WAIC 2026 เมื่อจีนประกาศบทบาทนำใน AI ผ่านกติกา โมเดลเปิด และฮาร์ดแวร์ของตัวเอง

สี จิ้นผิงเสนอวิสัยทัศน์ธรรมาภิบาล AI ของจีน

สี จิ้นผิง ประธานาธิบดีจีน กล่าวปาฐกถาในหัวข้อ “ร่วมมือกันสร้างระบบธรรมาภิบาล AI โลกที่ยุติธรรมและสมเหตุสมผล” โดยเสนอหลักคิดสำคัญ 4 ประการ ได้แก่ การยึดมั่นในความเปิดกว้างและความร่วมมือที่ทุกฝ่ายได้ประโยชน์ การตระหนักถึงความเสี่ยงและรับประกันความปลอดภัย การพัฒนา AI เพื่อประโยชน์ที่ดีของมนุษย์ และการร่วมกันสร้างกรอบธรรมาภิบาล AI ระดับโลก

เขาย้ำแนวทางที่ให้ “มนุษย์เป็นศูนย์กลาง” และวางตำแหน่งจีนให้เป็นผู้สนับสนุนธรรมาภิบาล AI ที่ครอบคลุมและพหุภาคี พร้อมให้คำมั่นว่าจะส่งเสริมการแบ่งปันเทคโนโลยีกับประเทศกำลังพัฒนา และเรียกร้องให้ทุกประเทศร่วมกันกำหนดกติกา แทนการปล่อยให้การกำกับดูแล AI ถูกกำหนดโดยฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง

สารจากสุนทรพจน์จึงวาง AI ไว้ในฐานะเครื่องมือเพื่อ “ความรุ่งเรืองร่วมกันและความมั่นคงร่วมกัน” มากกว่าจะเป็นเพียงทรัพย์สินเพื่อสร้างความได้เปรียบของชาติใดชาติหนึ่ง

Kimi K3 โมเดลแบบเปิดขนาดใหญ่ที่สุดในเวลานั้น

Moonshot AI สตาร์ตอัปด้าน AI ของจีน เปิดตัว Kimi K3 โมเดลแบบ open-weight หรือโมเดลที่เปิดให้นำค่าน้ำหนักไปใช้งานและพัฒนาต่อได้ โดยมีพารามิเตอร์ 2.8 ล้านล้านรายการ บริษัทระบุว่า Kimi K3 เป็นโมเดล AI แบบเปิดที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในโลก ณ เวลาที่เปิดตัว

จุดเด่นของ Kimi K3 ได้แก่

• ประสิทธิภาพ: เมื่อเปรียบเทียบกับ Claude Fable 5 ของ Anthropic และ GPT 5.6 Sol ของ OpenAI ทาง Moonshot ยอมรับว่า Kimi K3 ยังตามหลังทั้งสองโมเดลในภาพรวม แต่ทำได้ดีกว่าในเกณฑ์ทดสอบบางรายการ โดยเฉพาะงานให้เหตุผลกับบริบทขนาดยาวและงานเขียนโค้ด รายงานการทดสอบอิสระบางส่วนยังระบุว่าโมเดลทำผลงานเหนือกว่าโมเดลอื่นที่นำมาทดสอบ เช่น Claude Opus 4.8 และ GPT 5.5
• สเปก: รองรับบริบทสูงสุด 1 ล้านโทเคน มีความสามารถด้านการมองเห็นภาพในตัว และสร้างบนสถาปัตยกรรม Delta Attention ที่ Moonshot พัฒนาขึ้นเอง โมเดลใช้แนวทาง Mixture of Experts โดยเปิดใช้งานผู้เชี่ยวชาญเพียง 16 จากทั้งหมด 896 รายการต่อโทเคน
• การเปิดให้ใช้งาน: Kimi K3 เปิดตัวในรูปแบบ open-weight เมื่อวันที่ 16 กรกฎาคม และประกาศว่าจะเผยแพร่ค่าน้ำหนักทั้งหมดภายในวันที่ 27 กรกฎาคม สะท้อนความพยายามของจีนในการผลักดันความเป็นผู้นำด้าน AI แบบเปิด ขณะที่โมเดลแนวหน้าจากสหรัฐฯ ส่วนใหญ่ยังเป็นระบบปิด
• ราคา API: ค่าบริการที่ประกาศอยู่ที่ 3 ดอลลาร์ต่อโทเคนนำเข้า 1 ล้านรายการ และ 15 ดอลลาร์ต่อโทเคนส่งออก 1 ล้านรายการ

