ไฟป่าฝรั่งเศส–สเปนทำสถิติใหม่ เปิดแผลใหญ่ตลาดประกันภัยยุโรป

ทำไม Moody’s และ Swiss Re จึงออกคำเตือน

Moody’s เผยแพร่บทวิเคราะห์เมื่อวันที่ 29 กรกฎาคม 2026 โดยชี้ให้เห็นปัญหาสำคัญของระบบประกันภัย นั่นคือ บริษัทประกันภัยโดยตรงอาจมองเหตุการณ์เหล่านี้เป็นความเสียหายแยกกันในแต่ละประเทศ แต่บริษัทประกันภัยต่อกลับมองเป็นความเสียหายสะสมของทั้งภูมิภาค

หากเกิดไฟป่าขนาดใหญ่หลายจุดพร้อมกันในยุโรปตอนใต้ ระบบประกันภัยต่อทั่วโลกจะต้องรับภาระความเสียหายจำนวนมากในเวลาเดียวกัน ซึ่งลดทอนข้อได้เปรียบจากการกระจายความเสี่ยงแบบเดิม

ด้าน Swiss Re ระบุเมื่อวันที่ 28 กรกฎาคมว่า ไฟป่ามีแนวโน้มทำให้ความต้องการประกันภัยเพิ่มขึ้น แต่โดยทั่วไปแล้ว กองทุนประกันภัยระดับชาติในยุโรปตอนใต้ไม่ได้คุ้มครองความเสียหายจากไฟป่าอย่างเพียงพอ เจ้าของบ้านจึงต้องซื้อความคุ้มครองจากบริษัทเอกชนด้วยตนเอง

จุดนี้ทำให้เกิดช่องว่างในตลาดอย่างชัดเจน ภาครัฐคุ้มครองความเสี่ยงไฟป่าได้ไม่เต็มที่ ขณะที่บริษัทเอกชนต้องรับความเสี่ยงมากขึ้นในช่วงที่ไฟป่าเกิดถี่และรุนแรงขึ้น

ปัจจัยที่ทำให้ความกังวลรุนแรงขึ้น

• ภัยพิบัติรองกลายเป็นตัวการหลักของความเสียหาย รายงาน sigma 1/2026 ของ Swiss Re Institute ระบุว่า ไฟป่า พายุ และน้ำท่วม ซึ่งจัดอยู่ในกลุ่มภัยพิบัติรอง คิดเป็น 92% ของความเสียหายจากภัยพิบัติทางธรรมชาติที่มีประกันคุ้มครองทั่วโลกในปี 2025 ซึ่งเป็นสัดส่วนสูงสุดเป็นประวัติการณ์
• สถิติความเสียหายจากไฟป่าถูกทำลาย ไฟป่าในลอสแอนเจลิสเมื่อต้นปี 2026 สร้างความเสียหายที่มีประกันคุ้มครองราว 40,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ กลายเป็นสถิติใหม่ของความเสียหายจากไฟป่า
• แนวโน้มความเสียหายยังเพิ่มขึ้น หากปี 2026 เดินตามแนวโน้มระยะยาว ความเสียหายจากภัยพิบัติทางธรรมชาติที่มีประกันคุ้มครองทั่วโลกอาจแตะ 148,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ และเพิ่มเป็น 186,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐภายในปี 2030
• การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศเป็นแรงหนุนสำคัญ งานศึกษาของ World Weather Attribution ซึ่งเผยแพร่เมื่อวันที่ 30 กรกฎาคม พบว่า การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศเพิ่มโอกาสของปัจจัยหลายอย่างที่เกิดขึ้นพร้อมกันและนำไปสู่สภาพอากาศเอื้อต่อไฟป่ารุนแรงในฝรั่งเศสและสเปน

