ปฏิบัติการโดรนยูเครนเดือนกรกฎาคม 2026: จากโรงกลั่นไรซานสู่วิกฤตเชื้อเพลิงรัสเซีย

อาวุธที่ใช้และเป้าหมายของปฏิบัติการ

ยูเครนใช้โดรนโจมตีระยะไกลรุ่น FP-1 ซึ่งถูกส่งปฏิบัติการโดยหน่วยปฏิบัติการพิเศษของยูเครน (SOF) การโจมตีครั้งนี้เป็นส่วนหนึ่งของแคมเปญโดรนระยะไกลที่มุ่งเป้าไปยังโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานและโลจิสติกส์ของรัสเซียอย่างต่อเนื่อง

การเลือกโจมตีทั้งโรงกลั่นน้ำมันและคลังสินค้าอีคอมเมิร์ซในพื้นที่เดียวกันสะท้อนภาพกว้างของยุทธศาสตร์ยูเครน ซึ่งไม่ได้จำกัดอยู่เพียงเป้าหมายทางทหาร แต่ยังมุ่งกดดันระบบพลังงานและเครือข่ายการกระจายสินค้าในประเทศรัสเซียด้วย

การโจมตี Wildberries เกิดขึ้นแทบทุกวัน

เหตุการณ์ที่ไรซานเป็นตอนล่าสุดของแคมเปญโจมตีคลังสินค้า Wildberries ซึ่งเกิดขึ้นต่อเนื่องเกือบทุกวันตั้งแต่ช่วงวันที่ 19–20 กรกฎาคม 2026 โดยมีเหตุการณ์สำคัญดังนี้

• 20 กรกฎาคม — โดรนโจมตีศูนย์โลจิสติกส์ขนาดใหญ่ของ Wildberries ในเมืองโคตอฟสค์และเอเล็กโตรสตัล ทำให้เกิดไฟไหม้และการดำเนินงานหยุดชะงัก
• 22 กรกฎาคม — ศูนย์โลจิสติกส์ในครัสโนดาร์และสตาฟโรโพลถูกโจมตี มีผู้เสียชีวิต 1 คน และบาดเจ็บ 10 คน
• 23 กรกฎาคม — คลังสินค้าอีกแห่งถูกโจมตี ทำให้ Wildberries ระงับการดำเนินงานที่ศูนย์ดังกล่าว โดยขณะนั้นมีคลังสินค้าของบริษัทถูกโจมตีแล้วอย่างน้อย 4 แห่ง
• 24 กรกฎาคม — คลังสินค้าในแคว้นเลนินกราดใกล้เซนต์ปีเตอร์สเบิร์กเกิดไฟไหม้จากการโจมตีด้วยโดรน มีผู้บาดเจ็บ 3 คน เหตุการณ์ยังส่งผลกระทบต่อสนามบินพูลโคโว ทำให้เที่ยวบินราว 50 เที่ยวล่าช้า กองกำลังระบบไร้คนขับของยูเครนระบุว่า จำนวนคลังสินค้าที่ถูกทำลายเพิ่มเป็น 5 แห่ง
• 25 กรกฎาคม — NPR รายงานว่า นี่เป็นการโจมตีคลังสินค้า Wildberries ครั้งที่ 10 ภายในหนึ่งสัปดาห์

เมื่อวันที่ 21 กรกฎาคม เครมลินยอมรับว่าธุรกิจต่าง ๆ กำลัง “ได้รับความสูญเสีย” จากการโจมตีคลังสินค้าของ Wildberries สำนักข่าว NPR ยังรายงานว่าการโจมตีในช่วงหนึ่งสัปดาห์ทำให้มีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 9 คน และมีผู้บาดเจ็บอีกหลายสิบคน

ยูเครนอ้างว่าคลังสินค้าบางแห่งเกี่ยวข้องกับโครงสร้างพื้นฐานที่สนับสนุนกองทัพรัสเซีย รวมถึงการจัดหาชิ้นส่วนสำหรับการผลิตโดรนและอุปกรณ์นำทาง ขณะที่เครมลินปฏิเสธว่า Wildberries ไม่ได้จัดการสินค้าทางทหาร

แรงกระเพื่อมต่อวิกฤตเชื้อเพลิงรัสเซีย

การโจมตีโรงกลั่นน้ำมันของรัสเซียอย่างเป็นระบบ ซึ่งมาถึงจุดสำคัญหลังยูเครนโจมตีโรงกลั่นที่เมืองออมสค์เมื่อวันที่ 6 กรกฎาคม และทำให้โรงกลั่นขนาดใหญ่ที่สุด 11 แห่งของรัสเซียถูกโจมตีครบทั้งหมด ส่งผลให้ตลาดเชื้อเพลิงภายในประเทศเผชิญแรงกดดันอย่างหนัก

