เกณฑ์ผู้ใช้ 45 ล้านราย

กฎหมาย DSA กำหนดให้แพลตฟอร์มออนไลน์หรือเครื่องมือค้นหาที่มี ผู้รับบริการเฉลี่ยต่อเดือนในสหภาพยุโรป (EU) 45 ล้านรายขึ้นไป ถูกจัดเป็น VLOP หรือ VLOSE (Very Large Online Search Engines) โดยเกณฑ์นี้เทียบเท่ากับประมาณ 10% ของประชากร EU เงื่อนไขนี้ถูกระบุไว้ใน มาตรา 33 ของ DSA โดยแพลตฟอร์มต่างๆ ต้องรายงานจำนวนผู้ใช้ของตนเองทุกๆ 6 เดือน และคณะกรรมาธิการจะเป็นผู้กำหนดสถานะเมื่อถึงเกณฑ์

ภาระผูกพันที่ต้องปฏิบัติตาม

เมื่อถูกกำหนดสถานะ VLOP แล้ว บริษัทต่างๆ จะมีเวลา 4 เดือน ในการปฏิบัติตามกฎระเบียบที่เข้มงวดที่สุดของ DSA ซึ่งรวมถึง:

• ประเมินความเสี่ยงเชิงระบบประจำปี: วิเคราะห์ความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับเนื้อหาผิดกฎหมาย ข่าวปลอม การแทรกแซงการเลือกตั้ง และอันตรายต่อผู้เยาว์
• แผนลดความเสี่ยง: ระบุมาตรการเฉพาะเพื่อจัดการกับความเสี่ยงที่พบ
• ตรวจสอบอิสระประจำปี: ให้องค์กรตรวจสอบอิสระประเมินการปฏิบัติตามข้อกำหนด DSA
• รายงานความโปร่งใส: เผยแพร่รายงานโดยละเอียดเกี่ยวกับการตัดสินใจและการดำเนินการด้านการกลั่นกรองเนื้อหา
• ให้สิทธิ์นักวิจัยที่ผ่านการตรวจสอบเข้าถึงข้อมูล: อำนวยความสะดวกให้นักวิจัยที่ผ่านการรับรองสามารถเข้าถึงข้อมูลของแพลตฟอร์มได้
• คลังโฆษณาสาธารณะ: จัดทำฐานข้อมูลโฆษณาทั้งหมดที่แสดงบนแพลตฟอร์มที่สามารถค้นหาได้
• ค่าธรรมเนียมกำกับดูแลประจำปี: จ่ายให้คณะกรรมาธิการยุโรปเพื่อเป็นทุนในการบังคับใช้ DSA

คณะกรรมาธิการยุโรปมี อำนาจกำกับดูแลแต่เพียงผู้เดียว เหนือ VLOPs ในส่วนที่เกี่ยวกับภาระผูกพันด้านความเสี่ยงเชิงระบบ

บทลงโทษทางการเงิน

บริษัทที่ละเมิดกฎ DSA เสี่ยงถูกปรับ สูงสุด 6% ของรายได้ทั่วโลกต่อปี (global annual turnover) นอกจากนี้ คณะกรรมาธิการยังสามารถกำหนดโทษปรับเป็นรายวันสำหรับการไม่ปฏิบัติตามอย่างต่อเนื่อง กรณีตัวอย่างล่าสุด:

• AliExpress: ถูกปรับ 550 ล้านยูโร ในเดือนกรกฎาคม 2026 ฐานไม่จัดการกับสินค้าอันตรายและของปลอม
• X (Twitter): ถูกปรับ 120 ล้านยูโร ในเดือนธันวาคม 2025 ฐานออกแบบที่หลอกลวงและขาดความโปร่งใส

ChatGPT และ Roblox กับเกณฑ์ 45 ล้านราย

ทั้งแพลตฟอร์ม ChatGPT และ Roblox มีจำนวนผู้ใช้เฉลี่ยต่อเดือนใน EU เกิน 45 ล้านราย ซึ่งเป็นปัจจัยที่ทำให้พวกเขาถูกกำหนดสถานะ VLOP ข้อมูลที่เปิดเผย:

