2026-27 ซูเปอร์เอลนีโญ: พืชผลร่วง เงินเฟ้ออาหารเสี่ยง และผลกระทบต่อห่วงโซ่อุปทานโลก

สหรัฐอเมริกา – ข้าวโพดลดลงประมาณ 6%

FACTBOX ของ S&P Global ระบุชัดเจนว่าผลผลิตข้าวโพดสหรัฐฯ มีแนวโน้มลดลงในปี 2026-27 ปริมาณการส่งออกข้าวโพดคาดว่าจะอยู่ที่ 60.7 ล้านเมตริกตัน ลดลง 14% จากปีก่อน

บราซิล – ถั่วเหลืองลดลง 2.7%

ผลผลิตถั่วเหลืองของบราซิลมีแนวโน้มลดลงในปี 2026-27 เช่นกัน Rabobank คาดว่าการเติบโตของผลผลิตถั่วเหลืองบราซิลจะ "ชะลอตัวอย่างมีนัยสำคัญ" จากอัตราการเติบโตปีละ 3-4% ในอดีต โดย Rabobank คาดการณ์ผลผลิตฤดูกาล 2026/27 ที่ 178 ล้านตัน ลดลงจาก 182 ล้านตันในปี 2025/26

บราซิล – ข้าวโพดก็เสี่ยงเช่นกัน

Bank of America ระบุว่าพืชข้าวโพดของบราซิลมีความเสี่ยงสูง และคาดว่าจะลดลงประมาณ 10% เมื่อเทียบปีต่อปี

ความเสี่ยงด้านราคาสินค้าและเงินเฟ้อ

ผลกระทบทางการเงินเริ่มปรากฏชัดในตลาดแล้ว:

• โกลด์แมน แซคส์ คาดการณ์ว่าราคาสินค้าเกษตรโลกจะพุ่งขึ้น 15.8% จากความรุนแรงของเอลนีโญครั้งนี้ และเตือนว่าอาจผลักดันให้เงินเฟ้ออาหารในกลุ่ม G7 สู่เลขสองหลักภายในปี 2027 ผลกระทบอาจกินเวลานานจนถึงช่วงครึ่งหลังของปี 2028 กว่าจะคลี่คลาย
• S&P Global เตือนว่าเหตุการณ์รุนแรงในช่วงปลายปี 2026 ถึงต้นปี 2027 จะเพิ่มความผันผวนจากสภาพอากาศ โดยความเสี่ยงขาลงที่รุนแรงที่สุดกระจุกตัวในบราซิล ออสเตรเลีย อินเดีย และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
• Allianz Research ประเมินว่าซูเปอร์เอลนีโญจะส่งผ่านแรงกดดันเงินเฟ้อในเอเชียผ่านราคาเป็นหลัก โดยอินโดนีเซียได้รับผลกระทบมากที่สุด (+2.3 จุดเปอร์เซ็นต์) ขณะที่มาเลเซียก็มีความเสี่ยง
• Societe Generale รายงานว่าราคาสินค้าเกษตรปรับตัวขึ้น 7% ในเดือนกรกฎาคมเพียงเดือนเดียว โดยสินค้ากลุ่มซอฟต์ส (โกโก้ กาแฟ ข้าวสาลี) เพิ่มขึ้น 8% ภายในหนึ่งสัปดาห์
• Schroders ตั้งข้อสังเกตว่าหากความสัมพันธ์ในอดีตยังคงเป็นจริง เอลนีโญที่รุนแรงมากจะหมายถึงราคาอาหารโลกเพิ่มขึ้นเป็นเท่าตัวจากระดับปัจจุบันในปีหน้า

คำเตือนสภาพอากาศรุนแรงจาก WMO และ S&P Global

องค์การอุตุนิยมวิทยาโลก (WMO) ยืนยันว่าเอลนีโญพัฒนาขึ้นตั้งแต่ต้นเดือนกรกฎาคม และคาดว่าจะ "ครอบงำรูปแบบสภาพอากาศโลกในช่วงฤดูกาลสิงหาคม-ตุลาคม 2026" ทำให้เกิดอุณหภูมิสูงกว่าปกติและการเปลี่ยนแปลงรูปแบบปริมาณน้ำฝนครั้งใหญ่

WMO เตือนถึง ปริมาณน้ำฝนที่ลดลงและอุณหภูมิที่สูงขึ้นทั่วออสเตรเลีย อินโดนีเซีย อินเดีย บางส่วนของเอเชียใต้ และอเมริกาใต้ตอนเหนือ ในขณะที่ บางส่วนของอเมริกาเหนือและอเมริกาใต้ตอนใต้อาจมีฝนตกหนักและน้ำท่วม

S&P Global ระบุว่าเหตุการณ์นี้จะทำให้ ทั้งภัยแล้งและฝนตกหนัก รุนแรงขึ้นในภูมิภาคต่างๆ โดยออสเตรเลีย บราซิล อินเดีย และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เผชิญความเสี่ยงขาลงมากที่สุด

