วิกฤตชิปหน่วยความจำยาวถึงปี 2028: ซัมซุง, SK Hynix และ Micron ล็อกดีลพันล้าน รับมือดีมานด์ AI ที่ร้อนแรง

วิกฤตชิปหน่วยความจำ: เมื่อ AI ดูดเม็ดเงิน และการขาดแคลนยืดเยื้อถึงปี 2028

ภาวะขาดแคลนชิปหน่วยความจำทั่วโลก ซึ่งเป็นผลพวงจากความต้องการที่แทบไม่รู้จักอิ่มตัวของระบบ AI คาดว่าจะไม่คลี่คลายลงจนกว่าจะถึงปี 2028 และสามบริษัทที่ควบคุมตลาด DRAM ทั่วโลกมากกว่า 90% กำลังตอบโต้ด้วยกลยุทธ์ที่ประสานงานกัน นั่นคือการล็อกรายได้ผ่านสัญญาจัดหาระยะยาวมูลค่าระดับแสนล้านดอลลาร์

ซัมซุง, SK Hynix และ Micron ต่างก็เปลี่ยนกลยุทธ์จากการขายในตลาดสปอตและสัญญาประจำปี มาเป็นสัญญาความร่วมมือเชิงกลยุทธ์กับลูกค้า (SCA) แบบ 5 ปี กับผู้ให้บริการดาต้าเซ็นเตอร์รายใหญ่ของสหรัฐฯ สำหรับซัมซุง กลยุทธ์นี้ถึงจุดสูงสุดด้วยการเซ็นสัญญาหุ้นส่วนมูลค่า 200,000 ล้านดอลลาร์กับ Broadcom ในเดือนกรกฎาคม 2026 การเคลื่อนไหวนี้สร้างผลประกอบการเป็นประวัติการณ์ โดยกำไรจากการดำเนินงานไตรมาสสองของซัมซุงพุ่งขึ้น 1,814% เมื่อเทียบกับปีก่อน ในขณะเดียวกันก็ดึงดูดความสนใจจากคดีฟ้องร้องแบบกลุ่มข้อหาฮั้วราคาที่เพิ่งยื่นฟ้องในสหรัฐอเมริกา

ไทม์ไลน์การขาดแคลน: ผู้ผลิตชิปพูดว่าอย่างไร?

ทั้งสามบริษัทเห็นพ้องต้องกันในสิ่งเดียว: วิกฤตการณ์นี้จะไม่จบลงง่ายๆ

• ซัมซุง: คาดการณ์ว่าการขาดแคลนจะรุนแรงขึ้นในปี 2027 และยืดเยื้อไปถึงปี 2028 เจจุน คิม (Jaejune Kim) รองประธานบริหารฝ่ายธุรกิจหน่วยความจำของซัมซุง บอกกับนักวิเคราะห์ว่าการขาดแคลนอุปทานในปี 2027 คาดว่าจะแย่กว่าปีนี้ และมีแนวโน้มจะดำเนินต่อไปในปี 2028 กำลังการผลิตจากโรงงานใหม่ของซัมซุงและ SK Hynix คาดว่าจะไม่พร้อมใช้งานจนกว่าจะถึงสิ้นปี 2027 เป็นอย่างน้อย
• SK Hynix: ผู้บริหารสูงสุดของบริษัทชี้ว่าการขาดแคลนอาจยืดเยื้อไปไกลกว่า ปี 2030 โดยระบุว่าลูกค้าต่างก็ "แย่งกันเพื่อเซ็นสัญญาจัดหาระยะยาว"
• Micron: เตือนว่าการสร้างโรงงานใหม่ต้องใช้เวลา ทำให้อุปทานตึงตัวต่อไปอย่างน้อยจนถึงปลายปี 2027 ซีอีโอ Sanjay Mehrotra เปิดเผยเมื่อต้นปี 2026 ว่าลูกค้ารายใหญ่ได้รับการจัดสรรชิปหน่วยความจำเพียง 50% ถึง 66% ของความต้องการ

โมเดลใหม่: สัญญาจัดหาเชิงกลยุทธ์ระยะเวลา 5 ปี

อุตสาหกรรมหน่วยความจำกำลังเกิดการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างในรูปแบบการขายชิป ทั้งสามบริษัทกำลังเปลี่ยนจากการทำธุรกรรมระยะสั้นในตลาดสปอต มาเป็นสัญญาระยะยาวที่มีปริมาณคงที่ ซึ่งทำหน้าที่เป็น "สัญญาเงินสด" อย่างมีประสิทธิภาพ