ข้อมูลที่สื่อรายงานระบุว่า

• ผลผลิตน้ำมันเบนซินลดลงเหลือราว 65% ของความต้องการตามฤดูกาล ภายในกลางเดือนกรกฎาคม
• หลายภูมิภาคพบแถวยาวที่สถานีบริการน้ำมัน และบางแห่งน้ำมันหมดเป็นช่วง ๆ
• การวิเคราะห์ของ CNN พบว่าเกือบทั้งหมดของ 83 ภูมิภาคในรัสเซียเผชิญภาวะน้ำมันเบนซินขาดแคลนหรือการจัดหาสะดุดภายในช่วงต้นเดือนกรกฎาคม
• อเล็กซานเดอร์ โนวัค รองนายกรัฐมนตรีรัสเซีย ยอมรับเมื่อวันที่ 10 กรกฎาคมว่า “ต้องยอมรับว่ามีปัญหาและมีภาวะขาดแคลน นั่นคือเหตุผลที่เราเห็นแถวยาว หรือบางครั้งสถานีบริการน้ำมันก็เปิดให้บริการเป็นช่วง ๆ”
• Al Jazeera อธิบายสถานการณ์ว่าเป็น “วิกฤตที่รุนแรง” โดยรัฐบาลต้องเร่งปรับเส้นทางการจัดหา รักษาเพดานราคา และใช้มาตรการควบคุมการส่งออกเพื่อประคองตลาด

มาตรการห้ามส่งออกของรัสเซีย

รัสเซียเริ่มใช้มาตรการจำกัดการส่งออกเชื้อเพลิงหลายระลอก ได้แก่

• 2 เมษายน 2026 — ห้ามผู้ผลิตส่งออกน้ำมันเบนซินจนถึงสิ้นเดือนกรกฎาคม เพื่อรักษาอุปทานในประเทศในช่วงที่ความต้องการตามฤดูกาลเพิ่มขึ้น
• 8 กรกฎาคม 2026 — ห้ามส่งออกน้ำมันดีเซลจนถึงวันที่ 31 กรกฎาคม หลังการโจมตีด้วยโดรนทำให้กำลังการกลั่นลดลงอย่างมาก
• 27 กรกฎาคม 2026 — ขยายเวลาห้ามส่งออกน้ำมันเบนซินไปจนถึงสิ้นปี 2026 สะท้อนว่ารัฐบาลมองว่าวิกฤตจะไม่คลี่คลายอย่างรวดเร็ว

มาตรการเหล่านี้มีเป้าหมายเพื่อเก็บเชื้อเพลิงไว้ใช้ในประเทศ แม้รัฐบาลรัสเซียจะพยายามเพิ่มการนำเข้าและโยกย้ายเสบียงระหว่างภูมิภาคก็ตาม

Wildberries หันหาคลังสินค้าในคาซัคสถาน

ในวันที่ 29 กรกฎาคม ซึ่งเป็นวันเดียวกับการโจมตีที่ไรซาน มีรายงานว่า Wildberries ซึ่งดำเนินงานโดย RWB Group เริ่มเร่งค้นหาพื้นที่คลังสินค้าในคาซัคสถาน

รายละเอียดสำคัญ ได้แก่

• บริษัทกำลังมองหาพื้นที่รวมสูงสุดประมาณ 100,000 ตารางเมตร
• แหล่งข่าวของหนังสือพิมพ์ Kommersant ระบุว่า Wildberries พร้อมเช่าพื้นที่คลังสินค้าที่ว่างอยู่ทั้งหมดในคาซัคสถาน
• แนวทางดังกล่าวมีเป้าหมายเพื่อย้ายสินค้าบางส่วนออกนอกพรมแดนรัสเซีย และลดความเสี่ยงที่เครือข่ายโลจิสติกส์จะถูกโจมตีด้วยโดรนในอนาคต
• Wildberries ยังหารือกับรัฐบาลรัสเซียเกี่ยวกับความเป็นไปได้ในการขอรับความช่วยเหลือทางการเงิน หลังการโจมตีส่งผลกระทบต่อการดำเนินงานหลักของบริษัท

RWB Group อยู่ระหว่างก่อสร้างคลังสินค้าขนาดใหญ่กว่า 100,000 ตารางเมตรในเมืองอัลมาตีอยู่แล้ว และมีแผนพัฒนาสถานที่เพิ่มเติมในคาซัคสถาน

ผลกระทบที่กว้างกว่าความเสียหายเฉพาะจุด

การที่ Wildberries ต้องพิจารณาย้ายสินค้าบางส่วนไปยังประเทศอื่น แสดงให้เห็นว่าการโจมตีด้วยโดรนกำลังสร้างต้นทุนต่อภาคธุรกิจและห่วงโซ่อุปทานของรัสเซีย ไม่ใช่เพียงความเสียหายต่ออาคารหรือการหยุดงานชั่วคราว

ในด้านพลังงาน การโจมตีโรงกลั่นทำให้รัสเซียต้องกันเชื้อเพลิงไว้ใช้ภายในประเทศและยืดเวลาห้ามส่งออกน้ำมันเบนซิน ขณะที่ในด้านพาณิชย์ การโจมตีคลังสินค้าต่อเนื่องทำให้บริษัทอีคอมเมิร์ซรายใหญ่ต้องมองหาพื้นที่สำรองนอกประเทศ หากแนวโน้มนี้ดำเนินต่อไป ผลกระทบของปฏิบัติการระยะไกลของยูเครนอาจสะสมผ่านทั้งตลาดเชื้อเพลิง ระบบขนส่งสินค้า และต้นทุนการดำเนินงานของภาคธุรกิจรัสเซีย