สหรัฐฯ ส่งต่อการนำ SAG-U ให้ชาติ NATO ท่ามกลางการลดบทบาทในยุโรป

เจ้าหน้าที่ระบุว่า กระบวนการเปลี่ยนผ่านอาจใช้เวลานานถึง 12 เดือน แต่จะไม่ทำให้การปฏิบัติงานร่วมกับยูเครนหยุดชะงัก โดยผู้บัญชาการคนใหม่จะเป็นนายทหารจากยุโรปหรือแคนาดา ขณะที่กองบัญชาการภาคพื้นยุโรปของสหรัฐฯ จะยังคงมีรองผู้บัญชาการชาวอเมริกันร่วมอยู่เพื่อให้การส่งต่องานเป็นไปอย่างต่อเนื่อง

เหตุผลที่เพนตากอนส่งต่อการนำ SAG-U

1. สหรัฐฯ กำลังลดภาระทางทหารในยุโรป

เพนตากอนอธิบายการเปลี่ยนแปลงนี้ว่าเป็นการ “แบ่งภาระภายในพันธมิตร” เพื่อให้การใช้ทรัพยากรของสหรัฐฯ สอดคล้องกับยุทธศาสตร์การป้องกันประเทศ

การส่งต่อ SAG-U เกิดขึ้นท่ามกลางแนวโน้มที่กว้างขึ้น สหรัฐฯ ได้ถอนกองพลทหารบกออกจากโรมาเนียและโปแลนด์แล้ว และในปี 2026 ยังส่งมอบการบัญชาการภารกิจ NATO อื่น ๆ ให้สหราชอาณาจักร อิตาลี เยอรมนี และโปแลนด์

2. สอดคล้องกับนโยบายของรัฐบาลทรัมป์

การตัดสินใจดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของการทบทวนการหมุนเวียนกำลังพลและบทบาทของผู้นำทหารระดับสูงของสหรัฐฯ ในทวีปยุโรป รัฐบาลยังส่งสัญญาณว่าประเทศที่ไม่เพิ่มงบประมาณด้านกลาโหมอาจไม่ได้รับความช่วยเหลือ

3. SAG-U ถูกออกแบบให้เป็นโครงสร้างชั่วคราวตั้งแต่แรก

เพนตากอนระบุว่า SAG-U ไม่ได้ถูกวางแผนให้เป็นภารกิจถาวรที่นำโดยสหรัฐฯ แต่เป็นโครงสร้างช่วงเปลี่ยนผ่าน กลุ่มนี้ก่อตั้งขึ้นในเดือนพฤศจิกายน 2022 หลังรัสเซียเปิดฉากการรุกรานยูเครนเต็มรูปแบบ เพื่อสร้างกรอบการทำงานเฉพาะด้านสำหรับดูแลความช่วยเหลือด้านความมั่นคงในระยะยาว

การถ่ายโอนอำนาจจะเกิดขึ้นอย่างไร

• ระยะเวลา: การส่งต่อจะใช้เวลาสูงสุดหนึ่งปี โดยเจ้าหน้าที่ยืนยันว่าจะไม่กระทบต่อการดำเนินงานกับยูเครนหรือการส่งมอบอาวุธ
• ผู้นำคนใหม่: นายทหารจากชาติยุโรปหรือแคนาดาจะเข้ารับตำแหน่งผู้บัญชาการ แต่ยังไม่มีการเปิดเผยว่าจะเป็นประเทศใด
• สหรัฐฯ ยังมีบทบาท: กองบัญชาการภาคพื้นยุโรปของสหรัฐฯ จะยังคงมีรองผู้บัญชาการใน SAG-U เพื่อช่วยรักษาความต่อเนื่องของภารกิจ
• การเปลี่ยนตัวผู้บัญชาการ: นายพลโทเคอร์ติส บัซซาร์ด ซึ่งเป็นผู้นำ SAG-U ตั้งแต่เดือนสิงหาคม 2024 จะพ้นจากตำแหน่งในวันที่ 3 กรกฎาคม 2026 จากนั้นนายพลโทกีโยม โบแปร์จะเข้ารับช่วงต่อและดูแลการทยอยลดบทบาทของสหรัฐฯ