ซัมซุง

ซัมซุงได้เซ็นสัญญาจัดหาระยะยาวกับผู้ให้บริการดาต้าเซ็นเตอร์ 5 อันดับแรกของโลก และกำลังจะสรุปดีลกับอีก 5 ราย สัญญาเหล่านี้มีอายุอย่างน้อย 5 ปี และคิดเป็น 60% ถึง 70% ของกำลังการผลิตระยะยาวของซัมซุง โดยบางสัญญารวมถึงการชำระเงินล่วงหน้า

SK Hynix

ร่วมกับซัมซุง, SK Hynix ได้ล็อคสัญญาจัดหาหน่วยความจำแบนด์วิธสูง (HBM) สำหรับแพลตฟอร์มเร่งความเร็ว AI ที่ทรงพลังที่สุดสองแพลตฟอร์มไปจนถึงปี 2030 ในดีลที่รวมมูลค่าประมาณ 950,000 ล้านดอลลาร์จากลูกค้าในสหรัฐฯ สัญญาเหล่านี้เป็นสัญญาซื้อขายล่วงหน้า ไม่ใช่การลงทุนในหุ้น

Micron

Micron ได้เซ็นสัญญาความร่วมมือเชิงกลยุทธ์กับลูกค้า (SCA) กับ 16 บริษัท ซึ่งรวมถึงไฮเปอร์สเกลเลอร์ (ผู้ให้บริการคลาวด์รายใหญ่) โดยรับประกันรายได้อย่างน้อย 100,000 ล้านดอลลาร์จนถึงปี 2030 แตกต่างจากสัญญาระยะยาวประจำปีแบบดั้งเดิม SCA เหล่านี้กำหนดทั้งปริมาณและราคาล่วงหน้าเป็นระยะเวลา 5 ปี (3 ปีสำหรับยานยนต์)

ดีล Samsung-Broadcom มูลค่า 200,000 ล้านดอลลาร์

เมื่อวันที่ 25 กรกฎาคม 2026 ซัมซุงได้เซ็นบันทึกความเข้าใจ (MOU) ระยะเวลา 5 ปีกับ Broadcom ซึ่งมีมูลค่ากว่า 200,000 ล้านดอลลาร์จนถึงปี 2030 ดีลนี้ครอบคลุม:

• การจัดหาหน่วยความจำแบนด์วิธสูง (HBM) และโซลูชันหน่วยความจำอื่นๆ สำหรับตัวเร่งความเร็ว AI รุ่นถัดไปของ Broadcom
• การใช้กระบวนการผลิตระดับ 2 นาโนเมตรและต่ำกว่าของซัมซุงสำหรับชิปของ Broadcom ซึ่งรวมถึงชิปไร้สายและชิปสื่อสาร
• บริการ advanced packaging

นักวิเคราะห์มองว่านี่คือผลตอบแทนก้อนโตของระบบนิเวศ AI "one-stop turnkey" ของซัมซุง ซึ่งขยายไปไกลกว่าการจัดหาหน่วยความจำ ครอบคลุมถึงการผลิตชิประดับ前沿และ advanced packaging ดีลนี้วางตำแหน่งธุรกิจรับผลิตชิป (foundry) ของซัมซุงให้เป็นทางเลือกแบบบูรณาการในแนวดิ่ง เพื่อแข่งกับอำนาจเหนือตลาดของ TSMC โดยรวม HBM, ตรรกะ 2nm และ advanced packaging ไว้ในข้อเสนอการจัดหาเพียงครั้งเดียว อย่างไรก็ตาม มูลค่าดังกล่าวเป็นเพียงการประเมินตาม MOU ไม่ใช่คำสั่งซื้อที่แน่นอน

ผลกระทบต่อผลประกอบการ Q2 ปี 2026 ที่เป็นประวัติการณ์ของซัมซุง

กลยุทธ์สัญญาระยะยาว ผนวกกับดีมานด์ AI ที่พุ่งสูง ทำให้ซัมซุงมีผลประกอบการไตรมาสสองปี 2026 ที่น่าทึ่ง:

