ChatGPT และ Roblox เตรียมถูก EU กำหนดเป็น 'แพลตฟอร์มออนไลน์ขนาดใหญ่พิเศษ' (VLOPs) เร็วที่สุดเดือนสิงหาคมนี้

เกณฑ์ผู้ใช้ 45 ล้านราย

กฎหมาย DSA กำหนดให้แพลตฟอร์มออนไลน์หรือเครื่องมือค้นหาที่มี ผู้รับบริการเฉลี่ยต่อเดือนในสหภาพยุโรป (EU) 45 ล้านรายขึ้นไป ถูกจัดเป็น VLOP หรือ VLOSE (Very Large Online Search Engines) โดยเกณฑ์นี้เทียบเท่ากับประมาณ 10% ของประชากร EU เงื่อนไขนี้ถูกระบุไว้ใน มาตรา 33 ของ DSA โดยแพลตฟอร์มต่างๆ ต้องรายงานจำนวนผู้ใช้ของตนเองทุกๆ 6 เดือน และคณะกรรมาธิการจะเป็นผู้กำหนดสถานะเมื่อถึงเกณฑ์

ภาระผูกพันที่ต้องปฏิบัติตาม

เมื่อถูกกำหนดสถานะ VLOP แล้ว บริษัทต่างๆ จะมีเวลา 4 เดือน ในการปฏิบัติตามกฎระเบียบที่เข้มงวดที่สุดของ DSA ซึ่งรวมถึง:

• ประเมินความเสี่ยงเชิงระบบประจำปี: วิเคราะห์ความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับเนื้อหาผิดกฎหมาย ข่าวปลอม การแทรกแซงการเลือกตั้ง และอันตรายต่อผู้เยาว์
• แผนลดความเสี่ยง: ระบุมาตรการเฉพาะเพื่อจัดการกับความเสี่ยงที่พบ
• ตรวจสอบอิสระประจำปี: ให้องค์กรตรวจสอบอิสระประเมินการปฏิบัติตามข้อกำหนด DSA
• รายงานความโปร่งใส: เผยแพร่รายงานโดยละเอียดเกี่ยวกับการตัดสินใจและการดำเนินการด้านการกลั่นกรองเนื้อหา
• ให้สิทธิ์นักวิจัยที่ผ่านการตรวจสอบเข้าถึงข้อมูล: อำนวยความสะดวกให้นักวิจัยที่ผ่านการรับรองสามารถเข้าถึงข้อมูลของแพลตฟอร์มได้
• คลังโฆษณาสาธารณะ: จัดทำฐานข้อมูลโฆษณาทั้งหมดที่แสดงบนแพลตฟอร์มที่สามารถค้นหาได้
• ค่าธรรมเนียมกำกับดูแลประจำปี: จ่ายให้คณะกรรมาธิการยุโรปเพื่อเป็นทุนในการบังคับใช้ DSA

คณะกรรมาธิการยุโรปมี อำนาจกำกับดูแลแต่เพียงผู้เดียว เหนือ VLOPs ในส่วนที่เกี่ยวกับภาระผูกพันด้านความเสี่ยงเชิงระบบ

บทลงโทษทางการเงิน

บริษัทที่ละเมิดกฎ DSA เสี่ยงถูกปรับ สูงสุด 6% ของรายได้ทั่วโลกต่อปี (global annual turnover) นอกจากนี้ คณะกรรมาธิการยังสามารถกำหนดโทษปรับเป็นรายวันสำหรับการไม่ปฏิบัติตามอย่างต่อเนื่อง กรณีตัวอย่างล่าสุด:

• AliExpress: ถูกปรับ 550 ล้านยูโร ในเดือนกรกฎาคม 2026 ฐานไม่จัดการกับสินค้าอันตรายและของปลอม
• X (Twitter): ถูกปรับ 120 ล้านยูโร ในเดือนธันวาคม 2025 ฐานออกแบบที่หลอกลวงและขาดความโปร่งใส

ChatGPT และ Roblox กับเกณฑ์ 45 ล้านราย

ทั้งแพลตฟอร์ม ChatGPT และ Roblox มีจำนวนผู้ใช้เฉลี่ยต่อเดือนใน EU เกิน 45 ล้านราย ซึ่งเป็นปัจจัยที่ทำให้พวกเขาถูกกำหนดสถานะ VLOP ข้อมูลที่เปิดเผย:

• ChatGPT: OpenAI รายงานว่าฟีเจอร์ค้นหาของ ChatGPT มีผู้ใช้เฉลี่ยถึง 120.4 ล้านรายต่อเดือนใน EU ซึ่งสูงกว่าเกณฑ์ 45 ล้านรายอย่างมาก
• Roblox: เปิดเผยว่ามีผู้ใช้ใน EU ประมาณ 48 ล้านรายต่อเดือนสำหรับช่วง 6 เดือนสิ้นสุดวันที่ 13 กุมภาพันธ์ 2026 ซึ่งเกินเกณฑ์เช่นกัน

แม้ตัวเลขที่เปิดเผยต่อสาธารณะจะยืนยันว่าเกิน 45 ล้านราย แต่ตัวเลขที่แน่นอนสูงกว่านั้นยังไม่ได้รับการยืนยันอย่างเป็นทางการ โดยรายงานระบุเพียงว่า 'ทะลุ' (surpassed) เกณฑ์ดังกล่าว

สรุป

การกำหนดสถานะ VLOP ของ ChatGPT และ Roblox สะท้อนให้เห็นว่าคณะกรรมาธิการยุโรปกำลังขยายขอบเขตการกำกับดูแลไปยังแพลตฟอร์มประเภทใหม่ๆ โดยเฉพาะแพลตฟอร์มที่ขับเคลื่อนด้วย AI และเกมออนไลน์ที่มีฐานผู้ใช้ขนาดใหญ่ ซึ่งจะทำให้ ChatGPT เป็นแชทบอท AI ตัวแรกที่อยู่ภายใต้กรอบ VLOP อย่างเต็มรูปแบบ ขณะที่ Roblox จะถูกจับตาดูเป็นพิเศษในเรื่องการคุ้มครองผู้ใช้เด็ก ซึ่งเป็นกลุ่มผู้ใช้หลักของแพลตฟอร์ม