อิหร่านขู่ตอบโต้ หากสหรัฐฯ-อิสราเอลเดินหน้าโจมตีโครงสร้างพื้นฐานพลังงาน

โฆษกศูนย์บัญชาการกลางคอตัม อัล-อันบิยา ของอิหร่านกล่าวเพิ่มเติมว่า หากมีการโจมตีโครงสร้างพื้นฐานของอิหร่าน อิหร่านก็จะโจมตีโครงสร้างพื้นฐานของฝ่ายตรงข้ามที่ “สำคัญกว่าและมีจำนวนมากกว่า”

เป้าหมายที่อิหร่านขู่ไว้ ได้แก่ สิ่งอำนวยความสะดวกด้านพลังงาน ระบบไอที และโรงงานแยกเกลือออกจากน้ำทะเล ซึ่งล้วนเป็นโครงสร้างพื้นฐานที่เกี่ยวข้องทั้งกับการปฏิบัติการทางทหารและการดำรงชีวิตของประชาชนในภูมิภาคอ่าว

สหรัฐฯ และอิสราเอลอาจโจมตีเป้าหมายพลังงานของอิหร่าน

CBS News รายงานเมื่อวันที่ 31 กรกฎาคม โดยอ้างแหล่งข่าวหลายรายว่า สหรัฐฯ และอิสราเอลกำลังเตรียมปฏิบัติการทิ้งระเบิดที่อาจเป็นหนึ่งในแคมเปญโจมตีโครงสร้างพื้นฐานพลังงานของอิหร่านที่รุนแรงที่สุดจนถึงขณะนี้

เป้าหมายที่มีรายงานว่าอยู่ในแผน ได้แก่

• โรงงานน้ำมันและก๊าซ
• โรงไฟฟ้า
• โรงกลั่นน้ำมัน
• โครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานที่สำคัญอื่น ๆ

รายงานระบุว่าการโจมตีอาจเกิดขึ้นได้ตลอดช่วงสุดสัปดาห์วันที่ 1–2 สิงหาคม ขณะที่อิสราเอลได้รับแจ้งและกำลังประสานงานกับสหรัฐฯ

Axios รายงานแยกกันว่า ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์กำลังพิจารณาใช้การโจมตีทางอากาศต่อโครงสร้างพื้นฐานพลังงานของอิหร่านภายในไม่กี่วัน เพื่อกดดันให้เตหะรานยอมรับเงื่อนไขหยุดยิงของสหรัฐฯ อย่างไรก็ตาม ทรัมป์ยังไม่ได้อนุมัติขั้นสุดท้าย

CBS News ระบุด้วยว่า มีการหารือถึงความเป็นไปได้ที่จะยุติการโจมตีก่อนตลาดการเงินเปิดทำการในวันจันทร์ เนื่องจากกังวลว่าปฏิบัติการดังกล่าวอาจส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจโลก แม้ยังไม่มีการกำหนดกรอบเวลาสิ้นสุดที่แน่นอน

จากข้อตกลงสันติภาพสู่ความเสี่ยงสงครามระดับภูมิภาค

สถานการณ์ที่ตึงเครียดในวันที่ 1 สิงหาคมเป็นผลจากการพังทลายอย่างรวดเร็วของช่องทางการทูตที่เคยเปิดขึ้นในเดือนมิถุนายน รวมถึงการแลกเปลี่ยนการโจมตีที่ขยายวงกว้างขึ้นในช่วงปลายเดือนกรกฎาคม

17 มิถุนายน: ข้อตกลง 60 วันเปิดทางเจรจา

เมื่อวันที่ 17 มิถุนายน 2026 ประธานาธิบดีทรัมป์และประธานาธิบดีมาซูด เปเซชเคียนของอิหร่านลงนามในบันทึกความเข้าใจ หรือ MoU เพื่อวางกรอบยุติการสู้รบและเปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้ง พร้อมเปิดช่วงเวลา 60 วันสำหรับการเจรจาทางเทคนิคเกี่ยวกับโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่าน

แต่ช่องทางการทูตดังกล่าวเริ่มพังทลายลงในช่วงต้นถึงกลางเดือนกรกฎาคม ขณะที่การโจมตีทางอากาศของสหรัฐฯ ต่อเป้าหมายในอิหร่านทวีความรุนแรงขึ้น

15–18 กรกฎาคม: อิหร่านยกเลิกการยึดถือ MoU

เมื่อวันที่ 15 กรกฎาคม โมฮัมหมัด บาเกร์ กาลิบาฟ ผู้เจรจาระดับสูงของอิหร่านประกาศว่าข้อตกลงสันติภาพเป็นโมฆะ พร้อมระบุว่ากองทัพอิหร่านมี “เสรีภาพอย่างเต็มที่ในการดำเนินการ” เพื่อตอบโต้สิ่งที่เตหะรานมองว่าเป็นการรุกรานของสหรัฐฯ