• ChatGPT: OpenAI รายงานว่าฟีเจอร์ค้นหาของ ChatGPT มีผู้ใช้เฉลี่ยถึง 120.4 ล้านรายต่อเดือนใน EU ซึ่งสูงกว่าเกณฑ์ 45 ล้านรายอย่างมาก
• Roblox: เปิดเผยว่ามีผู้ใช้ใน EU ประมาณ 48 ล้านรายต่อเดือนสำหรับช่วง 6 เดือนสิ้นสุดวันที่ 13 กุมภาพันธ์ 2026 ซึ่งเกินเกณฑ์เช่นกัน

แม้ตัวเลขที่เปิดเผยต่อสาธารณะจะยืนยันว่าเกิน 45 ล้านราย แต่ตัวเลขที่แน่นอนสูงกว่านั้นยังไม่ได้รับการยืนยันอย่างเป็นทางการ โดยรายงานระบุเพียงว่า 'ทะลุ' (surpassed) เกณฑ์ดังกล่าว

สรุป

การกำหนดสถานะ VLOP ของ ChatGPT และ Roblox สะท้อนให้เห็นว่าคณะกรรมาธิการยุโรปกำลังขยายขอบเขตการกำกับดูแลไปยังแพลตฟอร์มประเภทใหม่ๆ โดยเฉพาะแพลตฟอร์มที่ขับเคลื่อนด้วย AI และเกมออนไลน์ที่มีฐานผู้ใช้ขนาดใหญ่ ซึ่งจะทำให้ ChatGPT เป็นแชทบอท AI ตัวแรกที่อยู่ภายใต้กรอบ VLOP อย่างเต็มรูปแบบ ขณะที่ Roblox จะถูกจับตาดูเป็นพิเศษในเรื่องการคุ้มครองผู้ใช้เด็ก ซึ่งเป็นกลุ่มผู้ใช้หลักของแพลตฟอร์ม

เกณฑ์ผู้ใช้ 45 ล้านราย

กฎหมาย DSA กำหนดให้แพลตฟอร์มออนไลน์หรือเครื่องมือค้นหาที่มี ผู้รับบริการเฉลี่ยต่อเดือนในสหภาพยุโรป (EU) 45 ล้านรายขึ้นไป ถูกจัดเป็น VLOP หรือ VLOSE (Very Large Online Search Engines) โดยเกณฑ์นี้เทียบเท่ากับประมาณ 10% ของประชากร EU เงื่อนไขนี้ถูกระบุไว้ใน มาตรา 33 ของ DSA โดยแพลตฟอร์มต่างๆ ต้องรายงานจำนวนผู้ใช้ของตนเองทุกๆ 6 เดือน และคณะกรรมาธิการจะเป็นผู้กำหนดสถานะเมื่อถึงเกณฑ์

ภาระผูกพันที่ต้องปฏิบัติตาม

เมื่อถูกกำหนดสถานะ VLOP แล้ว บริษัทต่างๆ จะมีเวลา 4 เดือน ในการปฏิบัติตามกฎระเบียบที่เข้มงวดที่สุดของ DSA ซึ่งรวมถึง:

• ประเมินความเสี่ยงเชิงระบบประจำปี: วิเคราะห์ความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับเนื้อหาผิดกฎหมาย ข่าวปลอม การแทรกแซงการเลือกตั้ง และอันตรายต่อผู้เยาว์
• แผนลดความเสี่ยง: ระบุมาตรการเฉพาะเพื่อจัดการกับความเสี่ยงที่พบ
• ตรวจสอบอิสระประจำปี: ให้องค์กรตรวจสอบอิสระประเมินการปฏิบัติตามข้อกำหนด DSA
• รายงานความโปร่งใส: เผยแพร่รายงานโดยละเอียดเกี่ยวกับการตัดสินใจและการดำเนินการด้านการกลั่นกรองเนื้อหา
• ให้สิทธิ์นักวิจัยที่ผ่านการตรวจสอบเข้าถึงข้อมูล: อำนวยความสะดวกให้นักวิจัยที่ผ่านการรับรองสามารถเข้าถึงข้อมูลของแพลตฟอร์มได้
• คลังโฆษณาสาธารณะ: จัดทำฐานข้อมูลโฆษณาทั้งหมดที่แสดงบนแพลตฟอร์มที่สามารถค้นหาได้
• ค่าธรรมเนียมกำกับดูแลประจำปี: จ่ายให้คณะกรรมาธิการยุโรปเพื่อเป็นทุนในการบังคับใช้ DSA