อย่างไรก็ตาม คำว่า “ใหญ่ที่สุด” ในที่นี้หมายถึงขนาดของโมเดลแบบ open-weight ตามข้อมูลที่มีในช่วงเปิดตัว ไม่ได้แปลว่า Kimi K3 มีประสิทธิภาพเหนือกว่าโมเดลปิดทุกด้าน โดยข้อมูลจาก Moonshot เองก็ระบุว่ายังตามหลัง Claude Fable 5 และ GPT 5.6 Sol ในประสิทธิภาพโดยรวม

จาก AI เพื่อการแข่งขัน สู่ AI เพื่อประโยชน์ส่วนรวม

แนวคิดที่ปรากฏซ้ำทั้งในสุนทรพจน์ของสีและเนื้อหาหลักของการประชุม คือการย้ำว่า AI ควรให้ความสำคัญกับสวัสดิการสังคมและประโยชน์ของมนุษย์ ไม่ใช่มุ่งตอบโจทย์ความมั่นคงของชาติหรือผลกำไรของภาคธุรกิจเพียงอย่างเดียว

แถลงการณ์ประธานการประชุมระบุว่า AI ควรถูกนำไปใช้รับมือกับความท้าทายระดับโลก เช่น ความยากจน การเข้าถึงบริการสุขภาพ และความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา

การวางกรอบ “AI เพื่อสิ่งที่ดี” จึงมีทั้งมิติด้านนโยบายและการทูต สำหรับจีน นี่คือข้อเสนอให้การพัฒนา AI คำนึงถึงความเท่าเทียมและความร่วมมือระหว่างประเทศ ขณะเดียวกันก็สะท้อนการวิพากษ์แนวทางของสหรัฐฯ ที่จีนมองว่าให้น้ำหนักกับการแข่งขันและความมั่นคงมากกว่า

Huawei Atlas 950 SuperPoD: เดิมพันฮาร์ดแวร์ AI ที่ไม่พึ่งชิ้นส่วนสหรัฐฯ

ไฮไลต์ด้านฮาร์ดแวร์ของงานคือ Huawei Atlas 950 SuperPoD ระบบ supernode หรือระบบประมวลผลขนาดใหญ่ที่เชื่อมชิป AI จำนวนมากให้ทำงานเป็นหน่วยเดียวกัน โดย Huawei ระบุว่าระบบนี้สร้างขึ้นโดยไม่ใช้ส่วนประกอบจากสหรัฐฯ

รายละเอียดสำคัญมีดังนี้

• ขนาดของระบบ: เครื่องที่นำมาสาธิตภายในงานเชื่อมต่อ Ascend NPU จำนวน 1,024 ชิปในตู้แร็ก 16 ตู้ ส่วนการกำหนดค่ารุ่นเต็มสามารถขยายได้ถึงโปรเซสเซอร์ Ascend 950DT จำนวน 8,192 ตัว
• ตัวเลขประสิทธิภาพ: หน่วยสาธิตให้ประสิทธิภาพ 1 EFLOPS ที่ความแม่นยำ FP8 และ 2 EFLOPS ที่ FP4 ส่วน Huawei ระบุว่าระบบรุ่นเต็มจะมีพลังประมวลผล 6.7 เท่า และความจุหน่วยความจำ 15 เท่าของ Nvidia NVL144 ซึ่งสร้างบนสถาปัตยกรรม Rubin ของ Nvidia
• เทคโนโลยีเชื่อมต่อ: ระบบใช้โปรโตคอล Lingqu ที่ Huawei พัฒนาขึ้นเองสำหรับการสื่อสารความเร็วสูงระหว่างชิปและส่วนประกอบต่าง ๆ
• สถานะการพัฒนา: นี่เป็นครั้งแรกที่มีการนำเครื่องจริงมาจัดแสดงบนพื้นที่งาน ก่อนหน้านี้ Atlas 950 ปรากฏเพียงในสไลด์แผนงานเท่านั้น โดย Huawei ตั้งเป้าเริ่มวางจำหน่ายเชิงพาณิชย์ในไตรมาส 4 ของปี 2026