ไฟป่าครั้งนี้รุนแรงแค่ไหน

ไฟป่า Gironde เริ่มขึ้นเมื่อวันที่ 22 กรกฎาคมในพื้นที่ตะวันตกเฉียงใต้ของฝรั่งเศส บริเวณแคว้น Gironde และ Landes ตามแนวชายฝั่งมหาสมุทรแอตแลนติก เปลวไฟลุกลามเข้าใกล้เมืองบอร์โดซ์ในระยะเพียง 15 กิโลเมตร เมืองใหญ่อันดับ 6 ของฝรั่งเศสและศูนย์กลางอุตสาหกรรมไวน์ของประเทศ

การอพยพครั้งใหญ่ในยุโรป

จำนวนผู้ที่ต้องอพยพในสองประเทศรวมกันมากกว่า 300,000 คน ถือเป็นหนึ่งในการอพยพหนีไฟป่าครั้งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ยุโรป

• ฝรั่งเศส: ประมาณ 220,000 คนถูกอพยพออกจากพื้นที่ Gironde และ Landes รวมถึงประชาชนหลายหมื่นคนจากชานเมืองบอร์โดซ์ ทางการยังเปลี่ยนศูนย์จัดแสดงสินค้าในบอร์โดซ์ให้เป็นที่พักพิงชั่วคราว
• สเปน: ประมาณ 75,000 คนถูกอพยพ และอีก 30,000 คนได้รับคำสั่งให้อยู่แต่ภายในอาคารเพื่อความปลอดภัย พื้นที่ตอนกลางของประเทศได้รับผลกระทบหนักที่สุด นอกจากนี้ สเปนยังประกาศภาวะฉุกเฉินระดับชาติจากไฟป่าเป็นครั้งแรก

บ้านเรือน เศรษฐกิจ และโครงสร้างพื้นฐาน

ในฝรั่งเศส บ้านเรือนอย่างน้อย 240 หลังถูกทำลาย และอีกหลายหลังได้รับความเสียหาย เจ้าหน้าที่บรรยายว่าไฟมีลักษณะ “คาดเดาได้ยากอย่างมาก” และบางช่วงพัฒนาเป็นพายุไฟที่ลุกลามต่อเนื่องได้ด้วยตัวเอง

พื้นที่ไร่องุ่นรอบเมืองบอร์โดซ์ก็อยู่ในแนวเสี่ยง ซึ่งอาจสร้างผลกระทบทางเศรษฐกิจต่อหนึ่งในอุตสาหกรรมส่งออกที่สำคัญของฝรั่งเศส ขณะเดียวกัน รีสอร์ตตากอากาศและโครงสร้างพื้นฐานด้านการท่องเที่ยวได้รับผลกระทบอย่างหนักเช่นกัน

มูลค่าความเสียหายที่มีประกันคุ้มครองยังอยู่ระหว่างการประเมิน แต่ประมาณการเบื้องต้นชี้ว่า ต้นทุนทางเศรษฐกิจรวมอาจสูงถึงระดับหลายพันล้านยูโร ไฟป่ายังทำลายสถิติความเสียหายจากไฟไหม้รายปีของฝรั่งเศสแล้ว ทั้งที่ฤดูร้อนปี 2026 ยังเหลือเวลาอีกเกือบสองเดือน

นายกรัฐมนตรีฝรั่งเศส Sébastien Lecornu ระบุว่า นับตั้งแต่ต้นปี มีไฟป่าเกิดขึ้นแล้ว 13,566 ครั้ง และเผาพื้นที่ไปมากกว่า 116,000 เฮกตาร์ ขณะที่รัฐมนตรีคลัง Roland Lescure กล่าวว่า วิกฤตครั้งนี้สร้างแรงกระแทกต่อเศรษฐกิจท้องถิ่น

ผลกระทบต่อตลาดประกันภัย

ช่องว่างความคุ้มครอง

Balz Grollimund หัวหน้าฝ่ายความเสี่ยงภัยพิบัติของ Swiss Re อธิบายว่า โดยทั่วไปกองทุนประกันภัยระดับชาติในยุโรปตอนใต้ไม่ได้คุ้มครองความเสียหายจากไฟป่า เจ้าของบ้านจึงต้องซื้อประกันเอกชนเอง ขณะที่ระดับช่องว่างความคุ้มครองแตกต่างกันมากในแต่ละประเทศ