จากนั้นในวันที่ 18 กรกฎาคม สื่อของรัฐบาลอิหร่านประกาศอย่างเป็นทางการว่าอิหร่านจะยุติการปฏิบัติตาม MoU

26–27 กรกฎาคม: หยุดยิงชั่วคราวที่เปราะบาง

ก่อนการโจมตีครั้งใหญ่รอบใหม่ ทั้งสองฝ่ายเคยหยุดการโจมตีเป็นเวลาสองวันในวันที่ 26–27 กรกฎาคม เพื่อเปิดทางให้การเจรจาดำเนินต่อ

ช่วงพักรบดังกล่าวเกิดขึ้นหลังการสู้รบอย่างหนักเกือบสองสัปดาห์ ซึ่งรวมถึงการโจมตีโรงงานผลิตน้ำจืดในอิหร่านจนมีประชาชนราว 10,000 คนขาดแคลนน้ำ ขณะที่อิหร่านตอบโต้ด้วยการใช้โดรนและขีปนาวุธโจมตีประเทศพันธมิตรของสหรัฐฯ ในอ่าว

28 กรกฎาคม: อิหร่านยิงขีปนาวุธใส่ฐานทัพสหรัฐฯ ในจอร์แดน

เมื่อวันที่ 28 กรกฎาคม อิหร่านยิงขีปนาวุธวิถีโค้งหลายลูกไปยังฐานทัพสหรัฐฯ ในจอร์แดน โดยกองบัญชาการกลางสหรัฐฯ หรือ CENTCOM เรียกเหตุการณ์นี้ว่าเป็น “ความพยายามโจมตีแบบไม่ทันตั้งตัว”

ขีปนาวุธทั้งหมดถูกสกัดไว้ได้ แต่เหตุการณ์นี้ถือเป็นการโจมตีด้วยขีปนาวุธวิถีโค้งครั้งแรกของอิหร่านต่อกองกำลังสหรัฐฯ ในการยกระดับความขัดแย้งรอบนี้ CENTCOM ยืนยันว่าขีปนาวุธถูกยิงมาจากอิหร่าน และกองกำลังสหรัฐฯ ยังคงอยู่ในภาวะเฝ้าระวัง

หลังเหตุการณ์ดังกล่าว ทรัมป์ประกาศว่าสหรัฐฯ จะ “เล่นงานอิหร่านอย่างหนัก” เพื่อตอบโต้ การโจมตีครั้งนี้จึงทำลายช่วงพักรบที่เปราะบาง และเพิ่มแรงกดดันให้สหรัฐฯ ต้องตัดสินใจว่าจะกลับมาใช้ปฏิบัติการทางทหารหรือไม่

ช่องแคบฮอร์มุซกับความเสี่ยงต่อราคาพลังงานโลก

การสู้รบทำให้ช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นเส้นทางเดินเรือสำคัญสำหรับการขนส่งพลังงานจากอ่าวเปอร์เซีย ถูกปิดหรืออยู่ภายใต้ภัยคุกคามซ้ำหลายครั้ง อิหร่านประกาศว่าช่องแคบแห่งนี้เป็น “เส้นแดงที่ไม่อาจล่วงละเมิดได้”

เมื่อถึงปลายเดือนกรกฎาคม นักวิเคราะห์เตือนว่า หากความขัดแย้งขยายเป็นสงครามเต็มรูปแบบและโครงสร้างพื้นฐานพลังงานของทั้งสองฝ่ายถูกโจมตี การส่งออกน้ำมันจากอ่าวเปอร์เซียอาจหยุดชะงักอย่างรุนแรง

กาลิบาฟ ผู้เจรจาหลักของอิหร่าน โพสต์ข้อความบน X ว่า “ในภูมิภาคที่เราไม่ขายน้ำมัน ก็จะไม่มีใครขายน้ำมันได้”

ณ วันที่ 1 สิงหาคม การตัดสินใจขั้นสุดท้ายของสหรัฐฯ เกี่ยวกับการโจมตีครั้งใหม่ยังไม่เกิดขึ้น แต่คำเตือนเรื่องการตอบโต้ของอิหร่านมีความชัดเจนแล้ว หากมีการโจมตีโครงสร้างพื้นฐานพลังงาน ความขัดแย้งอาจไม่ได้จำกัดอยู่เพียงอิหร่าน อิสราเอล และสหรัฐฯ แต่อาจกระทบความมั่นคงของภูมิภาค รวมถึงเส้นทางพลังงานที่เศรษฐกิจโลกพึ่งพาอยู่ด้วย