คณะกรรมาธิการยุโรปมี อำนาจกำกับดูแลแต่เพียงผู้เดียว เหนือ VLOPs ในส่วนที่เกี่ยวกับภาระผูกพันด้านความเสี่ยงเชิงระบบ

บทลงโทษทางการเงิน

บริษัทที่ละเมิดกฎ DSA เสี่ยงถูกปรับ สูงสุด 6% ของรายได้ทั่วโลกต่อปี (global annual turnover) นอกจากนี้ คณะกรรมาธิการยังสามารถกำหนดโทษปรับเป็นรายวันสำหรับการไม่ปฏิบัติตามอย่างต่อเนื่อง กรณีตัวอย่างล่าสุด:

• AliExpress: ถูกปรับ 550 ล้านยูโร ในเดือนกรกฎาคม 2026 ฐานไม่จัดการกับสินค้าอันตรายและของปลอม
• X (Twitter): ถูกปรับ 120 ล้านยูโร ในเดือนธันวาคม 2025 ฐานออกแบบที่หลอกลวงและขาดความโปร่งใส

ChatGPT และ Roblox กับเกณฑ์ 45 ล้านราย

ทั้งแพลตฟอร์ม ChatGPT และ Roblox มีจำนวนผู้ใช้เฉลี่ยต่อเดือนใน EU เกิน 45 ล้านราย ซึ่งเป็นปัจจัยที่ทำให้พวกเขาถูกกำหนดสถานะ VLOP ข้อมูลที่เปิดเผย:

• ChatGPT: OpenAI รายงานว่าฟีเจอร์ค้นหาของ ChatGPT มีผู้ใช้เฉลี่ยถึง 120.4 ล้านรายต่อเดือนใน EU ซึ่งสูงกว่าเกณฑ์ 45 ล้านรายอย่างมาก
• Roblox: เปิดเผยว่ามีผู้ใช้ใน EU ประมาณ 48 ล้านรายต่อเดือนสำหรับช่วง 6 เดือนสิ้นสุดวันที่ 13 กุมภาพันธ์ 2026 ซึ่งเกินเกณฑ์เช่นกัน

แม้ตัวเลขที่เปิดเผยต่อสาธารณะจะยืนยันว่าเกิน 45 ล้านราย แต่ตัวเลขที่แน่นอนสูงกว่านั้นยังไม่ได้รับการยืนยันอย่างเป็นทางการ โดยรายงานระบุเพียงว่า 'ทะลุ' (surpassed) เกณฑ์ดังกล่าว

สรุป

การกำหนดสถานะ VLOP ของ ChatGPT และ Roblox สะท้อนให้เห็นว่าคณะกรรมาธิการยุโรปกำลังขยายขอบเขตการกำกับดูแลไปยังแพลตฟอร์มประเภทใหม่ๆ โดยเฉพาะแพลตฟอร์มที่ขับเคลื่อนด้วย AI และเกมออนไลน์ที่มีฐานผู้ใช้ขนาดใหญ่ ซึ่งจะทำให้ ChatGPT เป็นแชทบอท AI ตัวแรกที่อยู่ภายใต้กรอบ VLOP อย่างเต็มรูปแบบ ขณะที่ Roblox จะถูกจับตาดูเป็นพิเศษในเรื่องการคุ้มครองผู้ใช้เด็ก ซึ่งเป็นกลุ่มผู้ใช้หลักของแพลตฟอร์ม