• รายได้: 171.5 ล้านล้านวอน (~112,000 ล้านดอลลาร์) เพิ่มขึ้น 28% จากไตรมาสก่อน และ 130% จากปีก่อน ซึ่งสูงเป็นประวัติการณ์รายไตรมาส
• กำไรจากการดำเนินงาน: 89.5 ล้านล้านวอน (~58,000-62,000 ล้านดอลลาร์) เพิ่มขึ้น 1,814% เมื่อเทียบปีต่อปี ซึ่งสูงที่สุดในประวัติศาสตร์บริษัท
• กำไรสุทธิ: พุ่งขึ้น 14 เท่าเมื่อเทียบปีต่อปี อยู่ที่ 71.6 ล้านล้านวอน โดยได้แรงหนุนจากผลงานของแผนกเซมิคอนดักเตอร์
• อัตรากำไรจากการดำเนินงาน: ปรับตัวดีขึ้นเป็น 52% จากประมาณ 43% ในไตรมาสก่อน

แผนก Device Solutions ของซัมซุง ซึ่งเป็นที่ตั้งของธุรกิจชิปหน่วยความจำ ถือเป็นตัวขับเคลื่อนหลัก โดยธุรกิจ Memory ทำสถิติสูงสุดใหม่ทั้งรายได้และกำไรจากการดำเนินงานรายไตรมาส

แม้จะมีตัวเลขเป็นประวัติการณ์ แต่นักลงทุนกลับเทขายหุ้นจนมูลค่าตลาดของซัมซุงหายไปกว่า 80,000 ล้านดอลลาร์ในช่วงต้นเดือนกรกฎาคม 2026 จากความกังวลว่ากระแส AI จะอยู่ได้นานแค่ไหน กำไรจากเซมิคอนดักเตอร์ของซัมซุงพุ่งขึ้นมากกว่า 250 เท่าจากปีก่อน แต่การตอบสนองของตลาดส่งสัญญาณถึงความวิตกกังวลว่าซูเปอร์ไซเคิลในปัจจุบันอาจไม่ยั่งยืน

การบริหารกำลังการผลิต: จงใจทำให้อุปทานตึงตัว

ผู้ผลิตชิปทั้งสามรายส่งสัญญาณถึงแนวทางที่มีวินัยในการขยายกำลังการผลิต:

• กำลังการผลิตใหม่จากโรงงานของซัมซุงและ SK Hynix คาดว่าจะพร้อมใช้งานในช่วงปลายปี 2027 หรือหลังจากนั้นเท่านั้น Micron ระบุเช่นกันว่าโรงงานใหม่จะไม่สามารถผลิตปริมาณที่มีนัยสำคัญได้จนถึงกลางปี 2027
• การเปลี่ยนจากการขายในตลาดสปอตมาเป็นสัญญาระยะยาวได้รับการออกแบบมาเพื่อปกป้องผลประกอบการจากความผันผวนแบบบูม-บัสต์ในประวัติศาสตร์ของอุตสาหกรรมหน่วยความจำ
• สัญญาเหล่านี้ช่วยให้ผู้ผลิตชิปมองเห็นภาพรายได้และความมั่นคงทางการเงิน เพื่อนำไปใช้เป็นทุนในการสร้างโรงงานใหม่ที่มีราคาแพง
• ซัมซุงได้จัดสรรกำลังการผลิตระยะยาวถึง 60% ถึง 70% ให้กับสัญญาเหล่านี้ ซึ่งหมายถึงอุปทานในตลาดเปิดที่ลดน้อยลง

กลยุทธ์นี้แสดงถึงการเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญจากพฤติกรรมในอดีตของอุตสาหกรรม ในรอบที่ผ่านมา ผู้ผลิตจะเพิ่มกำลังการผลิตอย่างรวดเร็วในช่วงบูม เพียงแต่จะเจอกับภาวะตกต่ำในภายหลัง แต่ครั้งนี้ ข้อความจากทั้งสามบริษัทสอดคล้องกัน: อุปทานจะยังคงตึงตัวโดยการออกแบบ

ผลกระทบต่อตลาดเซมิคอนดักเตอร์ในวงกว้าง

กลยุทธ์สัญญาระยะยาวกำลังแบ่งแยกตลาดหน่วยความจำออกเป็นสองส่วน:

• บริษัทที่มีข้อตกลง (ไฮเปอร์สเกลเลอร์รายใหญ่, Broadcom) สามารถเข้าถึงชิปได้อย่างมั่นคงอย่างน้อยจนถึงปี 2028
• บริษัทที่ไม่มีข้อตกลงดังกล่าว อาจต้องเผชิญกับการขาดแคลนชิปหน่วยความจำขั้นสูงไปอีกหลายปี
• การขาดแคลนคาดว่าจะทำให้ราคา DRAM และ NAND สูงขึ้นต่อไปอย่างน้อยจนถึงปี 2027 ส่งผลให้ซูเปอร์ไซเคิลยืดเยื้อออกไป
• ทั้งสามบริษัทควบคุมตลาด DRAM ทั่วโลกมากกว่า 90% ทำให้มีอิทธิพลอย่างมากต่อราคาและอุปทาน