ความกังวลด้านขีดความสามารถ: จุดแข็งของสหรัฐฯ จะถูกทดแทนได้แค่ไหน

แม้พันธมิตร NATO ส่วนใหญ่ต้อนรับการถ่ายโอน โดยเห็นว่ายุโรปควรรับผิดชอบภารกิจนี้มากขึ้น แต่ก็มีข้อกังวลเกี่ยวกับความสามารถเฉพาะด้านที่สหรัฐฯ เคยจัดหาให้

ข่าวกรองและการกำหนดเป้าหมาย

หลายแหล่งข่าวเตือนว่า การลดบทบาทโดยตรงของสหรัฐฯ อาจสร้างปัญหาในงานลาดตระเวนด้วยดาวเทียมและการกำหนดเป้าหมาย ซึ่งเป็นขีดความสามารถที่สหรัฐฯ มีทรัพยากรและความเชี่ยวชาญโดดเด่น

ปัจจุบันสหรัฐฯ มีบทบาทในการจัดหาภาพถ่ายดาวเทียมแบบใกล้เวลาจริง และประสานงานการกำหนดเป้าหมายที่มีความแม่นยำสำหรับปฏิบัติการโจมตีของยูเครน เจ้าหน้าที่ NATO รายหนึ่งยอมรับว่าการเปลี่ยนผ่าน “อาจนำไปสู่ปัญหาด้านข่าวกรองและด้านอื่น ๆ”

โลจิสติกส์และการขนส่งยุทโธปกรณ์หนัก

อีกประเด็นคือศักยภาพด้านการขนส่งทางอากาศและทางทะเลของกองทัพสหรัฐฯ ซึ่งเป็นเครือข่ายระดับโลกที่ใช้เคลื่อนย้ายยุทโธปกรณ์หนักเข้าสู่ยูเครน ชาติ NATO อื่นอาจไม่สามารถทดแทนขีดความสามารถดังกล่าวได้ในระดับเดียวกัน

ความมั่นคงทางนโยบายแลกกับอิทธิพลที่ลดลง

ในอีกด้านหนึ่ง เจ้าหน้าที่บางรายมองว่าการนำโดยยุโรปอาจช่วยลดความเสี่ยงจากความผันผวนทางการเมืองภายในสหรัฐฯ ภารกิจที่นำโดยยุโรปอาจไม่เปราะบางต่อการเปลี่ยนแปลงนโยบายอย่างฉับพลันในกรุงวอชิงตันเท่าเดิม

อย่างไรก็ตาม การยุติบทบาทผู้นำของสหรัฐฯ ยังหมายความว่าสหรัฐฯ จะไม่ได้มีส่วนโดยตรงในการ “กำหนดว่ากองทัพยูเครนในอนาคตจะมีหน้าตาอย่างไร”

เจ้าหน้าที่ NATO รายหนึ่งเรียกการเปลี่ยนแปลงนี้ว่าเป็น “อีกตัวอย่างหนึ่งของการที่พันธมิตรเข้ามารับผิดชอบมากขึ้น” พร้อมย้ำว่า “การสนับสนุนยูเครนยังคงเป็นภารกิจสำคัญอันดับต้น ๆ”

SAG-U คืออะไร และเกี่ยวข้องกับภารกิจ NATO อย่างไร

SAG-U หรือ Security Assistance Group–Ukraine เป็นกองบัญชาการร่วมของกองทัพสหรัฐฯ ที่ก่อตั้งขึ้นในเดือนพฤศจิกายน 2022 ณ ฐานทัพสหรัฐฯ ในเมืองวีสบาเดิน ประเทศเยอรมนี

ภารกิจหลักคือจัดโครงสร้างระยะยาวสำหรับกำกับดูแลความช่วยเหลือด้านความมั่นคงแก่ยูเครน ครอบคลุมทั้งการจัดส่งอาวุธและการฝึกทหาร ข้อมูล ณ เดือนเมษายน 2025 ระบุว่า SAG-U มีบุคลากร 329 นาย

ในเดือนธันวาคม 2024 NATO ได้เปิดดำเนินงานโครงการ NATO Security Assistance and Training for Ukraine (NSATU) และเข้ารับผิดชอบงานบางส่วนจาก SAG-U การส่งต่อผู้นำในครั้งนี้จึงเป็นการตอกย้ำการเปลี่ยนผ่านจากภารกิจที่สหรัฐฯ เป็นแกนนำ ไปสู่ภารกิจที่ NATO และชาติยุโรปมีบทบาทนำมากขึ้น