ตัวเลขเปรียบเทียบกับ Nvidia เป็นคำกล่าวอ้างของ Huawei และยังควรพิจารณาควบคู่กับวิธีการวัด ประเภทงาน และเงื่อนไขการใช้งานจริง แต่การนำเครื่องต้นแบบที่ใช้งานได้มาจัดแสดงก็มีนัยสำคัญเชิงยุทธศาสตร์ เพราะเป็นการส่งสัญญาณว่าจีนต้องการสร้างโครงสร้างพื้นฐาน AI ระดับสูงของตนเองท่ามกลางข้อจำกัดการส่งออกเทคโนโลยีจากสหรัฐฯ

พื้นที่จัดแสดงกว่า 1,100 บริษัท ตั้งแต่หุ่นยนต์ถึงแว่นตา AI

ภายในงานมีบริษัทและผู้จัดแสดงมากกว่า 1,100 ราย นำเสนอการใช้งาน AI ตั้งแต่ระดับอุตสาหกรรมจนถึงอุปกรณ์สำหรับผู้บริโภค

• หุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์: บริษัทจีนและนานาชาติหลายสิบรายสาธิตความก้าวหน้าด้านการหยิบจับ การเคลื่อนไหว และการทำงานร่วมกับมนุษย์
• ยานยนต์อัตโนมัติ: มีทั้งแท็กซี่ไร้คนขับ หุ่นยนต์ส่งของ และรถรับส่งอัตโนมัติที่นำมาสาธิตจริงหรือจำลองสถานการณ์
• ชิป AI: Huawei นำเสนอชิปตระกูล Ascend 950 ขณะที่ Cambricon และสตาร์ตอัปจีนอีกหลายรายแข่งขันกันพัฒนาเทคโนโลยีเซมิคอนดักเตอร์ภายในประเทศ
• แว่นตา AI: ผู้ผลิตหลายรายเปิดตัวหรือสาธิตแว่นตาที่ทำหน้าที่เป็นผู้ช่วย AI สะท้อนทิศทางของอุปกรณ์สวมใส่อัจฉริยะในตลาดผู้บริโภคจีน
• AI ในภาคสังคมและอุตสาหกรรม: การแพทย์ การผลิตอัจฉริยะ และการศึกษาเป็นหัวข้อสำคัญ สอดคล้องกับแนวคิดการใช้ AI เพื่อประโยชน์ส่วนรวม

การประชุมยังมีผู้แทนระดับสูงจากหลายสิบประเทศและองค์กรระหว่างประเทศเข้าร่วม ก่อนปิดฉากด้วยแถลงการณ์ประธานการประชุมที่เรียกร้องให้เดินหน้าหารือพหุภาคีเกี่ยวกับมาตรฐานความปลอดภัยของ AI และการเข้าถึงเทคโนโลยีอย่างเป็นธรรม

ภาพรวม: จีนกำลังสร้างทั้ง “กติกา โมเดล และเครื่องจักร”

สิ่งที่ทำให้ WAIC 2026 โดดเด่นคือจีนไม่ได้สื่อสารความทะเยอทะยานด้าน AI ผ่านผลิตภัณฑ์ชิ้นใดชิ้นหนึ่งเท่านั้น แต่แสดงให้เห็นยุทธศาสตร์ครบทั้งสามระดับ ได้แก่ การเสนอกรอบกติกาโลกผ่านแนวคิดธรรมาภิบาลแบบพหุภาคี การผลักดันโมเดลเปิดผ่าน Kimi K3 และการสร้างโครงสร้างพื้นฐานประมวลผลผ่าน Atlas 950 SuperPoD

ผลลัพธ์ทั้งหมดนี้สะท้อนความพยายามของจีนในการขยับจากการเป็นผู้ตามเทคโนโลยี AI ไปสู่การมีบทบาทกำหนดทิศทางของอุตสาหกรรม ตั้งแต่วิธีที่โลกควรกำกับดูแล AI ไปจนถึงเทคโนโลยีที่ใช้ฝึกและรันโมเดลเหล่านั้น