คลื่นความร้อนในจีน – ภัยซ้ำเติม

นอกเหนือจากเอลนีโญแล้ว คลื่นความร้อนรุนแรงกำลังปกคลุมพื้นที่เกษตรกรรมทางตอนเหนือและตะวันออกของจีน ซึ่งเป็นแหล่งผลิตอาหารสำคัญ ส่งผลให้ ไร่ข้าวโพด ข้าว และฝ้ายมีความเสี่ยงสูงต่อความเสียหาย ในช่วงการเติบโตที่สำคัญ (ข้าวโพดระยะเมล็ดแก่ ฝ้ายระยะติดฝัก)

อุณหภูมิ 35-40°C ยังคงปกคลุมพื้นที่ผลิตหลัก หน่วยงานอุตุนิยมวิทยาจีนเตือนถึงความเสี่ยงสภาพอากาศรุนแรงที่เพิ่มขึ้นจากเอลนีโญครั้งใหญ่ มณฑลซานตงซึ่งผลิตข้าวโพดประมาณ 10% ของจีน เตือนว่าอุณหภูมิสูงและความชื้นสูงเพิ่มความเสี่ยงต่อผลผลิตลดลง เหตุการณ์นี้ยิ่งกดดันอุปทานในประเทศและอาจบีบให้จีนต้องนำเข้าเพิ่มขึ้น ส่งผลให้ตลาดธัญพืชโลกตึงตัวยิ่งขึ้น

ปัจจัยบรรเทาและข้อควรระวัง

สถานการณ์ไม่ได้เลวร้ายไปเสียทั้งหมด มีปัจจัยสำคัญที่อาจช่วยบรรเทาผลกระทบ:

• สต็อกธัญพืชโลก ของข้าว ถั่วเหลือง ข้าวโพด และข้าวสาลี ใกล้ระดับสูงสุดเป็นประวัติการณ์ ซึ่งอาจช่วยดูดซับแรงกระแทกด้านอุปทาน รอยเตอร์สรายงานว่าสต็อกที่ใกล้ระดับสูงสุดนี้เป็นตัวกันชนที่ไม่มีในเหตุการณ์เอลนีโญครั้งใหญ่ครั้งก่อน
• FAO คาดการณ์ผลผลิตธัญพืชโลกปี 2026 สูงเป็นอันดับสองในประวัติศาสตร์ แม้จะต่ำกว่าสถิติสูงสุดของปีที่แล้ว 1.9%
• ภูมิภาคต่างๆ เช่น ทะเลดำ ยุโรป และบางส่วนของจีน อาจได้รับผลกระทบจากเอลนีโญน้อยกว่า
• อาร์เจนตินาคาดว่าจะเป็นผู้ได้รับประโยชน์สุทธิ โดยมีการปรับเพิ่มคาดการณ์การส่งออกข้าวโพดขึ้น 25% เมื่อเทียบปีต่อปี
• อย่างไรก็ตาม รอยเตอร์สชี้ว่ามาตรการจำกัดการส่งออกโดยผู้ผลิตรายสำคัญอาจสร้างแรงกดดันต่อประเทศผู้นำเข้า แม้ในกรณีที่ไม่เกิดการขาดแคลนโดยสิ้นเชิง
• ผลกระทบด้านอุปทานมาถึงอย่างช้าๆ: Interactive Brokers ระบุว่าผลเสียหายจากการผลิตของเอลนีโญมักจะสูงสุดในช่วง 6-12 เดือนหลังจากเหตุการณ์ ซึ่งหมายความว่าผลกระทบรุนแรงอาจยังไม่ปรากฏในข้อมูลจนกว่าจะถึงปี 2027

ผลกระทบต่อประเทศไทยและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

จากรายงานของ Allianz Research เอเชียตะวันออกเฉียงใต้เป็นภูมิภาคที่ได้รับผลกระทบหนัก โดยอินโดนีเซียเผชิญแรงกดดันเงินเฟ้อมากที่สุด (+2.3 จุดเปอร์เซ็นต์) รองลงมาคือมาเลเซียและฟิลิปปินส์ (+0.7 จุดเปอร์เซ็นต์) ประเทศไทยในฐานะผู้ส่งออกข้าวรายสำคัญ อาจได้รับผลกระทบทั้งด้านปริมาณผลผลิตและราคา โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากเกิดภาวะฝนแล้งในพื้นที่เพาะปลูกสำคัญ

ขณะเดียวกัน S&P Global ยังระบุว่าเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เป็นหนึ่งในภูมิภาคที่เผชิญความเสี่ยงขาลงมากที่สุดจากเอลนีโญครั้งนี้ และ WMO เตือนถึงปริมาณน้ำฝนที่ลดลงและอุณหภูมิที่สูงขึ้นในพื้นที่ดังกล่าว

บทสรุป

เอลนีโญ 2026-27 กำลังท้าทายความมั่นคงทางอาหารของโลกในระดับที่รุนแรง แม้จะมีปัจจัยบรรเทาอย่างสต็อกธัญพืชที่สูงเป็นประวัติการณ์ แต่ผลกระทบอาจยืดเยื้อไปถึงปี 2028 สำหรับผู้บริโภคและนักลงทุน การติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิดจะเป็นสิ่งสำคัญในอีกหลายเดือนข้างหน้า