วิกฤตชิปหน่วยความจำ 2026: ซูเปอร์ไซเคิลที่พลิกโฉมวงการเทคโลก

วิกฤตชิปหน่วยความจำในปี 2026 กำลังส่งแรงกระเพื่อมเป็นลูกโซ่ต่อเศรษฐกิจโลก ดีมานด์จากศูนย์ข้อมูล AI ได้ดูดซับกำลังการผลิต DRAM และ NAND ทั่วโลกจนเกือบหมด ทำให้ราคาชิปพุ่งสูงที่สุดในรอบสิบปี เกิดการดีดตัวครั้งประวัติศาสตร์ของหุ้นกลุ่มผู้ผลิตชิป และบีบให้ยักษ์ใหญ่วงการคอนซูเมอร์อิเล็กทรอนิกส์อย่างแอปเปิล (Apple) ต้องขึ้นราคาสินค้า แม้แต่อเมซอน (Amazon) ผู้ให้บริการคลาวด์รายใหญ่ที่สุดของโลก ก็ต้องปรับเพิ่มประมาณการรายจ่ายลงทุน (Capex) ปี 2026 ขึ้นไปถึง 220,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ สาเหตุส่วนหนึ่งก็เพราะชิปหน่วยความจำมีราคาแพงขึ้น

อเมซอนกับ Capex 220,000 ล้านดอลลาร์: ดีมานด์ AI และต้นทุนชิปที่พุ่งสูง

อเมซอนได้ปรับเพิ่มประมาณการรายจ่ายลงทุนปี 2026 ขึ้นเป็น 220,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ประมาณ 220 ล้านล้านบาท) จากเป้าหมายเดิม 200,000 ล้านดอลลาร์ ในการประกาศผลประกอบการไตรมาส 2 เมื่อวันที่ 30 กรกฎาคม แอนดี้ แจสซี่ (Andy Jassy) ซีอีโออเมซอน ระบุถึงปัจจัยหลักสองประการ:

• ดีมานด์ AI คลาวด์ที่สูงลิ่ว: AWS ทำผลงานได้ดีเกินคาดในด้านยอดขายคลาวด์รายไตรมาส และธุรกิจ AI และชิปของอเมซอนแต่ละรายการมีอัตราการสร้างรายได้ต่อปี (run rate) สูงกว่า 25,000 ล้านดอลลาร์
• ต้นทุนชิปหน่วยความจำที่สูงขึ้น: ผู้บริหารของอเมซอนระบุอย่างชัดเจนว่าราคา DRAM และ NAND ที่เพิ่มสูงขึ้นเป็นปัจจัยหนึ่งที่ทำให้ตัวเลข Capex เพิ่มขึ้น

แจสซี่บอกกับนักวิเคราะห์ว่า ถึงแม้จะใช้จ่ายถึง 220,000 ล้านดอลลาร์ อเมซอนก็ยังมีกำลังการผลิตศูนย์ข้อมูลไม่เพียงพอกับความต้องการ ตลาดตอบรับเชิงบวก หุ้นอเมซอนปรับตัวสูงขึ้นหลังการประกาศดังกล่าว เนื่องจากนักลงทุนเชื่อมั่นในกลยุทธ์การใช้จ่ายด้าน AI

การใช้จ่ายของอเมซอนเป็นส่วนหนึ่งของกระแสใหญ่ ผู้ให้บริการคลาวด์และโครงสร้างพื้นฐาน AI รายใหญ่ที่สุด 5 รายของสหรัฐฯ ได้แก่ ไมโครซอฟท์ (Microsoft), อัลฟาเบท (Alphabet/Google), อเมซอน, เมตา (Meta) และออราเคิล (Oracle) ได้ร่วมกันตั้งงบประมาณรายจ่ายลงทุนปี 2026 ไว้ระหว่าง 660,000 ถึง 690,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งเกือบเป็นสองเท่าของปี 2025

แอปเปิลกับการขึ้นราคาที่ 'หลีกเลี่ยงไม่ได้'

แอปเปิลเป็นบริษัทคอนซูเมอร์อิเล็กทรอนิกส์ที่ตอบสนองต่อการพุ่งขึ้นของต้นทุนชิปได้อย่างชัดเจนที่สุด:

• ในการให้สัมภาษณ์พิเศษกับวอลล์สตรีทเจอร์นัล (The Wall Street Journal) เมื่อวันที่ 17 มิถุนายน ทิม คุก (Tim Cook) ซีอีโอแอปเปิล กล่าวว่าต้นทุนชิปหน่วยความจำนั้น "ไม่ยั่งยืนอีกต่อไป" พร้อมเรียกการขึ้นราคาว่า "หลีกเลี่ยงไม่ได้" ครอบคลุมทั้งผลิตภัณฑ์ iPhone, Mac และ iPad
• เมื่อวันที่ 25 มิถุนายน แอปเปิลได้ ขึ้นราคา MacBook และ iPad และในวันที่ 30 กรกฎาคม คุกยืนยันว่าแอปเปิล "จำใจต้องขึ้นราคา" โดยในบางสเปกสินค้าราคาเพิ่มขึ้น "ร้อยกว่าต่อหน่วย"
• แอปเปิลได้ซื้อสต็อก NAND ราคาถูกกักตุนไว้ล่วงหน้าเพื่อชะลอผลกระทบต่ออัตรากำไร แต่สต็อกนั้นกำลังจะหมดลง ผลกระทบด้านต้นทุนเต็มรูปแบบจะเริ่มส่งผลตั้งแต่หลังจากเดือนมิถุนายน 2026 เป็นต้นไป
• นักวิเคราะห์จาก Bernstein ระบุว่า แอปเปิลเป็นบริษัทฮาร์ดแวร์รายใหญ่ที่ "มีภูมิคุ้มกันมากที่สุด" ต่อราคาชิปที่พุ่งสูง โดยประเมินว่าผลกระทบต่อกำไรต่อหุ้น (EPS) รายไตรมาสจะอยู่ที่ประมาณ 0.3% เท่านั้น แต่แบรนด์เล็กกว่ามีเกราะป้องกันน้อยกว่ามาก

