี

ผู้ปฏิบัติงานชาวยูเครนให้สัมภาษณ์กับ Business Insider ว่า สิ่งที่กองทัพต้องการอาจไม่ใช่หุ่นยนต์รุ่นใหม่เพิ่มขึ้น แต่เป็นระบบบำรุงรักษา อะไหล่ และบริการสนับสนุนสำหรับหุ่นยนต์กว่า 550 รุ่นที่มีอยู่แล้ว

ทหารบางส่วนเปรียบแนวหน้าว่า “เหมือนในหนัง Terminator” เพราะหุ่นยนต์รับภารกิจที่อาจแลกด้วยชีวิตมนุษย์ แต่โดรนโจมตีและระบบสงครามอิเล็กทรอนิกส์ของรัสเซียยังเป็นภัยคุกคามสำคัญต่อการปฏิบัติงานของ UGV

ผลสะเทือนต่อกองทัพทั่วโลก

สิ่งที่เกิดขึ้นในยูเครนกำลังกลายเป็นสนามทดสอบขนาดใหญ่ของสงครามหุ่นยนต์ภาคพื้นดิน บทเรียนสำคัญไม่ได้อยู่เพียงที่ตัวหุ่นยนต์ แต่รวมถึงการเชื่อมต่อ UGV กับโดรนอากาศ ระบบสงครามอิเล็กทรอนิกส์ เครือข่ายสื่อสาร และการตัดสินใจของมนุษย์

• ตลาดกลาโหมของ NATO ขยับตาม: นวัตกรรม UGV จากสนามรบยูเครนถูกนำไปขึ้นบัญชีและเชื่อมเข้ากับมาตรฐาน NATO ซึ่งอาจเร่งโครงการหุ่นยนต์ภาคพื้นดินของชาติพันธมิตร
• “Build with Ukraine” เป็นรูปแบบความร่วมมือใหม่: บริษัทต่างชาติเข้ามาตั้งโครงการผลิตร่วมทั้งในยูเครนและประเทศพันธมิตร สร้างรูปแบบความร่วมมือด้านอุตสาหกรรมกลาโหมที่อาจดำเนินต่อแม้สงครามยุติ
• การลงทุนในตลาด UGV ทั่วโลกเพิ่มขึ้น: การใช้งานจำนวนมากในยูเครนกำลังผลักดันให้อุตสาหกรรมกลาโหมทั่วโลกหันมาสนใจหุ่นยนต์ภาคพื้นดินในระดับที่ไม่เคยเกิดขึ้นนับตั้งแต่ยุคโดรนติดอาวุธ
• แนวคิดทดแทนกำลังพลกำลังถูกศึกษา: ประสบการณ์ที่หุ่นยนต์ทำงานส่งกำลังบำรุงส่วนใหญ่และเริ่มทำหน้าที่ป้องกันแนวรบ ถูกจับตาโดยกองทัพประเทศอื่นที่เผชิญปัญหาประชากรลดลงหรือการรับสมัครทหารไม่เพียงพอ

ท้ายที่สุด เป้าหมายของยูเครนไม่ได้มีเพียงการสร้าง “กองทัพหุ่นยนต์” แต่คือการย้ายมนุษย์ออกจากพื้นที่สังหารให้มากที่สุดเท่าที่เทคโนโลยีจะทำได้ หุ่นยนต์อาจรับช่วงงานขนส่ง กู้ภัย และการยิงสนับสนุนได้มากขึ้นเรื่อย ๆ แต่ในพื้นที่ที่ต้องตัดสินใจซับซ้อนและปะทะระยะประชิด ทหารมนุษย์ยังคงเป็นกำลังที่ทดแทนได้ยาก