ผลที่ตามมาคือ ผู้คนในพื้นที่เสี่ยงอาจต้องเผชิญทั้งเบี้ยประกันที่สูงขึ้น เงื่อนไขที่เข้มงวดขึ้น และความเป็นไปได้ที่บริษัทประกันจะจำกัดการรับประกันในบางพื้นที่

ความเสี่ยงความเสียหายสะสมของบริษัทประกันภัยต่อ

Moody’s มองว่า จุดเปราะบางสำคัญอยู่ที่บริษัทประกันภัยต่อไม่ได้รับมือกับเหตุการณ์ระดับประเทศเพียงเหตุเดียว แต่ต้องรับความเสียหายจากกลุ่มไฟป่าที่เกิดขึ้นพร้อมกันในระดับภูมิภาค

เมื่อผู้เอาประกันในฝรั่งเศสและสเปนยื่นเคลมจากเหตุการณ์หลายประเทศเดียวกัน บริษัทประกันภัยต่ออาจต้องแบกรับความเสียหายที่ซ้อนกันทั้งจากบ้านเรือน ธุรกิจหยุดชะงัก ภาคเกษตร และป่าไม้ข้ามพรมแดน

ความต้องการและแรงกดดันด้านราคา

• ความต้องการประกันเพิ่มขึ้น: Swiss Re คาดว่าเหตุไฟป่าจะทำให้ผู้คนต้องการซื้อประกันไฟป่ามากขึ้น แต่เบี้ยประกันมีแนวโน้มสูงขึ้นตาม และอาจเกิดข้อจำกัดด้านความสามารถในการรับประกันในพื้นที่เสี่ยงสูง
• ความเสียหายเติบโตเร็ว: ตั้งแต่ปี 1970 ความเสียหายจากไฟป่าที่มีประกันคุ้มครองทั่วโลกเพิ่มขึ้นเฉลี่ยราว 12% ต่อปีเมื่อปรับตามเงินเฟ้อแล้ว เร็วกว่าภัยพิบัติจากสภาพอากาศประเภทใหญ่ชนิดอื่น
• โมเดลประเมินความเสี่ยงต้องทบทวนใหม่: ไฟป่าในยุโรปครั้งนี้เกิดขึ้นต่อเนื่องจากสถิติความเสียหาย 40,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐในลอสแอนเจลิส และย้ำว่า ภัยพิบัติรองกำลังครองสัดส่วนความเสียหายจากภัยพิบัติทั้งหมดมากขึ้น

สิ่งที่จะเกิดขึ้นต่อจากนี้

Moody’s ระบุว่า ภาพรวมของเหตุการณ์จะชัดเจนขึ้นในช่วงหลายสัปดาห์ข้างหน้า โดยขึ้นอยู่กับความคืบหน้าในการควบคุมไฟ พื้นที่เสียหายและจำนวนสิ่งปลูกสร้างที่ได้รับผลกระทบจริง รวมถึงระยะเวลาที่ฤดูไฟป่ายังคงดำเนินต่อไป

อย่างไรก็ตาม เมื่อฤดูร้อนปี 2026 ยังเหลือเวลาอีกเกือบสองเดือน ความเสียหายที่ทำลายสถิติอาจยังเพิ่มขึ้นได้ สิ่งที่เห็นได้ชัดแล้วคือ ระบบประกันภัยยุโรปแบบเดิมไม่สามารถรองรับความเสี่ยงไฟป่าได้อย่างเพียงพออีกต่อไป

จากนี้ เบี้ยประกัน ความพร้อมในการให้ความคุ้มครอง และวิธีประเมินความเสี่ยงของบริษัทประกันอาจต้องเปลี่ยนไปอีกหลายปี โดยโจทย์ไม่ได้อยู่ที่การชดใช้ความเสียหายหลังเกิดไฟป่าเท่านั้น แต่รวมถึงการออกแบบระบบประกันภัยที่สามารถรับมือกับเหตุไฟป่าหลายประเทศซึ่งเกิดขึ้นพร้อมกันได้ด้วย