จากกองโจรปืนยาวสู่กองทัพระดับโลก: 99 ปีแห่งการปฏิวัติของกองทัพปลดปล่อยประชาชนจีน

ช่วงสำคัญของการเปลี่ยนแปลงประกอบด้วย:

• ยุคสงครามกลางเมืองและสงครามเกาหลี (ปลายทศวรรษ 1940–1953): กองทัพแดงเปลี่ยนชื่อเป็นกองทัพปลดปล่อยประชาชนอย่างเป็นทางการในปี 1947 หลังจากเอาชนะชาตินิยมในปี 1949 PLA ต่อสู้ในสงครามเกาหลี (1950–1953) ด้วยอุปกรณ์ที่โซเวียตจัดหาให้ เปลี่ยนผ่านจากกองกำลังกองโจรล้วนๆ ไปสู่กองทัพที่มีแบบแผนมากขึ้น

• การปฏิรูปหลังปี 1978 ภายใต้เติ้ง เสี่ยวผิง: การผลักดันการปรับปรุงกองทัพให้ทันสมัยของจีนเริ่มขึ้นในปี 1978 และเร่งตัวขึ้นในทศวรรษ 1990 เติ้งเปลี่ยนโฟกัสของ PLA จากการเมืองปฏิวัติไปสู่ความเป็นมืออาชีพ การยกระดับเทคโนโลยี และการลดขนาดกำลังพล การจัดตั้งกองกำลังทหารอาชีพที่ติดตั้งอาวุธและหลักคำสอนสมัยใหม่เป็นอย่างสุดท้ายในสี่ความทันสมัย (Four Modernizations)

• การเร่งตัวในทศวรรษ 1990–2000: หลังจากสงครามอ่าวเปอร์เซียในปี 1991 แสดงให้เห็นถึงพลังของสงครามเทคโนโลยีขั้นสูง จีนจึงเพิ่มการวิจัยและพัฒนา รวมถึงการจัดหาเครื่องบินขั้นสูง เรือรบ และขีปนาวุธแม่นยำ PLA ดำเนินการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ "จากกองทหารราบชาวนาจำนวนมากไปเป็นกองทัพผสมที่มีขนาดเล็ก ได้รับการฝึกฝนสูง และมีการศึกษาดี ซึ่งเน้นเทคโนโลยีขั้นสูง"

• เป้าหมายสามขั้นตอนปี 2017 ภายใต้สี จิ้นผิง: สี จิ้นผิง วางแผนงานอย่างเป็นทางการ: (1) การใช้เครื่องจักรกลและขีดความสามารถแบบ 'เครือข่าย' เบื้องต้นภายในปี 2020; (2) ทำให้การปรับปรุงกองทัพให้ทันสมัย 'โดยพื้นฐานแล้วเสร็จสมบูรณ์' ภายในปี 2035; (3) เป็น 'กองทัพระดับโลก' ภายในปี 2049 ซึ่งเป็นวาระครบรอบ 100 ปีแห่งการสถาปนาสาธารณรัฐประชาชนจีน

เป้าหมายครบรอบ 100 ปีในปี 2027

ในปี 2021 พรรคคอมมิวนิสต์จีนกำหนด "เป้าหมายครบรอบ 100 ปีของกองทัพปลดปล่อยประชาชนในปี 2027" ซึ่งเป็นชุดวัตถุประสงค์ที่ต้องทำให้สำเร็จภายในวาระครบรอบ 100 ปีแห่งการก่อตั้ง PLA ในวันที่ 1 สิงหาคม 2027 เป้าหมายปี 2027 ถูกกำหนดขึ้นครั้งแรกในแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 14 (ปี 2021–2025) เพื่อเร่งการพัฒนาทางทหาร ปรับปรุงความพร้อมรบ และเสริมสร้างขีดความสามารถในการยับยั้ง โดยมุ่งเน้นที่การปรับปรุงขีดความสามารถเชิงยุทธศาสตร์ และถูกอธิบายว่าเป็นปีสำคัญก่อนเป้าหมายระยะยาวในปี 2035 และ 2049