การ Rally ครั้งประวัติศาสตร์ของหุ้นกลุ่มชิปหน่วยความจำ

หุ้นกลุ่มผู้ผลิตชิปหน่วยความจำเกิดการดีดตัวอย่างที่ไม่เคยปรากฏมาก่อนในปี 2026:

• ดัชนีเซมิคอนดักเตอร์ฟิลาเดลเฟีย (Philadelphia Stock Exchange Semiconductor Index) พุ่งขึ้น 60% ภายในหกสัปดาห์ จนถึงเดือนพฤษภาคม
• หุ้น Micron พุ่งขึ้นประมาณ 35% ในสัปดาห์เดียว (ต้นเดือนพฤษภาคม) ซึ่งเป็นการดีดตัวรายสัปดาห์ที่ดีที่สุดนับตั้งแต่ปี 2008 และเพิ่มขึ้นกว่า 80% ในเดือนก่อนหน้า
• SanDisk และ Micron พุ่งขึ้นอีกครั้ง ในวันที่ 18 มิถุนายน หลังจากแอปเปิลยืนยันว่าจะผลักภาระต้นทุนไปยังผู้บริโภค
• ยอดขายชิปหน่วยความจำทั่วโลกในเดือนกรกฎาคมพุ่งทำสถิติ 74,600 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เพิ่มขึ้น 31.7% จากเดือนก่อนหน้า ตามข้อมูลของ UBS
• นักวิเคราะห์จาก UBS และ Bernstein ระบุว่าเป็น "ซูเปอร์ไซเคิล" (supercycle) เชิงโครงสร้างที่ขับเคลื่อนโดยดีมานด์ AI สำหรับ DRAM และ HBM ที่แซงหน้าอุปทาน

การขึ้นราคาสินค้าอิเล็กทรอนิกส์ที่แผ่กระจายเป็นวงกว้าง

การผลักภาระต้นทุนชิปไปยังผู้บริโภคนั้นไม่ได้จำกัดอยู่เพียงแค่แอปเปิล:

• ราคาสัญญา DRAM เพิ่มขึ้น 90-95% เมื่อเทียบกับไตรมาสก่อนหน้า (QoQ) ใน Q1 2026 ตามด้วยการเพิ่มขึ้น 58-63% QoQ ใน Q2
• ราคาสัญญา NAND เพิ่มขึ้น 70-75% QoQ ใน Q2 2026 ซึ่งเร่งตัวขึ้นจากการเพิ่มขึ้นประมาณ 60% ใน Q1
• ต้นทุนที่เพิ่มขึ้นนี้ส่งผลให้ราคาแล็ปท็อป แท็บเล็ต สมาร์ทโฟน และ SSD ในอุตสาหกรรมทั้งหมดปรับตัวสูงขึ้น

การคาดการณ์ห่วงโซ่อุปทานจนถึงปี 2028

จากข้อมูลของ TrendForce บริษัทวิจัยอุตสาหกรรมชั้นนำ แนวโน้มของชิปหน่วยความจำแต่ละประเภทแตกต่างกัน:

• อุปทาน DRAM จะยังคงตึงตัวต่อไปอย่างน้อยจนถึงปี 2027 ความต้องการ AI โดยเฉพาะ HBM ที่ใช้ในตัวเร่ง AI (AI accelerator) ยังคงเป็นปัจจัยขับเคลื่อนหลัก และอุปทานยังตามไม่ทัน
• อุปทาน NAND Flash คาดว่าจะ สมดุลในช่วงครึ่งหลังของปี 2027 เมื่อกำลังการผลิตเวเฟอร์เพิ่มขึ้นและมีการย้ายไปใช้กระบวนการผลิตที่เล็กลง ทำให้การขาดแคลน SSD สิ้นสุดลง โดยจะยังคงมีอุปทานขาดตลาด 4-6% ไปจนตลอดปี 2026
• สถาบันการเงินชั้นนำหลายแห่ง รวมถึง Goldman Sachs และ Aletheia Capital ได้ออกมาเตือนว่าการขาดแคลนโครงสร้างของ DRAM, NAND และ HBM อาจ ยืดเยื้อไปถึงปี 2028 ซึ่งนานกว่าการคาดการณ์ก่อนหน้านี้ที่คาดว่าจะคลี่คลายในช่วงปลายปี 2027
• TrendForce ได้ปรับเพิ่มคาดการณ์ขนาดตลาดหน่วยความจำครั้งใหญ่ว่า อุตสาหกรรมจะมีมูลค่า เกิน 1.28 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ ภายในปี 2027 และโมเมนตัมการปรับขึ้นราคาจะยังคงอยู่ต่อไป