นักวิเคราะห์ของ Bernstein ประมาณการว่าภายในปี 2028 ราคาขายเฉลี่ยของ DRAM ของซัมซุงจะลดลงมากกว่าครึ่งจากระดับปัจจุบัน โดยเตือนว่าสัญญาระยะยาวอาจไม่สามารถป้องกันผลกระทบจากภาวะตกต่ำในอนาคตได้อย่างสมบูรณ์

คดีฟ้องร้องข้อหาฮั้วราคา

เมื่อวันที่ 25 มิถุนายน 2026 โจทก์ 17 ราย (บุคคล 14 รายและธุรกิจขนาดเล็ก 3 ราย) ได้ยื่นฟ้องคดีแบบกลุ่มต่อศาลแขวงสหรัฐฯ ประจำเขต Northern District of California โดยฟ้องร้องซัมซุง, SK Hynix และ Micron

ข้อกล่าวหาหลัก

• ทั้งสามบริษัทสมคบคิดกันเพื่อจำกัดปริมาณการผลิต DRAM เพื่อทำให้ราคาสูงขึ้นโดยไม่ได้ตั้งใจ
• ราคา DRAM ถูกกล่าวหาว่าพุ่งสูงขึ้นประมาณ 700% ในรอบสี่ปี
• คดีนี้กล่าวหาว่าบริษัทต่างๆ ลดการผลิตหน่วยความจำสำหรับผู้บริโภคภายใต้ข้ออ้างในการขยายการผลิต HBM สำหรับ AI ซึ่งส่งผลให้ราคา DRAM ทั่วไปพุ่งสูงขึ้น
• คำร้องเรียนกล่าวถึง "พฤติกรรมต่อต้านการแข่งขันที่ประสานงานกันโดยผู้ขายน้อยรายสามราย"
• คดีนี้ยื่นฟ้องภายใต้มาตรา 1 ของพระราชบัญญัติเชอร์แมน

จังหวะเวลาและบริบท

คดีนี้ยื่นฟ้องในวันที่ 25 มิถุนายน 2026 ซึ่งเป็นเวลาเพียงไม่กี่วันก่อนที่ Micron, ซัมซุง และ SK Hynix จะเริ่มนำเสนอดีล AI ระยะยาวของพวกเขาต่อสาธารณชน โดยอ้างว่าเป็นทางออกสำหรับวัฏจักรบูม-บัสต์ของอุตสาหกรรม คำร้องเรียนให้เหตุผลว่า "RAMpocalypse" (ภัยพิบัติแรม) ไม่ใช่แค่ผลพลอยได้จากดีมานด์ AI แต่เป็นส่วนสำคัญของแผนการที่ประสานงานกันโดยสามบริษัทที่ควบคุมตลาดเกือบทั้งหมด

สถานะ

ซัมซุงและ SK Hynix เคยรับสารภาพผิดในคดีอาญาข้อหาฮั้วราคา DRAM มาก่อน ซึ่งเป็นข้อเท็จจริงที่ระบุไว้ในคดี บริษัทต่างๆ ยังไม่ได้ตอบสนองอย่างเป็นทางการในศาล และข้อกล่าวหายังคงไม่ได้รับการพิสูจน์

ที่น่าสังเกต: คดีก่อนหน้านี้ที่คล้ายกัน

ในเดือนมีนาคม 2022 ซัมซุง, Micron และ SK Hynix รอดพ้นจากคดีฟ้องร้องแบบกลุ่มข้อหาฮั้วราคา DRAM มาได้สำเร็จ เมื่อศาลอุทธรณ์สหรัฐฯ สำหรับ Ninth Circuit ตัดสินว่าคำร้องเรียนไม่ได้เสนอหลักฐานข้อเท็จจริงที่น่าเชื่อถือเพียงพอภายใต้มาตรา 1 ของพระราชบัญญัติเชอร์แมน คดีใหม่นี้จะต้องผ่านมาตรฐานหลักฐานที่สูงกว่าเพื่อให้ชนะคดีในจุดที่คดีก่อนหน้านี้ล้มเหลว