เป้าหมายปี 2027 เป็นตัวแทนของการเริ่มต้นกลยุทธ์การพัฒนาแบบสามขั้นตอนใหม่ ซึ่งสานต่อแนวทางการปฏิรูปกองทัพของสี จิ้นผิง เพื่อเปลี่ยนแปลง PLA กลยุทธ์สามขั้นตอนดั้งเดิมมุ่งหวังให้บรรลุการใช้เครื่องจักรกลภายในปี 2020, มีความก้าวหน้าครั้งสำคัญใน 'การทำให้เป็นระบบสารสนเทศ' (informationization) ซึ่งเป็นการบูรณาการเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร และจากนั้นสร้างกองกำลังที่ทันสมัยอย่างเต็มที่ เป้าหมายปี 2027 เรียกร้องให้เร่งการพัฒนาแบบบูรณาการของกองทัพที่ใช้เครื่องจักรกล มีระบบสารสนเทศ และ 'ชาญฉลาด'

สถานะของ PLA ในปี 2026

ณ วันที่ 1 สิงหาคม 2026 PLA ฉลองครบรอบ 99 ปีในช่วงที่สื่อของรัฐเรียกว่า 'ปีสำคัญ' สู่การบรรลุเป้าหมายครบรอบ 100 ปี ประธานาธิบดีสี จิ้นผิง เรียกร้องให้มีความพยายามเพื่อบรรลุเป้าหมายครบรอบ 100 ปี และสร้าง 'ความก้าวหน้าอย่างเด็ดขาด' ในการทำให้การป้องกันประเทศและกองทัพทันสมัยโดยพื้นฐาน

ในช่วงปลายเดือนกรกฎาคม 2026 สี จิ้นผิง ยังสั่งให้ PLA เสริมสร้างการใช้ปัญญาประดิษฐ์และระบบไร้คนขับ โดยผลักดันให้เกิด 'ระบบทหารอัจฉริยะ' ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของเป้าหมายปี 2027 นักวิเคราะห์ชี้ว่า PLA มีการก้าวกระโดดครั้งใหญ่ในด้านอุปกรณ์และการปรับปรุงความพร้อมรบในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา แม้ว่าจะยังมีการถกเถียงกันอยู่ว่าจะบรรลุวัตถุประสงค์ครบรอบ 100 ปีทั้งหมดได้อย่างสมบูรณ์เพียงใด

แผนสามขั้นตอนมีเป้าหมายสูงสุดที่จะสร้าง PLA ให้เป็นกองกำลังที่สามารถต่อสู้และชนะสงครามข้อมูลสมัยใหม่ อย่างไรก็ตาม เป้าหมายปี 2027 ควรเข้าใจว่าเป็นเหตุการณ์สำคัญในรอบร้อยปี ไม่ใช่การเร่งทำให้การปรับปรุงกองทัพให้ทันสมัยสมบูรณ์แบบก่อนกำหนด เป้าหมายการปรับปรุงให้ทันสมัย 'โดยพื้นฐาน' ในปี 2035 ยังคงแยกจากกัน

จากทหาร 200 นายที่มีปืนไรเฟิลลูกซองในเทือกเขาส่านซี สู่หนึ่งในงบประมาณด้านการป้องกันประเทศที่ใหญ่ที่สุดในโลกและคลังแสงเครื่องบินขั้นสูง เรือรบ และขีปนาวุธแม่นยำที่เพิ่มขึ้น การเปลี่ยนแปลงของ PLA ตลอด 99 ปีเป็นหนึ่งในการปรับปรุงกองทัพให้น่าทึ่งที่สุดในประวัติศาสตร์สมัยใหม่ และปีต่อจากนี้จะเผยให้เห็นว่ามันจะสามารถบรรลุเป้าหมายอันทะเยอทะยานที่สี จิ้นผิง ตั้งไว้สำหรับวาระครบรอบ 100 ปีได้หรือไม่